svasdssvasds
เนชั่นทีวี

Nation Story

STORY : สิ้น 'คาเมเนอี' จับตา 'อาลี ลาริจานี' ชายผู้กุมชะตาและศูนย์อำนาจใหม่ของอิหร่าน

01 มี.ค. 2569

ท่ามกลางวิกฤตความขัดแย้งที่ดุเดือด หลังจากการสิ้นชีพของ 'อยาตุลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี' ผู้นำสูงสุดอิหร่าน และผู้บัญชาการทหารสูงสุดจากการโจมตีทางอากาศ ชายที่ก้าวขึ้นมาประกาศตั้งสภาผู้นำชั่วคราวและถูกจับตามองในฐานะผู้กุมอำนาจคนใหม่ในขณะนี้คือ 'อาลี ลาริจานี' (Ali Larijani)

🔵 [จากนักปรัชญา สู่มันสมองด้านความมั่นคง] 
ลาริจานี ไม่ใช่หน้าใหม่ในวงการการเมืองอิหร่าน เขาเกิดในครอบครัวผู้นำศาสนาชั้นนำ จบการศึกษาระดับปริญญาเอกด้านปรัชญา และเคยเป็นอดีตสมาชิกกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่าน เขาคือนักการเมืองสายเก๋าที่ควบตำแหน่งสำคัญมานับไม่ถ้วน ทั้งอดีตประธานรัฐสภา (ปี 2008-2020) อดีตหัวหน้าทีมเจรจานิวเคลียร์ และล่าสุดเพิ่งกลับมาผงาดในใจกลางสถาบันความมั่นคงของอิหร่าน ด้วยการรับตำแหน่งเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุด (SNSC) เมื่อเดือนสิงหาคมปีที่ผ่านมา ที่สำคัญที่สุด เขาคือบุคคลที่ได้รับความไว้วางใจและภักดีต่อคาเมเนอีอย่างสุดซึ้ง

🔵 [นักปฏิบัติการผู้เดินเกมทูต 3 ขั้วมหาอำนาจ] 
สไตล์การทำงานของลาริจานีถูกมองว่าเป็น "สายปฏิบัติการนิยม" (Pragmatist) ที่สามารถประสานรอยร้าวและสานสัมพันธ์กับหลายขั้วอำนาจในระบบการเมืองอิหร่านได้ เขาเป็นฟันเฟืองสำคัญในการเดินสายเจรจาการทูตระดับสูง ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางเยือนโอมานเพื่อปูทางเจรจานิวเคลียร์ทางอ้อมกับสหรัฐฯ การบินไปมอสโกเพื่อหารือด้านความมั่นคงและพบปะประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน รวมถึงการได้รับมอบหมายให้ผลักดันข้อตกลงความร่วมมือ 25 ปีกับจีน

ในเรื่องของนิวเคลียร์ ลาริจานีมีมุมมองที่ประนีประนอมโดยเชื่อว่าปัญหาขัดแย้งกับสหรัฐฯ นั้น "แก้ไขได้" แต่ในขณะเดียวกัน เขาก็มีจุดยืนที่แข็งกร้าวในการปกป้องสิทธิของประเทศ โดยเคยเปรียบเทียบข้อเสนอของยุโรปที่ให้อิหร่านเลิกผลิตเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ว่าเหมือนการ "เอาไข่มุกไปแลกกับลูกอม" และย้ำชัดเจนว่าโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านไม่มีทางถูกทำลายได้ เพราะเมื่อค้นพบเทคโนโลยีแล้ว ความรู้นั้นก็ไม่อาจถูกขโมยหรือพรากไปได้

🔵 [กำปั้นเหล็กที่จัดการความไม่สงบภายใน] 
ภายใต้ท่าทีนักการทูต ลาริจานีก็มีความเด็ดขาดซ่อนอยู่ เขาเป็นผู้ดูแลทั้งการเจรจานิวเคลียร์ ความสัมพันธ์ในภูมิภาค และการปราบปรามความไม่สงบภายในประเทศ เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา เขาเพิ่งถูกรัฐบาลสหรัฐฯ คว่ำบาตรจากข้อกล่าวหาว่าเป็นผู้นำในการสั่งการใช้ความรุนแรงปราบปรามผู้ประท้วงต่อต้านรัฐบาล

แม้เขาจะออกมาระบุว่าเข้าใจถึงความยากลำบากทางเศรษฐกิจของประชาชน แต่เขาก็ประณามและมองว่ากลุ่มผู้ก่อความไม่สงบเป็น "กลุ่มกึ่งก่อการร้าย" ที่ถูกยุยงและแทรกแซงโดยอิสราเอล ผลกระทบจากการปราบปรามครั้งนี้รุนแรงจนทำให้ลูกสาวของเขาถูกปลดออกจากตำแหน่งอาจารย์แพทย์ที่มหาวิทยาลัยในสหรัฐฯ หลังถูกกลุ่มนักรณรงค์ประท้วงกดดัน

🔵 [อนาคตของอิหร่านในมือ 'ลาริจานี']
ล่าสุด หลังอิหร่านเผชิญการโจมตี ลาริจานีได้ออกมาเตือนสหรัฐฯ และอิสราเอล รวมถึงกลุ่มแบ่งแยกดินแดน ว่าจะต้องเผชิญกับการตอบโต้ขั้นรุนแรงหากมีความพยายามจะบ่อนทำลายอิหร่าน
การปรากฏตัวในฐานะผู้กุมอำนาจ ของเขาในช่วงเวลาที่อิหร่านไร้เงาของคาเมเนอี จะเป็นตัวแปรสำคัญที่กำหนดทิศทางของอิหร่านก้าวต่อไป ทั้งในสมรภูมินิวเคลียร์ การทูตระดับภูมิภาค และการจัดการความตึงเครียดในตะวันออกกลางที่กำลังเดือดพล่าน

ที่มา : REUTERS