OPINION : ยิ่งอายุมากยิ่งเจอ! คุณกำลังมี “กล้ามเนื้อวากิว” อยู่หรือเปล่า?

พลอยอ่านเจอโพสต์ให้ความรู้จากคุณหมอหลานเหมย หรือ Blueberry Doctor ศัลยแพทย์ชาวจีน บนแพลตฟอร์ม Weibo อ้างอิงข้อมูลเกี่ยวกับภาวะ Myosteatosis หรือ ภาวะไขมันแทรกกล้ามเนื้อ และการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบของกล้ามเนื้อในผู้สูงอายุ โดยแสดงภาพตัวอย่างให้เห็นถึงความแตกต่างของกล้ามเนื้อในวัย 25 ปี และ 55 ปี 

คนวัย 25 มีกล้ามเนื้อที่แข็งแรงและมีความหนาแน่นดี ส่วนในวัย 55 กล้ามเนื้อจะเริ่มเสื่อมสภาพ โดยมีไขมันแทรกตัวอยู่ภายในจำนวนมาก จนดูคล้ายลายหินอ่อนบนเนื้อวากิว 

🔵 [ทำไมถึงเป็นแบบนั้น?]

ปกติแล้วกล้ามเนื้อเราเปรียบเสมือน “โรงงานผลิตพลังงาน” มันต้องการโปรตีนและแรงกระตุ้นจากการใช้งานเพื่อให้คงความแข็งแรงอยู่เสมอ แต่เมื่อเราอายุมากขึ้น หรือขาดการออกกำลังกายที่เหมาะสม ร่างกายจะเกิดภาวะ 2 อย่างพร้อมกัน กล้ามเนื้อลีบลง เพราะเราไม่ได้ใช้งานมันหนักเท่าเดิม และพลังงานเหลือสะสม เมื่อเรากินโปรตีนไม่ถึง แต่กินแป้งหรือไขมันมากเกินความจำเป็น ร่างกายก็ไม่รู้จะเอาไปเก็บที่ไหน นอกจากพุงหรือต้นแขนแล้ว พื้นที่ว่างในเนื้อกล้ามเนื้อ คือที่ที่ไขมันจะเข้าไปแทรกตัวอยู่

พอไขมันเข้าไปแทรกมากๆ จากเนื้อกล้ามเนื้อที่เคยเป็น “เนื้อแดง” ที่มีพลังและยืดหยุ่น ก็เลยกลายเป็น “เนื้อวากิว” ที่มีไขมันแทรกเยอะ ซึ่งผลเสียคือ มันทำให้กล้ามเนื้อทำงานได้ไม่มีประสิทธิภาพเหมือนเดิม ทั้งหดตัวช้าลง ออกแรงได้น้อยลง และเผาผลาญพลังงานได้แย่ลงค่ะ

🔵 [หลายคนเผชิญภาวะนี้อยู่โดยไม่รู้ตัว!] 

จากงานวิจัยที่ศึกษาในผู้สูงอายุอายุ 74 ปีขึ้นไป พบว่าผู้ชายมีปริมาณไขมันแทรกในกล้ามเนื้อเพิ่มขึ้นถึง 48.5% ผู้หญิงเพิ่มขึ้น 29% ภายนอกอาจดูปกติ น้ำหนักตัวอาจไม่ได้เปลี่ยนแปลงมากนัก แต่ภายในร่างกาย กล้ามเนื้อกำลังอ่อนแอลงเรื่อยๆ

ผลที่ตามมาคือ ความไวต่ออินซูลินลดลง เสี่ยงเบาหวานมากขึ้น เสี่ยงหกล้มและกระดูกหักมากขึ้น สมรรถภาพร่างกายลดลง การเคลื่อนไหวและการทรงตัวแย่ลง โดยเฉพาะในช่วงอายุ 60-80 ปี การเสื่อมถอยของสมรรถภาพร่างกายจะยิ่งเกิดขึ้นเร็วขึ้น

ที่สำคัญ...เครื่องชั่งน้ำหนักที่บ้านไม่สามารถบอกเราได้เลยว่า กล้ามเนื้อกำลังถูกไขมันแทรกมากแค่ไหน

หลายคนคิดว่าตัวเองยังแข็งแรง เพราะน้ำหนักไม่ได้ขึ้นมาก แต่ความจริงอาจกำลังสูญเสียมวลกล้ามเนื้อและความสามารถในการใช้ร่างกายไปทีละน้อย และเมื่อถึงวันที่เริ่มรู้สึกได้ว่าลุกจากเก้าอี้ลำบากขึ้น เดินขึ้นบันไดเหนื่อยกว่าเดิม ยกของไม่ไหว ทรงตัวไม่ดีเหมือนก่อน ความจริงแล้ว ร่างกายอาจสูญเสียสมรรถภาพไปแล้วหลายปี

เอาจริงๆ อายุที่มากขึ้นไม่ได้ทำให้เราแค่มีไขมันเพิ่ม แต่ยังทำให้ไขมันแทรกเข้าไปในกล้ามเนื้อได้ด้วย แต่ไม่ได้หมายความว่าคนอายุ 55 ปีทุกคน จะมีกล้ามเนื้อสภาพแบบในภาพเสมอไป เพราะยังขึ้นอยู่กับการออกกำลังกาย การฝึกเวทเทรนนิง การได้รับโปรตีนเพียงพอ การนอนหลับ โรคประจำตัวและฮอร์โมน

ข่าวดีคือ...ภาวะไขมันแทรกในกล้ามเนื้อสามารถชะลอได้ โดยเฉพาะการฝึกเวทเทรนนิงสม่ำเสมอ รับประทานโปรตีนเพียงพอ และคงกิจกรรมทางกายเอาไว้ตลอดชีวิต

ดังนั้นจากนี้เป้าหมายสุขภาพอาจไม่ใช่แค่การโฟกัสที่น้ำหนักลด แต่คือการรักษากล้ามเนื้อคุณภาพดี เอาไว้ให้นานที่สุด เพราะนั่นต่างหากคือหนึ่งในกุญแจสำคัญของการมีอายุเพิ่มขึ้นแบบที่ร่างกายแข็งแรงจริงๆ ค่ะ

 

อ้างอิง : 这张图展示了25岁 vs 55岁肌肉的真实差别。