ม็อบที่แท้จริงคืออะไร? "อดีตรองเจ้ากรมพระธรรมนูญ" ชี้ "มวลชนกำนันมะโน" ไม่เข้าข่ายฝูงชนจลาจล

8 พฤศจิกายน 2569 กลับมาอีกแล้ว สำหรับสถานการณ์ “ม็อบบุกกรุง” รอบนี้นำโดย “กำนันมะโน เครือแก้ว” เดินทางไกลจากภาคใต้ ประชิดทำเนียบรัฐบาล แถมประกาศปักหลักยาวจนถึงอภิปรายไม่ไว้วางใจ

ช่วงนี้คำว่า “ม็อบ” จึงถูกนำมาใช้ในหน้าสื่อ ทั้งกระแสหลัก กระแสรอง ออนไลน์ โซเชียลฯ กันมากพิเศษ

แต่ใครเคยสนใจไหมว่า “ม็อบ” ที่แท้จริง มีนิยามว่าอย่างไร และความหมายจริงๆ ของคำๆ นี้ ซึ่งมาจากภาษาอังกฤษ ถูกต้องตรงกับ “ม็อบ” ที่คนไทยสื่อสารกันหรือไม่

พลเอก กฤษณะ บวรรัตนารักษ์ อดีตที่ปรึกษาพิเศษสำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม และอดีตรองเจ้ากรมพระธรรมนูญ  ผู้มีส่วนร่วมการจัดทำกฎการใช้กำลังการปราบปรามจลาจลของกองทัพไทย และอดีตผู้บรรยายและฝึกอบรมการปราบปรามจลาจล/การควบคุมฝูงชนให้กับทหารและตำรวจ ได้เขียนบทความให้ความรู้เรื่องนี้เอาไว้อย่างน่าสนใจ 

ม็อบที่แท้จริงคืออะไร? "อดีตรองเจ้ากรมพระธรรมนูญ" ชี้ "มวลชนกำนันมะโน" ไม่เข้าข่ายฝูงชนจลาจล การชุมนุมประท้วงโดยสงบ ไร้ความรุนแรง 

พลเอก กฤษณะ อธิบายว่า ตามที่เจ้าหน้าที่ของรัฐ นักวิชาการ และสื่อมวลชนจำนวนมาก นิยมใช้คำว่า Mob เรียกกลุ่มฝูงชนที่ชุมนุมเรียกร้องบางประการให้ทางราชการดำเนินการตามที่เรียกร้อง หรือประท้วงรัฐบาลนั้น ความหมายที่แท้จริงตามภาษาอังกฤษของ MOB  คือ กลุ่มฝูงชนที่วุ่นวายและโกรธแค้น บ้าคลั่ง รวมตัวกันโดยมีอารมณ์รุนแรง แกนนำไม่อาจควบคุมให้ชุมนุมกันโดยสงบ แล้วก่อการจลาจล 

เช่น เผาทำลายทรัพย์สินของทางราชการหรือของประชาชน ใช้ระเบิดโมโลตอฟ หมายถึง Molotov Cocktail คือการนำขวดแก้วของใกล้ตัวและราคาถูกมาบรรจุของเหลวไวไฟ แล้วใช้เศษผ้าอุดไว้ที่ปากขวดเพื่อเป็นตัวจุดชนวนไฟ 

นอกจากนั้นยังหมายถึงกลุ่มคนเผาบ้านเผาเมือง ทุบทำลายเครื่องหมายจราจร เอายางรถยนต์มาเผาหลายจุดจำนวนมาก บางครั้งอาจบานปลายเป็นการแย่งชิงหรือขโมยของจากร้านค้าหรือบ้านเรือนของประชาชน ซึ่งอยู่ในความหมายภาษาอังกฤษว่า LOOTING เป็นข่าวในต่างประเทศ 

นอกจากนั้น MOB ยังมีความหมายถึงกลุ่มนักเลง หรือกลุ่มมาเฟียด้วย 

ส่วนกลุ่มฝูงชนหรือกลุ่มคนมาชุมนุมเรียกร้องหรือประท้วงโดยไม่ใช้ความรุนแรง ในภาษาอังกฤษจะใช้คำว่า Demonstration หรือ Protest 

ดังนั้น หากชุมนุมไม่ก่อเหตุวุ่นวายรุนแรงตามที่กล่าวข้างต้น ก็ควรเรียกในภาษาไทยว่า กลุ่ม/ฝูงชนชุมนุมเรียกร้อง หรือกลุ่ม/ฝูงชนประท้วง เพื่อให้ถูกต้องอย่างแท้จริงตามภาษาอังกฤษ 

กฎหมายไทยแค่ 2 ฉบับ มีบัญญัติ “ปราบจลาจล” 

พลเอก กฤษณะ ระบุอีกว่า มีข้อสังเกตอีกประการหนึ่งว่า คำว่า “การปราบปรามจลาจล” หรือ “จลาจล” จะปรากฏเฉพาะใน พระราชบัญญัติจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2551 พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พ.ศ.2457 และประมวลกฎหมายอาญาทหาร เท่านั้น ส่วนในประมวลกฎหมายอาญาจะไม่มีคำว่าจลาจลแต่อย่างใด 

ประมวลกฎหมายอาญา ซึ่งใช้บังคับในปัจจุบัน จะใช้คำว่า “มั่วสุมกันก่อความวุ่นวายขึ้นในบ้านเมือง” แต่ “กฎหมายลักษณะอาญา” ที่เป็นกฎหมายเก่า ใช้คำว่า จลาจล