Nation Story
14 มี.ค. 2569
ทุกครั้งที่มีการเลือกตั้ง จะมีพิธีหนึ่งที่ถือเป็นหัวใจของระบอบประชาธิปไตยไทย แต่คนส่วนใหญ่กลับไม่รู้ว่ามันมีความหมายลึกซึ้งแค่ไหน… Nation STORY ชวนทำความรู้จักกับพิธีนั้น
หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า "รัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภา" แต่รู้หรือไม่ว่า แม้แต่คำว่า "รัฐพิธี" กับ "พระราชพิธี" ก็มีความหมายต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
"พระราชพิธี" คือพิธีที่พระมหากษัตริย์ทรงเป็นเจ้าของงาน แต่ "รัฐพิธี" คือพิธีที่ "รัฐ" จัดขึ้น ซึ่งในที่นี้ไม่ได้หมายถึงรัฐบาลหรือรัฐสภาเพียงอย่างเดียว หากแต่หมายถึง ความเป็นชาติไทยโดยส่วนรวม พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จฯ มาในฐานะประมุขของชาติ เพื่อทรงเป็นสักขีพยานว่าตัวแทนปวงชนชาวไทยจะเข้าสู่ภาระหน้าที่อย่างเป็นทางการแล้ว
พิธีนี้ไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ แต่มีรากฐานมาจากธรรมเนียมของอังกฤษ ประเทศที่ถูกยกย่องว่าเป็น "แม่แบบของประชาธิปไตยระบบรัฐสภา" ซึ่งมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขเช่นกัน ไทยได้รับแนวคิดนี้มาและบัญญัติลงในรัฐธรรมนูญฉบับแรก พ.ศ. 2475 ครั้งนั้น พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จฯ ทรงประกอบรัฐพิธีครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2476 ณ ท้องพระโรงพระที่นั่งอนันตสมาคม
นับจากวันนั้นถึงวันนี้ ประเทศไทยผ่านรัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภามาแล้วรวม 65 ครั้ง แม้ในแต่ละยุคสภาจะมีชื่อเรียกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็น สภาร่างรัฐธรรมนูญ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ หรือสภาปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน
แล้วหัวใจของพิธีนี้คืออะไรกัน?
สิ่งที่ถือว่าสำคัญที่สุดในรัฐพิธีเปิดประชุมรัฐสภา ไม่ใช่ความงดงามของพิธีการ แต่คือ "พระราชดำรัส" ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานแก่สมาชิกรัฐสภา เปรียบได้กับพระบรมราโชวาทที่ผู้แทนประชาชนน้อมรับไว้เป็นแนวทางในการปฏิบัติหน้าที่ ด้วยความ ซื่อสัตย์ รอบคอบ สมัครสมานสามัคคี และร่วมมือกันเพื่อประโยชน์ของประเทศ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี จะเสด็จพระราชดำเนินมาทรงทำรัฐพิธีเปิดประชุมสมัยสามัญประจำปีครั้งแรกของรัฐสภา ณ ห้องโถงพิธี ชั้น 11 อาคารรัฐสภา ถนนสามเสน ในวันนี้ เวลา 17.00 น.
นับเป็น ครั้งที่ 3 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อจากครั้งแรกเมื่อปี 2562 ณ กระทรวงการต่างประเทศ และครั้งที่สองในปี 2566 ณ อาคารรัฐสภาแห่งนี้เช่นกัน
พิธีที่หลายคนมองว่าเป็นแค่พิธีการ แท้จริงแล้วคือ จุดเริ่มต้นของสัญญาประชาคมระหว่างตัวแทนประชาชนกับประเทศชาติ เมื่อพิธีนี้จบลง ผู้แทนราษฎรก็พร้อมปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นทางการแล้ว
ขอบคุณข้อมูลจาก หอสมุดรัฐสภา https://www.facebook.com/share/p/1AvhhBbqPG/