ARTICLE: พลิกวิกฤตเป็น “รัฐบุรุษ” ผ่าแนวคิดนอกกรอบ แก้วิกฤตปากท้องแบบ ‘หลุดโลก’

จากมุมมองของ ผศ. ดร.เกียรติอนันต์ ล้วนแก้ว จากคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้ชี้ให้เห็นความจริงที่เจ็บปวดว่า วิกฤตครั้งนี้กระทบชิ่งไปถึงระดับ "ระบบการผลิต" (Supply side) ซึ่งเป็นรากฐานของประเทศ ปัญหาที่รุนแรงระดับ "หลุดโลก" เช่นนี้ ย่อมไม่สามารถใช้สูตรเดิมๆ มารับมือได้ แต่ต้องการการแก้ปัญหาที่ต้องอาศัยแนวคิด "หลุดโลก" และคิดนอกกรอบเช่นกัน

แล้วหน้าตาของไอเดียหลุดโลกที่ว่านี้เป็นอย่างไร? ลองเริ่มต้นกันที่บิลค่าไฟที่ทำเอาคนไทยทั้งประเทศต้องปาดเหงื่อ...

🔵 1. เปลี่ยนหลังคาบ้านเป็นโรงไฟฟ้า: นโยบายโซลาร์เซลล์แห่งชาติ

ท่ามกลางวิกฤตพลังงานแพงหูฉี่ รัฐบาลต้องเลิกแก้ปัญหาที่ปลายเหตุและ "คิดการใหญ่" ด้วยการเจรจาซื้อเทคโนโลยีการผลิตโซลาร์เซลล์มาผลิตเองในสเกลระดับประเทศ (คล้ายกับโมเดลองค์การเภสัชกรรมผลิตยาราคาถูก) เพื่อกดต้นทุนให้ต่ำลงมหาศาล

จากนั้นนำไปติดตั้งบนหลังคาบ้านให้ประชาชน หรือใช้พื้นที่หลังคาบ้านทำเป็น "โซลาร์ฟาร์มคุณภาพสูง" แนวทางนี้นอกจากจะช่วยหั่นค่าไฟที่พุ่งทะยานได้อย่างยั่งยืนแล้ว ยังเป็นการสร้างงาน สร้างอาชีพ และพลิกโฉมประเทศไปสู่ยุคพลังงานสะอาด (Green Energy) อย่างเต็มตัว

แต่... แค่ลดค่าไฟอยู่บ้านอาจยังไม่พอ เพราะอีกหนึ่งต้นทุนมหึมาที่กำลังสูบเลือดสูบเนื้อคนไทยคือ "ค่าน้ำมัน" โดยเฉพาะกลุ่มเสาหลักของประเทศอย่างภาคการเกษตร...

🔵 2. โมเดลโรงกลั่นไบโอดีเซลชุมชน: ปลดแอกเกษตรกรจากราคาน้ำมัน

แทนที่จะปล่อยให้ผลผลิตทางการเกษตรล้นตลาดแล้วต้องนำไปเททิ้งให้เจ็บช้ำ รัฐบาลควรติดปีกให้เกิด "โรงกลั่นน้ำมันไบโอดีเซลขนาดเล็ก" กระจายตามชุมชน โดยดึงสหกรณ์และใช้เทคโนโลยีจากมหาวิทยาลัยที่มีความพร้อมอยู่แล้วเข้ามาร่วมวง

รัฐสามารถใช้กองทุนพัฒนาสหกรณ์ปล่อยกู้หรืออุดหนุน เพื่อให้เกษตรกรผลิตน้ำมันใช้เองในภาคการเกษตรได้ วิธีนี้จะช่วยลดการแย่งชิงน้ำมันในระบบปกติ และทำให้เสาหลักการผลิตอาหารของประเทศเดินหน้าต่อไปได้โดยไม่ต้องง้อน้ำมันแพง

เมื่อภาคการเกษตรมีทางรอดแล้ว หันกลับมามอง "คนเมือง" ที่ต้องทนรถติดและจ่ายค่าน้ำมันแพงระยับล่ะ... จะมีทางออกไหนที่ "เจ็บแต่จบ" บ้าง?

