ทิศทางเลือกตั้ง 66 "เวลาเปลี่ยน-คนเปลี่ยน"

แต่หากมองในมุมของนักวิจัย ทั้งในแง่ของการสำรวจความคิดเห็น หรือความนิยมแล้ว และนำข้อมูลมาสังเคราะห์อย่างเป็นระบบแล้ว จะพบว่า โจทย์การเลือกตั้งรอบนี้เปลี่ยนแปลงไปจากปี 62 อย่างมาก และโจทย์ของประเทศก็เปลี่ยนไปด้วย ฉะนั้นจึงยากให้ผลการเลือกตั้งจะออกมาแบบเดิม

 

แต่แน่นอนว่า ในเกมอำนาจย่อมมีการ "บังคับวิถี" เพื่อให้ฝ่ายตนได้ประโยชน์สูงสุด นั่นก็คือ "กลยุทธ์ฉุดคะแนน" คู่ต่อสู้ลงให้จมดิน แล้วดีดตัวเองขึ้น ซึ่งบางคนอาจรู้จักในคำว่า "วิชามาร" 

 

 

โดย "ดร.ถวิลวดี บุรีกุล" รองเลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า ซึ่งก่อนหน้านี้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักวิจัยและพัฒนา สถาบันพระปกเกล้า (ปัจจุบันก็น่าจะยังรักษาการอยู่) เคยได้ทำสำรวจประเด็นต่างๆ ที่เกริ่นไว้นั้น ต่อเนื่องยาวนานนับสิบปี และมีการนำไปสังเคราะห์ นำเสนอในวงประชุมนานาชาติ ระดับภูมิภาค และอาเซียนด้วย ภายใต้โครงการที่ขอเรียกง่ายๆ ว่า "บารอมิเตอร์ วัดประชาธิปไตย"

 

ด้วยเหตุนี้เอง ทีมของ อ.ถวิลวดี จึงมองเห็นการเปลี่ยนแปลงของความคิด ความเห็น อารมณ์และปฏิกิริยาของผู้คนในสังคม ซึ่งแน่นอนว่าสามารถนำมาวิเคราะห์การเลือกตั้งที่จะมีขึ้นเร็วๆ นี้ได้ และอาจมีคำตอบว่า ใคร? จะเป็นรัฐบาลชุดต่อไป คนใหม่ หรือ คนเดิม 

ข้อมูลชุดแรก เป็นเรื่อง "ความเชื่อมั่นต่อพรรคการเมือง จำแนกตามภาค" 

 

ซึ่งความเชื่อมั่นที่ประชาชนมีต่อพรรคการเมือง ก็จะแปรเป็นคะแนนที่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งไปลงคะแนนให้พรรคการเมืองนั้น แม้จะไม่ทั้งหมด เพราะบางทีเป็นการเลือกเชิงยุทธศาสตร์ = โอกาสของความผันแปร แต่จะทำให้มองเห็นทิศทางที่เปลี่ยนไปได้ 

 

โดยได้เน้นเฉพาะไปยังการเลือกตั้งปี 62 กับการสำรวจล่าสุดเมื่อปลายปี 65 โดยของปี 62 เป็นการสำรวจก่อนเลือกตั้ง 

 

 

ปี 2562

 

กรุงเทพมหานคร 

 

อันดับ 1 พรรคพลังประชารัฐ

 

อันดับ 2 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 3 พรรคประชาธิปัตย์

 

อันดับ 4 พรรคอนาคตใหม่

 

อันดับ 5 พรรคภูมิใจไทย 

 

แต่เมื่อเทียบกับผลการเลือกตั้งจริง พลังประชารัฐเป็นแชมป์ กทม. ถึง 12 ที่นั่ง เพื่อไทย เป็นรองแชมป์ 9 ที่นั่ง ส่วนปัจจัยผันแปรที่เหนือความคาดหมาย คือ อนาคตใหม่ได้เท่ากับเพื่อไทย จำนวน 9 ที่นั่ง สาเหตุส่วนหนึ่งเป็นเพราะกระแสของ First Voter และกระแสอยากลองของใหม่ ซึ่งอยู่เหนือการคาดการณ์ และปัจจัยการยุบพรรคไทยรักษาชาติ 

 

ส่วนประชาธิปัตย์ ไม่ได้ ส.ส.เลย เพราะคำประกาศของ "อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ" ที่จะไม่สนับสนุน "พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา" ไม่สนับสนุนการสืบทอดอำนาจ ทำให้คนกรุงเทพฯจำนวนมากเวลานั้น ซึ่งเป็นกลุ่มที่กลัว "ทักษิณ ชินวัตร" กลับมา ไปเทคะแนนให้ "พล.อ.ประยุทธ์" ในนามพรรคพลังประชารัฐ 

 

 

ภาคกลาง

 

อันดับ 1 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 2 พรรคพลังประขารัฐ

 

อันดับ 3 พรรคประชาธิปัตย์

 

อันดับ 4 พรรคอนาคตใหม่

 

