ตะวันตกสะท้าน อิหร่านคืนดีกับซาอุดิอาระเบีย

มูซาเอ็ด บิน โมฮัมเหม็ด อัล-ไอบัน รัฐมนตรีและที่ปรึกษาความมั่นคงแห่งชาติของซาอุดิอาระเบีย และพลเรือตรี อาลี ชัมคานี  เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุดของอิหร่าน พร้อมด้วยหวัง อี้ ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมาธิการต่างประเทศส่วนกลางของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ร่วมลงนามในแถลงการณ์ 3 ฝ่าย ที่กรุงปักกิ่งของจีนเมื่อวันศุกร์ 

สำหรับเนื้อหาในแถลงการณ์ 3 ฝ่าย ที่สร้างเซอร์ไพรส์ คือ อิหร่าน ซึ่งเป็นมุสลิมนิกายชีอะฮ์ กับซาอุดิอาระเบีย ที่เป็นมุสลิมนิกายสุหนี่ ระบุชัดว่า จะกลับไปเปิดสถานทูตและเริ่มภารกิจทางการทูตภายใน 2 เดือน ตลอดจนดำเนินการตามข้อตกลงด้านความมั่นคงและความร่วมมือทางเศรษฐกิจที่ลงนามเมื่อกว่า 20 ปีก่อนให้ลุล่วง

ซาอุดิอาระเบียตัดความสัมพันธ์กับอิหร่าน หลังจากผู้ประท้วงชาวอิหร่านโจมตีสถานทูตของซาอุดิอาระเบีย เมื่อปี 2559 หลังจากซาอุดิอาระเบียประหารชีวิตอิหม่ามนิกายชีอะฮ์ "นิมร์ อัล-นิมร์" ซึ่งเป็นเพียงหนึ่งในปัญหาที่สร้างรอยร้าวระหว่างสองชาติที่เป็นปรปักษ์ต่อกันมายาวนาน

ส่วนการรื้อฟื้นความสัมพันธ์สุดเซอร์ไพรซ์ครั้งนี้ เกิดขึ้นหลังการเจรจาที่ไม่มีการประกาศอย่างเป็นทางการที่กรุงปักกิ่งเป็นเวลา 5 วัน นอกเหนือจากการเจรจาอีกหลายรอบที่อิรักและโอมาน ที่ครอบคลุมการปรับเปลี่ยนที่กว้างขึ้นและความพยายามในการผ่อนคลายความตึงเครียดในภูมิภาค

แถลงการณ์ร่วมที่เผยแพร่โดยสื่อของทางการของทั้งสองประเทศ ระบุว่า หลังการเจรจาสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน กับราชอาณาจักรซาอุดิอาระเบีย ได้เห็นชอบร่วมกันที่จะฟื้นฟูความสัมพันธ์ทางการทูต เปิดสถานทูตและสถานกงสุลภายในเวลา 2 เดือน ผู้เชี่ยวชาญมองว่า การ "ผ่อนคลาย" ความตึงเครียดระหว่างซาอุดิอาระเบีย ผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ที่สุดของโลก กับอิหร่าน ที่ตะวันตกมั่นใจว่ามีความทะเยอทะยานด้านนิวเคลียร์ จะมีศักยภาพพอที่ปรับรูปแบบความสัมพันธ์ทั่วทั้งภูมิภาค ที่เต็มไปด้วยความปั่นป่วนมานานหลายทศวรรษ

ที่ผ่านมา อิหร่านกับซาอุดิอาระเบีย ต่างสนับสนุนฝ่ายที่เป็นปรปักษ์กันในหลายพื้นที่สงคราม รวมทั้งเยเมน ที่อิหร่านสนับสนุนกลุ่มกบฎฮูตี แต่ซาอุดิอาระเบียเป็นผู้นำกองกำลังผสมสนับสนุนรัฐบาล ทั้งยังยืนอยู่คนละฝั่งเพื่อแย่งอิทธิพลในซีเรีย, เลบานอน และอิรัก