การเพิ่มชื่อ - ถอนชื่อ
ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 10 วัน หากพบว่า ตนเองหรือผู้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของตนไม่มีชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หรือเจ้าบ้านเห็นว่า มีชื่อบุคคลอื่นอยู่ในทะเบียนบ้านของตน โดยไม่ได้อาศัยอยู่จริงให้ยื่นคําร้องต่อนายทะเบียนอําเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่น เพื่อขอเพิ่มชื่อ-ถอนชื่อ
การแจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้ง
ถ้าผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้เนื่องจากมีเหตุจําเป็น ให้แจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้ต่อนายทะเบียนอําเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่นที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน โดยทําเป็นหนังสือ ซึ่งต้องระบุเลขประจําตัวประชาชน และที่อยู่ตามหลักฐานทะเบียนบ้าน สามารถแจ้งด้วยตัวเองหรือมอบหมายให้ผู้อื่นไปยื่นแทนหรือจัดส่งทางไปรษณีย์หรือแจ้งเหตุทางอิเล็กทรอนิกส์ภายใน 7 วันนับแต่วันเลือกตั้ง (ภายใน) หรือภายใน 7 วันนับแต่วันเลือกตั้ง (ภายใน)
หากไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งจะถูกจำกัดสิทธิ ดังนี้
1. การยื่นคําร้องคัดค้านการเลือกตั้ง ส.ส.
2. การสมัครรับเลือกตั้งเป็น ส.ส. ส.ว. ผถ.
3. สมัครรับเลือกเป็นกํานันและผู้ใหญ่บ้าน
4. ดํารงตําแหน่งข้าราชการการเมือง และข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง
5. ดํารงตําแหน่งรองผู้บริหารท้องถิ่น เลขานุการ ผู้ช่วยเลขานุการ ประธานที่ปรึกษา ที่ปรึกษา คณะที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น
*** ระยะเวลาการจำกัดสิทธิครั้งละ 2 ปี นับแต่วันเลือกตั้งครั้งที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง *****
การลงคะแนนเลือกตั้ง ส.ส. ล่วงหน้า การลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขตเลือกตั้ง
ผู้มีสิทธิยื่นคำขอ ได้แก่ ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
1. มีถิ่นที่อยู่ซึ่งอยู่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีอยู่ในทะเบียนบ้าน หรือมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งน้อยกว่า 90 วันนับถึงวันเลือกตั้ง หรือ
2. ที่ได้รับคําสั่งแต่งตั้งจากทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้งการลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้าในเขตเลือกตั้ง
ผู้มีสิทธิยื่นคำขอ ได้แก่
1. ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ได้รับคําสั่งจากทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้ง
หรือ
2. บุคคลที่มีหลักฐานแสดงว่าในวันเลือกตั้งตนมีหน้าที่จะต้องไปปฏิบัติหน้าที่ ณ ที่อื่นใดนอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้งจนไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งได้
การยื่นคำขอ ยื่นคําขอลงทะเบียนต่อนายอําเภอหรือนายทะเบียนท้องถิ่น ในเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิหรือเขตเลือกตั้งที่
ประสงค์ขอลงคะแนนพร้อมสําเนาบัตรประชาชนหรือสําเนาบัตรอื่นที่หน่วยงานของรัฐออกให้มีรูปถ่ายและเลขประจําตัวประชาชน โดยชี้แจงเหตุผลความจําเป็นและแสดงหลักฐานว่าไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งในวันเลือกตั้งได้สามารถยื่นคําขอได้ด้วยตนเอง มอบหมายผู้อื่นยื่นแทนหรือยื่นทางไปรษณีย์ หรือทางอินเทอร์เน็ต (เฉพาะขอใช้สิทธินอกเขตเลือกตั้ง/นอกราชอาณาจักร) ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่า 30 วัน
