"แสวง" ย้ำรูปแบบสมัคร สว. ขอให้ยึดตามรัฐธรรมนูญกำหนดปัด กกต.คิดขึ้นเอง

2 พฤษภาคม 2567 "นายแสวง บุญมี" เลขาธิการกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กล่าวถึงรูปแบบการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา และการแนะนำตัว ที่ถูกพิพากษ์วิจารณ์ในขณะนี้ ว่า รูปแบบและการเลือกตั้งแก้ไขอะไรไม่ได้ เพราะเป็นเรื่องที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ กำหนด

ทั้งนี้ สิ่งที่ กกต. ทำคือเรื่องการแนะนำตัว ซึ่งต้องแยกกันระหว่างเรื่องประชาชนไม่มีสิทธิ์เลือก หรือรูปแบบการเลือก โดยอยู่ในกฎหมาย ไม่ใช่ กกต. กำหนด จึงแก้ไม่ได้แน่นอน ส่วนการแนะนำตัว กกต.ไม่ได้ทำเกินกว่ากฎหมายกำหนด โดยกฎหมายกำหนดให้ผู้สมัคร แนะนำตัวกับผู้ที่มีสิทธิ์เลือก ก็คือผู้สมัครด้วยกันเอง

"เราตระหนักถึงความสำคัญของประชาชน ถึงแม้ประชาชนไม่ได้เลือกโดยตรง แต่ก็เป็นตัวแทนปวงชนชาชาวไทย ต้องทำหน้าที่แทน ดังนั้น ประชาชนมีสิทธิ์ติดตาม ตรวจสอบ สังเกตการณ์ หลังปิดรับสมัคร แต่ระหว่างที่สมัครไม่ให้เปิดเผยชื่อ เพราะจะมีส่วนได้เสีย ระหว่างกลุ่มต่างๆ" นายแสวง กล่าว 

อย่างไรก็ตาม กกต. จะนำรายชื่อผู้สมัครทุกคนลงในแอปพลิเคชัน Smart Vote และเว็บไซต์ กกต. ซึ่งประชาชนก็จะทราบรายชื่อ ประวัติ ประสบการณ์การทำงานของผู้สมัคร สว. ทุกคน และผู้สมัครก็ต่างติดต่อกันได้ ทางช่องทางอีเมล์ และ LINE  ซึ่งระบบนี้เพียงพอ ทำให้ทั้งประชาชนและผู้สมัครด้วยกันพิจารณาเลือกผู้สมัครด้วยกันเองได้

ส่วนที่ผู้สมัครบางคนออกมาเปิดตัวพร้อมกับแนะนำตัวนั้น ไม่ได้ผิดกฎหมาย การเชิญชวน กับการเปิดตัวทำได้ ซึ่ง กกต.เองก็เชิญชวน ขอให้ไม่ให้มีคุณสมบัติต้องห้าม และมีประสบการณ์ในกลุ่มสาขาอาชีพที่จะลง เช่นเดียวกับกรณีของ "นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ" ประธานคณะก้าวหน้า หรือคนอื่นๆ ก็สามารถทำได้ ที่เชิญชวนให้คนลงสมัคร สว. 

ส่วนที่ "นายพริษฐ์ วัชรสินธุ" สส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ออกมาระบุว่าไทม์ไลน์การเลือก สว. ยังไม่ชัดเจนนั้น โดยการเลือก สว. ช่วงเวลาไม่เหมือนกับ สส. ที่ต้องกำหนดภายใน 45-60 วัน แต่การเลือก สว. จะนับหนึ่งเมื่อมีพระราชกฤษฎีกา ซึ่งขณะนี้ยังไม่ได้โปรดเกล้าฯ ลงมา จากนั้นจะมีเวลาของแต่ละกระบวนการในการเลือกระดับอำเภอ จังหวัด ซึ่งรวมแล้วไม่เกิน 60 วัน แต่ไม่ได้กำหนดว่าภายในกี่วัน

ส่วนเรื่องระเบียบการแนะนำตัวของผู้สมัคร สามารถทำผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ แต่ให้แนะนำตัวกับผู้สมัครด้วยกัน เพราะรัฐธรรมนูญกำหนดไว้ ส่วนประวัติและข้อมูลต่างๆ กกต. เผยแพร่ในเว็บไซต์อยู่แล้ว 

สำหรับผู้สมัครในระดับอำเภอ จะไม่ทราบจำนวน แต่ระดับจังหวัดจะเหลือ 55,000 คน ประชาชนสามารถติดตามได้ตลอด ส่วนวันเลือกตั้งจะมีการถ่ายทอดผ่านระบบวงจรปิด ทั้งในระดับอำเภอ จังหวัด และระดับประเทศ ที่เมืองทองธานี เพื่อให้ผู้สื่อข่าวและประชาชน สังเกตการณ์บรรยากาศภายใน ที่ผู้สมัครไปออกเสียงลงคะแนน 

ส่วนเรื่องการนำเสนอข่าวของสื่อมวลชนนั้น ที่ผ่านมายังไม่เห็นอะไรที่ผิดกฎหมาย ซึ่ง กกต. ได้ติดตามจากสื่อและผู้สมัคร ก็ยังไม่มีอะไรหมิ่นเหม่ล่อแหลมที่จะผิดกฎหมาย โดยระเบียบที่ออกมาใช้กับผู้สมัคร ไม่ได้บังคับใช้กับสื่อ และสื่อสามารถรายงาน วิเคราะห์ข่าวได้หมด แต่ให้พึงระวังในเรื่องกฎหมายอื่น ที่อาจมีการหมิ่นประมาทได้

ส่วน กกต. มีกลไกป้องกันการทุจริตการฮั้วกันในการคัดเลือกอย่างไรนั้น นายแสวง กล่าวว่า กฎหมายมีการออกแบบมา เพื่อป้องกันการฮั้วอยู่แล้ว แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีการฮั้ว ซึ่งจากนี้ไปจะมีมาตรการ โดยเมื่อดูจากผู้สมัครที่มีเป็น 100,000 คน ดูเหมือนจะเยอะ แต่เมื่อพิจารณาจาก 20 กลุ่มสาขาอาชีพ 928 อำเภอ ถ้าคนสมัคร 400,000 คน ในระดับอำเภอ จะเลือกแค่ 20 คนเท่านั้น  

อย่างไรก็ดี ผู้สมัครสามารถศึกษาประวัติของคนที่จะเลือกในกลุ่มนั้นแค่ 20 คน ในระดับอำเภอของตัวเอง ไม่ต้องไปดูอำเภออื่น ซึ่งมาตรการการฮั้วจะมี 2 รูปแบบ คือ

1. ทุกคนแลกคะแนนกัน ซึ่งทำไม่ได้อยู่แล้ว มีการติดตามข้อมูลทุกกลุ่มไว้แล้ว ไม่ว่าจะทำบนดินหรือใต้ดิน
2. การจัดตั้ง คือ การเอาผู้สมัครมาเลือกคนที่จะเป็น ไม่ได้สมัครเพื่อเป็น แต่สมัครเพื่อจะเลือก นี่คือสิ่งที่อาจจะเกิดขึ้น

"ผมได้ชี้แจงเรื่องการเลือก สว. ผ่าน Facebook หลายครั้ง และถูกทัวร์ลง แต่ไม่เป็นไร ลานจอดยังเยอะอยู่" นายแสวง กล่าวติดตลก