อันดับ 5 พรรคภูมิใจไทย 

 

ซึ่งผลการเลือกตั้งจริง ออกมาใกล้เคียง คือ อันดับ 1 เป็นพลังประชารัฐ 40 ที่นั่ง อันดับ 2 เพื่อไทย 16 ที่นั่ง อันดับ 3 อนาคตใหม่ 15 ที่นั่ง อันดับ 4 ภูมิใจไทย 14 ที่นั่ง และอันดับ 5 ประชาธิปัตย์ 8 ที่นั่ง 

 

สำหรับปัจจัยที่ทำให้เกิดการผันแปร กรณีของ พลังประชารัฐ กับภูมิใจไทย ได้ ส.ส.มากกว่าที่คาด คือ "กลุ่มบ้านใหญ่" กลับมาแข็งแกร่ง อีกทั้ง ยังมีกติกาบัตรใบเดียว บวกกับกระแสพรรคไม่โดดเด่น ส่วนปัจจัยผันแปรของอนาคตใหม่ กับประชาธิปัตย์ เหมือนกับ กทม. 

 

ภาคเหนือ

 

อันดับ 1 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 2 พรรคพลังประชารัฐ

 

อันดับ 3 พรรคประชาธิปัตย์

 

อันดับ 4 พรรคอนาคตใหม่

 

อันดับ 5 พรรคภูมิใจไทย 

 

โดยผลการเลือกตั้งจริง ตรงตามผลสำรวจเกือบหมด คือ เพื่อไทย 27 ที่นั่ง พลังประชารัฐ 21 ที่นั่งอนาคตใหม่ 6 ที่นั่ง ภูมิใจไทยและประชาธิปัตย์ ได้พรรคละ 1 ที่นั่ง ซึ่งปัจจัยผันแปรของประชาธิปัตย์ ไม่ตรงกับโพล ยังคล้ายกับภูมิภาคอื่น คือ คำประกาศของ "อภิสิทธิ์" ทำให้สูญเสียคะแนนกลุ่มอนุรักษ์นิยมและกลุ่มไม่เอาทักษิณไป

 

ภาคอีสาน

 

อันดับ 1 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 2 พรรคอนาคตใหม่

 

อันดับ 3 พรรคพลังประชารัฐ

 

อันดับ 4 พรรคภูมิใจไทย

 

อันดับ 5 พรรคประชาธิปัตย์ 

 

ผลการเลือกตั้งจริง ตรงตามผลสำรวจเกือบทั้งหมด คือ เพื่อไทย 84 ที่นั่ง ภูมิใจไทย 16 ที่นั่ง พลังประชารัฐ 11 ที่นั่ง ประชาธิปัตย์ 2 ที่นั่ง อนาคตใหม่ 1 ที่นั่ง ปัจจัยผันแปร อนาคตใหม่ไม่มีระบบหัวคะแนนที่แข็งแกร่ง ซึ่งสำคัญมากในภาคอีสาน และกติกาบัตรใบเดียว ทำให้คนอีสานไม่รู้จะแบ่งคะแนนให้อย่างไร แม้อยากเลือก แต่ก็ต้องใส่ให้เพื่อไทย เพราะอยากให้เพื่อไทยเป็นรัฐบาล ซึ่งเพื่อไทยมีโอกาสมากกว่า ส่วนภูมิใจไทย กับพลังประชารัฐ แค่สลับอันดับกันเล็กน้อย ไม่ถือเป็นนัยสำคัญ 

 

ภาคใต้

 

อันดับ 1 พรรคประชาธิปัตย์

 

อันดับ 2 พรรคพลังประขารัฐ

 

อันดับ 3 พรรคอนาคตใหม่

 

อันดับ 4 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 5 พรรคภูมิใจไทย 

 

ผลการเลือกตั้งจริง ตรงกับผลสำรวจเกือบทั้งหมด เพราะประชาธิปัตย์มาเป็นอันดับ 1 ได้ 22 ที่นั่ง ตามด้วยพลังประชารัฐ 13 ที่นั่ง แต่ที่กระโดดขึ้นมา คือ ภูมิใจไทย 8 ที่นั่ง ส่วนเพื่อไทย กับอนาคตใหม่ ไม่ได้เลย 

 

ดังนั้น เพื่อไทยไม่ผิดคาด แถมยังส่ง ส.ส.ไม่ครบทุกเขต เนื่องจากสับหลีกให้ไทยรักษาชาติ ส่วนอนาคตใหม่ ผิดคาดเพราะปัจจัยเรื่องบัตรใบเดียว ทำให้คล้ายอีสาน ส่วนภูมิใจไทย ดีขึ้นผิดคาด เพราะมีแม่ทัพภาคใต้ชัดเจน และมีบารมีในพื้นที่ คือ ตระกูล "รัชกิจประการ" 

 

 

สำหรับการสำรวจและการสังเคราะห์เมื่อปลายปี 65 

 

กรุงเทพมหานคร

 

อันดับ 1 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 2 พรรคก้าวไกล

 