การอำนวยความสะดวกแก่คนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุในการลงคะแนนเลือกตั้ง
ในการลงคะแนนเลือกตั้ง กกต. ได้จัดให้มีการอํานวยความสะดวกแก่คนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ ดังนี้
1. หน่วยเลือกตั้งปกติ โดยจัดให้มีบัตรทาบสําหรับคนพิการทางสายตา และการอํานวยความสะดวกอื่นๆ โดยมี กปน.เป็นผู้ช่วยในการใช้สิทธิลงคะแนน
2. ที่เลือกตั้งกลางสําหรับคนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ โดยผู้จะใช้สิทธิต้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิ ณ ที่เลือกตั้งกลางที่กําหนด และเมื่อลงทะเบียนแล้วให้หมดสิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
*** ในการช่วยเหลือในการลงคะแนนต้องให้บุคคลนั้นได้ออกสียงลงคะแนนด้วยตนเองตามเจตนาของบุคคลนั้น เว้นแต่ลักษณะทางกายภาพที่ทําให้ไม่สามารถทําเครื่องหมายในบัตรเลือกตั้งได้ให้บุคคลอื่นหรือ กปน. เป็นผู้กระทําการแทนโดยความยินยอมและเป็นไปตามเจตนา ทั้งนี้ให้ถือว่าเป็นการลงคะแนนโดยตรงและลับ ***
ขั้นตอนการลงคะแนนเลือกตั้ง
1. ตรวจสอบรายชื่อ และลําดับที่จากบัญชีรายชื่อที่ประกาศไว้หน้าที่เลือกตั้ง
2. ยื่นหลักฐำนแสดงตน บัตรประจําตัวประชาชน หรือบัตรหรือหลักฐานที่ทางราชการหรือ หน่วยงานรัฐออกให้ ที่มีรูปถ่ายและมีเลขประจําตัวประชาชนลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือในบัญชีรายชื่อ
3. รับบัตรเลือกตั้ง ลงลายมือชื่อ หรือพิมพ์ลายนิ้วมือบนขั้วบัตรเลือกตั้งพร้อมรับบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ ได้แก่ บัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบแบ่งเขต และบัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อ
4. ทำเครื่องหมายกากบาท เข้าคูหาลงคะแนนทําเครื่องหมายกากบาท (X) ลงในช่อง ทําเครื่องหมายดังนี้ บัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง เลือกผู้สมัครได้หนึ่งคน บัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อเลือกได้ไม่เกินหนึ่งพรรคการเมือง หากไม่ต้องการเลือกผู้สมัครผู้ใดหรือพรรคการเมืองใด ให้ทําเครื่องหมายกากบาท (X) ในช่อง ไม่เลือกผู้สมัครใดหรือไม่เลือกพรรคการเมืองใด แล้วพับบัตรเลือกตั้ง
5. ใส่บัตรเลือกตั้งลงในหีบบัตร นําบัตรเลือกตั้งที่พับเรียบร้อยแล้วใส่ลงในหีบบัตรเลือกตั้ง ด้วยตนเอง สำนักประชาสัมพันธ์สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง สายด่วน 1444 การอำนวยความสะดวกแก่คนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุในการลงคะแนนเลือกตั้ง ในการลงคะแนนเลือกตั้ง กกต. ได้จัดให้มีการอํานวยความสะดวกแก่คนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ ดังนี้
1. หน่วยเลือกตั้งปกติ โดยจัดให้มีบัตรทาบสําหรับคนพิการทางสายตา และการอํานวยความสะดวกอื่นๆ โดยมี กปน.เป็นผู้ช่วยในการใช้สิทธิลงคะแนน
2. ที่เลือกตั้งกลางสําหรับคนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ โดยผู้จะใช้สิทธิต้องลงทะเบียนขอใช้สิทธิ ณ ที่เลือกตั้งกลางที่กําหนด และเมื่อลงทะเบียนแล้วให้หมดสิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
*** ในการช่วยเหลือในการลงคะแนนต้องให้บุคคลนั้นได้ออกสียงลงคะแนนด้วยตนเองตามเจตนาของบุคคลนั้น เว้นแต่ลักษณะทางกายภาพที่ทําให้ไม่สามารถทําเครื่องหมายในบัตรเลือกตั้งได้ให้บุคคลอื่นหรือ กปน. เป็นผู้กระทําการแทนโดยความยินยอมและเป็นไปตามเจตนา ทั้งนี้ให้ถือว่าเป็นการลงคะแนนโดยตรงและลับ ***
ขั้นตอนการลงคะแนนเลือกตั้ง
1. ตรวจสอบรายชื่อ และลําดับที่จากบัญชีรายชื่อที่ประกาศไว้หน้าที่เลือกตั้ง
