Feature & Lifestyle
14 ก.ค. 2569 | apirak_pra
อาการปวดคอ ปวดหลัง หรือปวดร้าวลงแขนขา อาจไม่ใช่แค่ความเมื่อยล้าจากการทำงาน แต่เป็นสัญญาณของภาวะเส้นประสาทถูกกดทับที่ควรรีบตรวจหาสาเหตุ เพื่อป้องกันความเสียหายของระบบประสาทในระยะยาว
KEY
POINTS
หลายคนคุ้นชินกับอาการปวดคอ ปวดหลัง หรือปวดร้าวลงแขนขา จนมองว่าเป็นเพียงความเมื่อยล้าจากการนั่งทำงานนาน ยกของหนัก หรือใช้ร่างกายมากเกินไป แต่ในความเป็นจริง อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของ ภาวะเส้นประสาทถูกกดทับ ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่ความผิดปกติของระบบประสาท และส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้
นพ.ศรัณย์ จินดาหรา แพทย์เฉพาะทางกระดูกสันหลัง โรงพยาบาลเอส เฉพาะทางกระดูกสันหลังและข้อ (spine and Joint hospital) ระบุว่า ภาวะเส้นประสาทถูกกดทับเป็นสาเหตุสำคัญของอาการปวดคอ ปวดหลัง ปวดร้าวลงแขนหรือขา อาการชา และกล้ามเนื้ออ่อนแรง โดยมักเกิดจากความผิดปกติของกระดูกสันหลังหลายรูปแบบ ทั้งจากการเสื่อมตามวัยหรือการใช้งานร่างกายอย่างหนักเป็นเวลานาน
หมอนรองกระดูกทำหน้าที่รองรับแรงกระแทกระหว่างกระดูกสันหลัง เมื่อเกิดการเสื่อม ฉีกขาด หรือเคลื่อนออกจากตำแหน่งเดิม จะไปกดเบียดรากประสาท ทำให้เกิดอาการปวดร้าวตามแนวเส้นประสาท
หากเกิดบริเวณกระดูกคอ มักมีอาการปวดคอ ร้าวลงแขน ชามือ หรือแขนอ่อนแรง ส่วนผู้ที่มีปัญหาบริเวณกระดูกเอว มักปวดหลัง ร้าวลงขา ชาเท้า หรือขาอ่อนแรง
เมื่ออายุมากขึ้น โครงสร้างต่าง ๆ ของกระดูกสันหลัง เช่น หมอนรองกระดูก ข้อต่อ เอ็น และกระดูก จะค่อย ๆ เสื่อมสภาพ ทำให้เกิดกระดูกงอก เอ็นหนาตัว หรือหมอนรองกระดูกยุบ ส่งผลให้ช่องทางเดินของเส้นประสาทแคบลง เกิดภาวะช่องโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ
ผู้ป่วยมักมีอาการปวดหลังเรื้อรัง ปวดร้าวลงขา ชา หรือขาอ่อนแรง เดินได้ระยะสั้นลง โดยอาการมักกำเริบเมื่อยืนหรือเดินนาน และดีขึ้นเมื่อได้นั่งพักหรือก้มตัว
ภาวะกระดูกสันหลังเคลื่อนทำให้แนวกระดูกผิดตำแหน่ง ส่งผลให้ช่องทางเดินของเส้นประสาทแคบลงและเกิดแรงกดทับ ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดหลังร้าวลงสะโพกหรือขา ร่วมกับอาการชา ขาอ่อนแรง หรือเดินลำบาก โดยเฉพาะเมื่อยืนนาน เดินนาน หรือแอ่นหลัง
แม้โรคกระดูกพรุนจะไม่ได้ทำให้เส้นประสาทถูกกดทับโดยตรง แต่หากกระดูกสันหลังยุบตัวมากจนรูปร่างของกระดูกเปลี่ยนแปลง หรือเกิดการทรุดตัวจนช่องภายในกระดูกสันหลังแคบลง ก็อาจกดทับไขสันหลังหรือเส้นประสาทได้ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
อาการปวดเมื่อยทั่วไปมักดีขึ้นเมื่อได้พักหรือปรับเปลี่ยนท่าทาง แต่หากมีอาการต่อไปนี้ร่วมด้วย ไม่ควรปล่อยไว้
ที่สำคัญ หากมีอาการควบคุมการปัสสาวะหรืออุจจาระผิดปกติร่วมด้วย ถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของการกดทับเส้นประสาทอย่างรุนแรง ซึ่งหากรักษาล่าช้าอาจส่งผลต่อการทำงานของระบบประสาทอย่างถาวร
แพทย์อธิบายว่า อาการปวดคอหรือปวดหลังจากภาวะเส้นประสาทถูกกดทับมีสาเหตุได้หลายรูปแบบ การรักษาจึงไม่ควรมุ่งเพียงบรรเทาอาการปวด แต่ต้องค้นหาต้นเหตุให้ชัดเจนว่าเส้นประสาทถูกกดจากอะไร อยู่บริเวณใด และมีความรุนแรงเพียงใด
การวินิจฉัยมักเริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกาย ร่วมกับการตรวจภาพวินิจฉัย เช่น เอกซเรย์ (X-ray) หรือการตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) เพื่อประเมินความผิดปกติของหมอนรองกระดูก กระดูกสันหลัง ช่องโพรงกระดูกสันหลัง และเส้นประสาท ก่อนวางแผนการรักษาที่เหมาะสม ซึ่งอาจเป็นการใช้ยา กายภาพบำบัด การฉีดยาเฉพาะจุด หรือการผ่าตัดในรายที่มีข้อบ่งชี้
แม้อาการปวดคอหรือปวดหลังจะพบได้บ่อยในคนทุกวัย แต่หากมีอาการปวดร้าวลงแขนหรือขา ร่วมกับอาการชา หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง ไม่ควรคิดว่าเป็นเพียงอาการปวดเมื่อยธรรมดา เพราะอาจเป็นสัญญาณของภาวะเส้นประสาทถูกกดทับ
การเข้ารับการตรวจตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยให้ทราบสาเหตุที่แท้จริง วางแผนการรักษาได้ตรงจุด ลดความเสี่ยงต่อการเกิดความเสียหายของเส้นประสาท และเพิ่มโอกาสกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติในระยะยาว.