อันดับ 3 พรรคประชาธิปัย์

 

อันดับ 4 พรรคพลังประชารัฐ

 

อันดับ5 พรรคภูมิใจไทย

 

อันดับ 6 พรรคเสรีรวมไทย 

 

ภาคกลาง

 

อันดับ 1 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 2 พรรคก้าวไกล

 

อันดับ 3 พรรคประชาธิปัย์

 

อันดับ 4 พรรคพลังประชารัฐ

 

อันดับ5 พรรคภูมิใจไทย

 

อันดับ 6 พรรคเพื่อชาติ 

 

ภาคเหนือ

 

อันดับ 1 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 2 พรรคก้าวไกล

 

อันดับ 3 พรรคประชาธิปัย์

 

อันดับ 4 พรรคพลังประชารัฐ

 

อันดับ 5 พรรคเพื่อชาติ

 

อันดับ 6 พรรคภูมิใจไทย 

 

สำหรับพรรคเพื่อชาติ ปัจจุบันกลายเป็นพรรคของตระกูล "ติยะไพรัช" ซึ่งมีฐานเสียงสำคัญในภาคเหนือ โดยเฉพาะ จ.เชียงราย 

 

ภาคอีสาน

 

อันดับ 1 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 2 พรรคก้าวไกล

 

อันดับ 3 พรรคเสรีรวมไทย

 

อันดับ 4 พรรคภูมิใจไทย

 

อันดับ5 พรรคประชาธิปัตย์

 

อันดับ 6 พรรคพลังประชารัฐ 

 

ภาคใต้

 

อันดับ 1 พรรคประชาธิปัตย์

 

อันดับ 2 พรรคพลังประชารัฐ

 

อันดับ 3 พรรคเพื่อไทย

 

อันดับ 4 พรรคภูมิใจไทย

 

อันดับ 5 พรรคก้าวไกล

 

อันดับ 6 พรรครวมพลังประชาชาติไทย 

 

ทั้งนี้ การสำรวจทำก่อนมีพรรครวมไทยสร้างชาติ ทำให้คะแนนพลังประชารัฐจึงยังมาอันดับ 2 แต่ในความเป็นจริงปัจจุบันประชาธิปัตย์แซงหน้าสำหรับพื้นที่ ส่วนเพื่อไทย กระแสดีเรื่องแก้เศรษฐกิจ ทำให้ดูดีกว่าภูมิใจไทย โดยเฉพาะในเมืองเศรษฐกิจต่างๆ ของภาคใต้ ส่วนรวมพลังประชาชาติไทย ขณะสำรวจยังมีบทบาททางการเมืองอยู่ 

 

ส่วนคำถาม "พรรคลุงตู่" อยู่ตรงไหนในผลสำรวจนี้ โดย อ.ถวิลวดี บอกว่า ขณะทำข้อมูลชุดนี้ ยังไม่มีพรรครวมไทยสร้างชาติ แต่ได้อัปเดตข้อมูลใหม่แล้ว แต่ยังไม่ได้ข้อสรุปสุดท้าย แต่ทิศทางที่เห็น คือ  คะแนนและลำดับความเชื่อมั่นที่ประชาชนมีต่อรวมไทยสร้างชาติ ใกล้เคียงกับประชาธิปัตย์ 

 

สำหรับเหตุผลที่ รทสช. มีความเชื่อมั่นใกล้เคียงกับประชาธิปัตย์

 

-คนประชาธิปัตย์ย้ายไปรวมไทยสร้างชาติจำนวนมาก โดยเฉพาะแกนหลักของพรรค 

 

-ฐานเสียงหลักกลุ่มเดียวกัน ใกล้เคียงกัน คือ อนุรักษ์นิยม และภาคใต้ คนใต้ 

 

ทว่า ความต่าง คือ ประชาธิปัตย์ คะแนนพรรค ดีกว่าคะแนนหัวหน้าจุรินทร์ ส่วนรวมไทยสร้างชาติ คะแนน "ลุงตู่" ดีกว่าคะแนนพรรค 

 

-เฉพาะใน กทม. แนวทางการต่อสู้ของประชาธิปัตย์ คือ ต้องดึง "อภิสิทธิ์" กลับมาช่วยพรรค และมีบทบาทระดับหนึ่ง จริงๆ เพราะคะแนนความเชื่อมั่นตัว "อภิสิทธิ์" ยังสูงอยู่ ทั้งในปี 62 และปี 65 แต่ปี 62 ที่ผลเลือกตั้งผิดคาด เพราะการประกาศไม่สนับสนุน พล.อ.ประยุทธ์ ทำให้ฝ่ายไม่เอาทักษิณ ต้องเทคะแนนให้พลังประชารัฐ​ ที่มี "ลุงตู่" เวลานั้น

 

แต่ปัจจุบัน กระแสไม่เอา "ลุงตู่" ใน กทม. มีพอสมควร "ประชาธิปัตย์" จึงควรให้บทบาทคุณอภิสิทธิ์กลับมาช่วยพรรค