2. ยื่นหลักฐานแสดงตน บัตรประจําตัวประชาชน หรือบัตรหรือหลักฐานที่ทางราชการหรือ หน่วยงานรัฐออกให้ ที่มีรูปถ่ายและมีเลขประจําตัวประชาชนลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือในบัญชีรายชื่อ
3. รับบัตรเลือกตั้ง ลงลายมือชื่อ หรือพิมพ์ลายนิ้วมือบนขั้วบัตรเลือกตั้งพร้อมรับบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ ได้แก่ บัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบแบ่งเขต และบัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อ
4. ทำเครื่องหมายกากบท เข้าคูหาลงคะแนนทําเครื่องหมายกากบาท (X) ลงในช่อง ทําเครื่องหมายดังนี้ บัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง เลือกผู้สมัครได้หนึ่งคน บัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อเลือกได้ไม่เกินหนึ่งพรรคการเมือง หากไม่ต้องการเลือกผู้สมัครผู้ใดหรือพรรคการเมืองใด ให้ทําเครื่องหมายกากบาท (X) ในช่อง ไม่เลือกผู้สมัครใดหรือไม่เลือกพรรคการเมืองใด แล้วพับบัตรเลือกตั้ง
5. ใส่บัตรเลือกตั้งลงในหีบบัตร นําบัตรเลือกตั้งที่พับเรียบร้อยแล้วใส่ลงในหีบบัตรเลือกตั้งด้วยตนเอง
*** ในการช่วยเหลือในการลงคะแนนต้องให้บุคคลนั้นได้ออกเสียงลงคะแนนด้วยตนเองตามเจตนาของ ***
1. ตรวจสอบรายชื่อ และลำดับที่จากบัญชีรายชื่อที่ประกาศไว้หน้าที่เลือกตั้ง
2. ยื่นหลักฐานแสดงตน บัตรประจำตัวประชาชน หรือบัตรหรือหลักฐานที่ทางราชการหรือหน่วยงานรัฐ ออกให้ที่มีรูปถ่ายและมีเลขประจำตัวประชาชนลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือในบัญชีรายชื่อ
3. รับบัตรเลือกตั้ง ลงลายมือชื่อ หรือพิมพ์ลายนิ้วมือบนขั้วบัตรเลือกตั้งพร้อมรับบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ ได้แก่ บัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบแบ่งเขต และบัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อ
4. ทำเครื่องหมายกากบาท เข้าคูหาลงคะแนนทำ เครื่องหมายกากบาท (X) ลงในช่องทำ เครื่องหมาย ดังนี้ บัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบแบ่งเขตเลือกตั้ง เลือกผู้สมัครได้หนึ่งคน บัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อเลือกได้ ไม่เกินหนึ่งบัญชีรายชื่อของพรรคการเมือง หากไม่ต้องการเลือกผู้สมัครผู้ใดหรือบัญชีรายชื่อของพรรคการเมืองใด ให้ทำ เครื่องหมายกากบาท (X) ในช่องไม่เลือกผู้สมัครใดหรือไม่เลือกบัญชีรายชื่อของพรรคการเมืองใด แล้วพับบัตรเลือกตั้ง
5. ใส่บัตรเลือกตั้งลงในหีบบัตร นำบัตรเลือกตั้งที่พับเรียบร้อยแล้วใส่ลงในหีบบัตรเลือกตั้งด้วยตนเองการกระทำผิดกฎหมายเลือกตั้ง ห้ามมิให้
1. ผู้ใดซึ่งรู้อยู่แล้วว่าตนไม่มีสิทธิเลือกตั้งหรือไม่มีสิทธิออกเสียงลงคะแนนพยายามออกเสียงลงคะแนน หรือออกเสียงลงคะแนนโดยแสดงหลักฐานที่ไม่ใช่ตนเอง
2. ผู้ใดจงใจกระทําด้วยประการใดๆ ให้บัตรเลือกตั้งชํารุด หรือเสียหายหรือให้บัตรเสีย หรือกระทําด้วยการใดๆ แก่บัตรเสียเพื่อให้เป็นบัตรที่ใช้ได้
3. ผู้ใดซึ่งมิได้มีสัญชาติไทยเข้ามีส่วนช่วยเหลือในการหาเสียง
4. ผู้ใดเล่นหรือจัดให้มีการเล่นการพนันขั้นต่อใดๆ เกี่ยวกับผลการเลือกตั้ง
5. ผู้ใดหาเสียงเลือกตั้งโดยวิธีการใดไม่ว่าจะเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมือง นับตั้งแต่เวลา 18:00 น.ของวันก่อนวันเลือกตั้งหนึ่งวันจนสิ้นสุดวันเลือกตั้ง
6. ผู้มีสิทธิเลือกตั้งใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ใดถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งที่ตนได้ลงคะแนนเลือกตั้งแล้ว
7. ผู้ใดขาย จําหน่าย จ่ายแจก หรือจัดเลี้ยงสุราทุกชนิดในเขตเลือกตั้งในระหว่างเวลา 18:00 น.ของวันก่อนวันเลือกตั้งหนึ่งวันจนถึงเวลา 18:00 น. ของวันเลือกตั้ง