🔵 3. ใช้มาตรการบังคับ เป็นจุดเริ่มต้นปฏิวัติรถเมล์ไทย

หากสถานการณ์พลังงานเลวร้ายจนถึงขั้นต้องปันส่วนน้ำมัน หรือจำกัดการวิ่งของรถยนต์ส่วนบุคคล (เช่น สลับวิ่งป้ายทะเบียนคู่-คี่) รัฐบาลต้องงัดไม้เด็ดขั้นเด็ดขาด ด้วยการเสิร์ฟ "รถบัสไฟฟ้า (EV) ขนาดใหญ่ที่มีคุณภาพระดับพรีเมียม" มารองรับการเดินทางของประชาชนในทุกเส้นทาง

การบังคับให้คนต้องเปลี่ยนพฤติกรรมในยามวิกฤต ควบคู่ไปกับการจัดหาขนส่งมวลชนชั้นดีมาทดแทน จะเป็น "จุดเริ่มต้นที่ยิ่งใหญ่" ในการสร้างระบบขนส่งสาธารณะที่ยอดเยี่ยมของประเทศ ซึ่งหากปล่อยวิกฤตนี้หลุดมือไป เราอาจจะไม่มีข้ออ้างดีๆ ในการทำเรื่องนี้ได้อีกแล้ว

การแก้ปัญหาพลังงานคือด่านแรก แต่ด่านต่อไปที่กำลังคืบคลานเข้ามาอย่างเงียบๆ และพร้อมจะทำลายโครงสร้างเศรษฐกิจไทยให้พังพินาศ คือ "ภัยธรรมชาติ"...

🔵 4. เลิกแจกเงินหว่านแห สู่การทำเกษตรทนแล้ง (Climate-Resilient Agriculture)

วิกฤตเอลนีโญและภัยแล้งคือสัจธรรมที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แทนที่รัฐบาลจะหว่านงบประมาณปีละเป็นหมื่นล้านบาทเพื่อจ่ายเงินเยียวยาชดเชยแบบ "ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ" ควรเปลี่ยนวิธีคิดอย่างสิ้นเชิง

ด้วยการดึงงบสักร้อยล้านบาทมาทุ่มเทให้กับการ "วิจัยและพัฒนาพืชเศรษฐกิจทนแล้ง" (เช่น ข้าวก่ำ) หรือสนับสนุนให้เกษตรกรเปลี่ยนผ่านสู่เกษตรอินทรีย์ที่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยมีรัฐเป็นผู้การันตีรับซื้อ การลงทุนที่ดูเหมือนจะเล็กน้อยนี้ นอกจากจะใช้เงินน้อยกว่าการแจกเงินแบบเดิมๆ แล้ว ยังกวาดกำไรและสร้างภูมิคุ้มกันให้ประเทศได้เป็นร้อยเท่าในระยะยาว

📌 บทสรุป

วิกฤตเศรษฐกิจในครั้งนี้ แม้จะดูมืดมนและเป็นเหมือนการที่ทุกคนกำลังถูกบังคับให้วิ่งลงเหว แต่มองในมุมกลับ นี่คือ "โอกาสอันดีที่สุดในรอบ 30 ปี" ที่ประชาชนพร้อมจะยอมรับการเปลี่ยนแปลงและเปิดใจรับการปรับตัวครั้งใหญ่

หากรัฐบาล "กล้าพอ" ที่จะใช้ไม้ยาวถ่อพาประเทศข้ามเหวแห่งวิกฤตนี้ ด้วยนโยบายการผ่าตัดโครงสร้างเศรษฐกิจแบบนอกกรอบ รัฐบาลจะไม่ถูกจดจำในฐานะผู้แก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่จะได้รับการจารึกให้เป็น "รัฐบุรุษ" ที่สามารถลงเสาเข็มรากฐานใหม่ ให้คนไทยยืนหยัดได้อย่างมั่นคงท่ามกลางทุกวิกฤตในอนาคต

 

ชมบทสัมภาษณ์ ผศ. ดร.เกียรติอนันต์ จากรายการ Nation Live Talk