เตหะรานหักหน้าทรัมป์ ปฏิเสธนัดเจรจาโดฮา ยันแค่ไปตามเงินแช่แข็ง

ความคืบหน้าสถานการณ์ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่าน หลังเกิดเหตุโจมตีตอบโต้ทางทหารอย่างรุนแรงบริเวณช่องแคบฮอร์มุซเมื่อช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ล่าสุดเกิดประเด็นขัดแย้งทางการทูตครั้งใหม่ เมื่อรัฐบาลเตหะรานออกแถลงการณ์ปฏิเสธคำกล่าวอ้างของ โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่ระบุว่าอิหร่านเป็นฝ่ายร้องขอเปิดฉากเจรจารอบใหม่ในระบบทวิภาคี ณ กรุงโดฮา ประเทศกาตาร์

 

1. อิหร่านหักหน้า "ทรัมป์" ปัดนัดถกสหรัฐฯ ยันส่งทีมไปทวงเงินอายัดคืนเท่านั้น

ชนวนความขัดแย้งทางการทูตครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจาก โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ แถลงต่อสื่อมวลชนในห้องรูปไข่ของทำเนียบขาว โดยอ้างว่าทางการอิหร่านได้เป็นฝ่าย "ร้องขอการประชุม" หลังเกิดเหตุปะทะทางเรือพาณิชย์ และการเจรจาดังกล่าวจะเปิดฉากขึ้นที่ประเทศกาตาร์ในวันอังคารนี้ ทรัมป์ยังระบุว่าการพูดคุยครั้งนี้อาจมีความสำคัญหรือไม่อีกทั้งยังคุยโวว่าสหรัฐฯ กำลังชนะในมิติกองทัพ โดยเป้าหมายหลักคือการทำลายโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ซึ่งเขาอ้างว่าฝั่งอิหร่านได้ยอมตกลงในหลักการนี้แล้ว

ต่อมา นายเอสมาอิล บาฆาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศและโฆษกคณะผู้เจรจาของอิหร่าน ได้แถลงการณ์ผ่านสถานีโทรทัศน์ไออาร์ไอบี (IRIB) ปฏิเสธคำกล่าวอ้างของทรัมป์อย่างสิ้นเชิง โดยยืนยันว่าอิหร่านจะไม่มีการประชุมเจรจาในทุกระดับกับตัวแทนของสหรัฐฯ ในเร็วๆนี้อย่างแน่นอน และการที่ผู้แทนระดับสูงของสหรัฐฯ เดินทางไปกาตาร์ก็ไม่เกี่ยวข้องใด ๆ กับคณะเดินทางของอิหร่าน

บาฆาอีระบุว่า คณะทำงานที่เตหะรานส่งไปกรุงโดฮานั้นเป็นเพียง "คณะผู้เชี่ยวชาญ" ที่มีภารกิจไปติดตามการบังคับใช้ข้อตกลงบันทึกความเข้าใจ (MoU) ที่ลงนามไปเมื่อวันที่ 17 มิ.ย. โดยเฉพาะการทวงสินทรัพย์และเงินรายได้จากการขายน้ำมันของอิหร่านที่ถูกแช่แข็งในต่างแดนจำนวน 12,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ซึ่งสหรัฐฯ ตกลงจะแบ่งจ่ายคืนให้ 2 งวด งวดละ 6,000 ล้านดอลลาร์) ซึ่งสอดคล้องกับถ้อยแถลงของประธานาธิบดี มาซูด เปเซชเคียน แห่งอิหร่าน ที่ออกมาจวกการข่มขู่และพฤติกรรมคุยโวเกินจริงของสหรัฐฯ พร้อมย้ำว่าเตหะรานจะปฏิบัติตามข้อตกลง MoU ก็ต่อเมื่อทำเนียบขาวยอมทำตามเงื่อนไขอย่างเคร่งครัดเช่นกัน

2. แจงเงื่อนไขสัญญาสงบศึก อิหร่านยันไม่เริ่มคุยข้อตกลงสุดท้ายหากสหรัฐฯ ไม่หยุดคว่ำบาตร

โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านยังได้อธิบายเพิ่มเติมโดยระบุว่าการเจรจาเพื่อทำข้อตกลงสันติภาพขั้นสุดท้าย รวมถึงประเด็นโครงการนิวเคลียร์นั้น "ยังไม่ได้เริ่มต้นขึ้นแต่อย่างใด" เนื่องจากภายใต้มาตรา 13 ของข้อตกลง MoU ระบุไว้ชัดเจนว่า การจะเริ่มต้นเจรจาข้อตกลงขั้นสุดท้ายได้นั้น สหรัฐฯ จำเป็นต้องปฏิบัติตามมาตรา 1, 4, 5, 10 และ 11 ให้สำเร็จลุล่วงเสียก่อน

สำหรับรายละเอียดของข้อตกลงที่อิหร่านเรียกร้องให้สหรัฐฯ ปฏิบัติตาม มีดังนี้

• มาตรา 1:ยุติสงครามในทุก ๆ ด้าน รวมถึงการโจมตีของอิสราเอลในพื้นที่ภาคใต้ของเลบานอน
• มาตรา 4: สหรัฐฯ ต้องยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลต่อเมืองท่าต่าง ๆ ของอิหร่าน และถอนกำลังทหารออกจากพื้นที่ใกล้เคียงกับพรมแดนอิหร่าน
• มาตรา 5:เปิดเส้นทางสัญจรในช่องแคบฮอร์มุซอย่างเป็นทางการ
• มาตรา 10:ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมันดิบ ผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม และปิโตรเคมีของอิหร่าน (ปัจจุบันสหรัฐฯ เพิ่งอนุมัติขยายเวลาผ่อนผันชั่วคราวเท่านั้น)
• มาตรา 11:คืนสินทรัพย์ที่ถูกอายัดไว้ในต่างประเทศทั้งหมดกลับคืนสู่อิหร่าน

3. สภาคองเกรสสหรัฐฯ รุมสับ "รูบิโอ" แกนนำเดโมแครตจวกดีลทรัมป์ไร้รายละเอียด-ปล่อยอิหร่านโกยเงิน

ในฟากฝั่งการเมืองของสหรัฐอเมริกา สถานการณ์ดีลสงบศึกของทรัมป์กำลังเผชิญกับแรงต้านและการตรวจสอบอย่างหนักจากฝ่ายนิติบัญญัติ โดยสื่อการเมืองพูลิทิโก (Politico) รายงานว่า นายมาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ พร้อมด้วย สตีฟ วิตคอฟฟ์ ตัวแทนพิเศษของทรัมป์ ได้โทรศัพท์บรรยายสรุปข้อมูลให้แก่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาได้รับทราบ ซึ่งเป็นการบรรยายสรุปโครงสร้างข้อตกลงครั้งแรก ทว่าแกนนำและสมาชิกสภาหลายรายแสดงความไม่พอใจและตั้งคำถามกดดันอย่างหนักเกี่ยวกับปริมาณคลังสำรองนิวเคลียร์ของเตหะราน และปมการยกเลิกคว่ำบาตรน้ำมันที่ทำให้อิหร่านกลับมาโกยรายได้มหาศาล จนทำให้เจ้าหน้าที่รัฐบาลจำใจต้องตัดสายและยุติการประชุมทางโทรศัพท์ไปในที่สุด  

ขณะที่ นายชัค ชูเมอร์ ผู้นำเสียงข้างน้อยในวุฒิสภาจากพรรคเดโมแครต ได้ออกโรงแถลงประณามการรายงานข้อมูลของรัฐบาลทรัมป์ว่า "ล่าช้า บกพร่อง และปราศจากระบบรายละเอียดที่ชัดเจน" พร้อมระบุว่าหลังจากที่รัฐบาลทรัมป์ลากสหรัฐฯ เข้าสู่สงครามอันแสนแพงกับอิหร่าน แต่กลับไม่สามารถตอบคำถามประชาชนได้เลยว่าชาวอเมริกันได้ผลประโยชน์อะไรตอบแทนกลับมาจากดีลนี้ นอกเหนือจากการที่ รมว.ต่างประเทศ มาร์โก รูบิโอ ออกมายืนยันด้วยตัวเองว่า อิหร่านจะได้รับผลประโยชน์เป็นเงินมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์จากรายได้น้ำมันดิบ ขณะที่สหรัฐฯ ยังคงตกเป็นรองในการควบคุมเส้นทางเดินเรือและเผชิญวิกฤตเรือบรรทุกสินค้าสัญจรผ่านช่องแคบฮอร์มุซที่ลดฮวบลงอย่างหนัก พร้อมเรียกร้องให้รูบิโอเข้าชี้แจงต่อคณะกรรมาธิการความสัมพันธ์ระหว่างประเทศอย่างเป็นทางการ