8. ผู้มีสิทธิเลือกตั้งเรียก รับ หรือยอมที่จะรับเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดสําหรับตนเองหรือผู้อื่น เพื่อลงคะแนนหรืองดเว้นไม่ลงคะแนน
9. ผู้ใดกระทําการอันเป็นเท็จเพื่อให้ผู้อื่นเข้าใจผิดว่า ผู้สมัครผู้ใดกระทําการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายเลือกตั้ง หรือเพื่อจะแกล้งให้ผู้สมัครผู้ใดถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งหรือสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง
10. ผู้ใดจงใจทําเครื่องหมายเพื่อเป็นที่สังเกตโดยวิธีใดไว้ที่บัตรเลือกตั้ง
11. ผู้มีสิทธิเลือกตั้งนําบัตรเลือกตั้งออกไปจากที่เลือกตั้ง
การดำเนินการกรณีการเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ก่อนประกาศผลการเลือกตั้ง ก่อนประกาศผลการเลือกตั้ง ถ้ากกต. สืบสวนหรือไต่สวนแล้วเห็นว่า มีหลักฐานอันควร เชื่อได้ว่า ผู้สมัครกระทําการหรือก่อให้ผู้อื่นกระทํา สนับสนุนหรือรู้เห็นเป็นใจให้บุคคลอื่นกระทําการดังกล่าว หรือรู้ว่ามีการกระทําแล้ว แต่ไม่ดําเนินการระงับการกระทํานั้น ให้ กกต. สั่งระงับสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้สมัครนั้นเป็นการชั่วคราว เป็นระยะเวลาไม่เกิน 1 ปี และในกรณีที่ผู้นั้นได้คะแนนอยู่ในลําดับที่จะได้รับเลือกตั้งให้สั่งยกเลิกการเลือกตั้งและ ให้มีการเลือกตั้งใหม่ (ใบส้ม)
ก่อนหรือในวันเลือกตั้ง เมื่อ กกต. สืบสวนหรือไต่สวนแล้วหรือพบเห็นการกระทําที่มีเหตุอันควรสงสัยว่า การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรมหรือเป็นไปมิชอบด้วยกฎหมาย กกต. มีอํานาจสั่งยกเลิกการเลือกตั้งและสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ได้ (ใบเหลือง)
หลังประกาศผลการเลือกตั้ง เมื่อประกาศผลการเลือกตั้งแล้วปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดมิได้เป็นไป โดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม แต่ไม่ได้ความชัดว่า เป็นการกระทําของผู้ได้รับเลือกตั้ง ให้ กกต. ยื่นคําร้องต่อศาลฎีกา เพื่อพิจารณา ในกรณีที่ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการเลือกตั้งนั้นมิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรมให้ศาลสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่สําหรับเขตเลือกตั้งนั้น (ใบเหลือง)
เมื่อ กกต. สั่งระงับสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้สมัคร (ใบส้ม) หรือภายหลังประกาศผลการเลือกตั้งแล้ว ถ้ามีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าผู้สมัครหรือผู้ใดกระทําการอันเป็นการทุจริตในการเลือกตั้ง หรือรู้เห็นกับการกระทําของบุคคลอื่น ให้ กกต. ยื่นคําร้องต่อศาลฎีกา เพื่อสั่งให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง (ใบดํา) หรือเพิกถอนสิทธิ เลือกตั้ง (ใบแดง) ของผู้นั้น
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการเลือกตั้ง ส.ส. ก่อนการเลือกตั้ง - ตรวจสอบรายชื่อผู้มีสิทธิ /จัดเตรียมบัตรประชาชนหรือบัตรตามที่กฎหมายกําหนด
- ศึกษาระบบ/วิธีการเลือกตั้ง/ขั้นตอนลงคะแนนเลือกตั้ง
- ร่วมรณรงค์/เชิญชวนไปใช้สิทธิเลือกตั้ง
- ติดตามการหาเสียง/ศึกษาข้อมูลผู้สมัคร นโยบายพรรคการเมือง
- สอดส่องดูแล เฝ้าระวังการทุจริตการเลือกตั้ง ในวันเลือกตั้ง
- ใช้สิทธิเลือกตั้งอย่างมีคุณภาพ รู้เท่าทัน
- สังเกตการณ์การทําหน้าที่ กปน.
- สังเกตการณ์การลงคะแนน/นับคะแนน
หลังการเลือกตั้ง - ติดตาม ตรวจสอบการทํางานของผู้แทน - ศึกษาหาข้อมูล เพื่อรู้เท่าทันการเมือง (Active Citizen)
คลิกอ่าน >>>
คู่มือเลือกตั้งประชาชนฉบับเต็ม