แพทย์เตือน "โรคซีเจดี" ภาวะสมองเสื่อมรุนแรง พบได้ทุกเพศ ในช่วงอายุประมาณ 55-75 ปี เช็คอาการ สาเหตุเกิด และวิธีรักษา

15 กันยายน 2564  กรมการแพทย์ โดยสถาบันประสาทวิทยา เผยช่วงวัย 40-60 ปีขึ้นไป เสี่ยงภาวะ "สมองเสื่อม" รุนแรงในระยะเวลารวดเร็ว จากการทำงานผิดปกติของโปรตีนพรีออนในสมอง ชี้ควรได้รับการตรวจเพื่อรับการรักษาที่ถูกต้องต่อไป 

เช็คอาการ "โรคซีเจดี" ภาวะสมองเสื่อมรุนแรง ช่วงอายุ 55-75 ปี

นายแพทย์สมศักดิ์ อรรฆศิลป์ อธิบดีกรมการแพทย์ เผยว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีแนวโน้มเป็นสังคมผู้สูงอายุมากขึ้น จะมีผู้ที่มี "ภาวะสมองเสื่อม" มากถึงประมาณ 600,000 - 800,000 คน ซึ่งส่วนมากพบในอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป แต่จะมีผู้ป่วยจำนวนหนึ่งที่มีภาวะสมองเสื่อมรุนแรงในระยะเวลารวดเร็วภายใน 1-2 ปี พบในช่วงอายุ 40-60 ปี ซึ่งเป็นคนวัยทำงาน

 

อย่างไรก็ตามยังมีผู้ป่วยอีกจำนวนไม่น้อยที่ไม่สามารถรักษาได้ ส่งผลทุพพลภาพ ในระยะเวลาอันสั้น คือโรคซีเจดี ซึ่งเกิดจากการทำงานผิดปกติของโปรตีนในสมองที่เรียกว่า พรีออน (Prion) เป็นโปรตีนลักษณะพิเศษที่ทำให้โปรตีนอื่น กลายสภาพเป็นโปรตีนพรีออนผิดปกติที่เพิ่มมากขึ้นเองได้ เมื่อเข้าสู่สมองคน ในระยะเวลารวดเร็วไม่กี่เดือนเซลล์ประสาทจะตาย ทำให้ความสามารถของสมองถดถอยไม่สามารถฟื้นกลับสู่ภาวะปกติได้อีก 

เช็คอาการ "โรคซีเจดี" ภาวะสมองเสื่อมรุนแรง ช่วงอายุ 55-75 ปี

ทางด้าน นายแพทย์ธนินทร์ เวชชาภินันท์ ผู้อำนวยการสถาบันประสาทวิทยา กล่าวเพิ่มเติมว่า โรคซีเจดี พบได้ในทุกเพศ ช่วงอายุที่พบบ่อยประมาณ 55-75 ปี มีภาวะเสื่อมถอยด้านความคิดความจำในระยะเวลาที่รวดเร็วและรุนแรงไม่กี่เดือน เช่น ความจำแย่ลง การทำงานผิดพลาด และยังพบว่าผู้ป่วยมีพฤติกรรมและจิตใจผิดปกติ เช่น เห็นภาพหลอน เอะอะโวยวาย หรือเฉยเมย การพูดและการเคลื่อนไหวช้าลง ญาติและผู้ใกล้ชิดควรสังเกตผู้ป่วยว่ามีอาการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมแบบรวดเร็ว 

 

ผู้ป่วยบางรายจะมีอาการกระตุกตามแขน ขาและลำตัวแบบไม่รู้สาเหตุ ช่วยเหลือตนเองไม่ได้ กระทั่งนอนติดเตียง และเสียชีวิตภายในระยะเวลาไม่เกิน 6 เดือน หรือ 1 ปี โดยสาเหตุเกิดจาก 

1.ความเสื่อมถอยของโปรตีนและสารเคมีในสมอง 
2.โรคพันธุกรรม ในครอบครัว 
3.ถ่ายทอดแบบการติดเชื้อ เช่น เคยมีการติดเชื้อจากการกินเนื้อวัวที่เป็นโรควัวบ้าที่เคยระบาดในยุโรป โดยเฉพาะอังกฤษ จากสัตว์สู่คนและคนสู่คนได้ 

 

ด้านการรักษา แพทย์จะส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น ส่งตรวจ MRI ตรวจคลื่นไฟฟ้าสมอง และตรวจเลือดหรือน้ำไขสันหลังเพื่อตรวจสารเคมีในสมอง และอาจพิจารณาให้การรักษาด้วยยาเพื่อควบคุมอาการพฤติกรรมวุ่นวายและลดอาการเคลื่อนไหวผิดปกติ เป็นต้น 

การป้องกันจะเน้นความเสี่ยงในการติดเชื้อจากโปรตีนพรีออนใน 2 ด้าน 1.จากคนสู่คน 2.จากสัตว์สู่คน เช่น การหลีกเลี่ยงการบริโภคสัตว์ และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ที่ป่วยตายไม่ทราบสาเหตุ ปัจจุบันยังไม่มีการรักษาให้หายขาด แต่มีการตรวจพบผู้ป่วยโรคนี้มากขึ้นเรื่อย ๆ 

 

ดังนั้น ผู้ใกล้ชิดผู้ป่วยหากสงสัยว่าผู้ป่วยมีอาการเข้าได้กับ โรคซีเจดี ควรรีบพาผู้ป่วยมาพบแพทย์โดยเร็ว เพราะเป็นประโยชน์ต่อการรักษา เนื่องจากมีโรคอื่นอีกหลายโรคที่อาจมีอาการคล้ายกับโรคซีเจดี หากพบว่าเป็นโรคซีเจดีจริง ยังช่วยควบคุมความเสี่ยงในการแพร่กระจายโรค และการรักษาตามอาการยังช่วยรักษาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและผู้ดูแลได้ 

เช็คอาการ "โรคซีเจดี" ภาวะสมองเสื่อมรุนแรง ช่วงอายุ 55-75 ปี