“นิกร” ลุยสวัสดิการที่อยู่อาศัย ดันคนไร้บ้านตั้งหลักชีวิต

29 เมษายน 2569 นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เป็นประธานเปิด “โครงการส่งเสริมความรู้ความเข้าใจอนุบัญญัติกฎหมายการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง : สวัสดิการที่อยู่อาศัยและสวัสดิการครอบครัวอุปการะ” ณ กรมพัฒนาสังคม และสวัสดิการ กรุงเทพมหานคร

 

โดย นายนิกร กล่าวว่า การแก้ปัญหาคนไร้ที่พึ่งและคนไร้บ้าน ถือเป็นภารกิจที่รัฐบาลให้ความสำคัญ เนื่องจากสะท้อนปัญหาความเหลื่อมล้ำและการเข้าไม่ถึงสิทธิขั้นพื้นฐาน โดยย้ำว่าการมี “ที่อยู่อาศัยที่มั่นคง” คือจุดเริ่มต้นของการตั้งหลักชีวิต สร้างอาชีพ และกลับคืนสู่สังคมได้อย่างยั่งยืน

 

ทั้งนี้ การขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าว เกิดจากความร่วมมือของภาคีเครือข่ายที่สำคัญ ได้แก่ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัยกรุงเทพมหานคร รวมทั้งกระทรวง พม. ได้ปรับบทบาทครั้งสำคัญ จาก “ผู้ให้ความช่วยเหลือ” ไปสู่ “ผู้สร้างโอกาส” ภายใต้เป้าหมาย “สร้างสังคมอยู่ดี มีโอกาส เพื่อคนไทยทุกคน” โดยเน้นการทำงานเชิงระบบ เชื่อมโยงข้อมูลเทคโนโลยี และการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน เพื่อไม่ให้ประชาชนต้องเผชิญปัญหาซ้ำเดิม

 

ปัจจุบันประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายทั้งสังคมสูงวัย อัตราการเกิดลดลงและภาระพึ่งพิงที่เพิ่มขึ้น ส่งผลต่อความมั่นคงของครัวเรือน ขณะเดียวกันยังมีประชาชนจำนวนมากต้องการโอกาสในการเข้าถึงสวัสดิการ และจากข้อมูลสำรวจคนไร้บ้าน พบว่ามีประมาณ 2,499 คน โดยเกือบร้อยละ 40 เป็นกลุ่มที่เพิ่งเข้าสู่ภาวะไร้บ้านไม่เกิน 2 ปี ซึ่งสามารถ “พลิกชีวิต” ได้ หากได้รับการช่วยเหลืออย่างรวดเร็วและตรงจุด

 

 

นายนิกร ระบุว่า ปี 2569 จะเป็น “จุดเปลี่ยน” ของการแก้ปัญหาคนไร้ที่พึ่ง แก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำ โดยเชื่อมโยงกับนโยบายสำคัญ 8 ด้าน โดยเฉพาะด้านที่อยู่อาศัย สร้างความมั่นคงพื้นฐานให้ประชาชนเข้าถึงที่อยู่อาศัยคุณภาพด้านครอบครัวและชุมชน ใช้กลไก “ทีมสร้างสุข” และชุมชนเข้มแข็งในการดูแลกลุ่มเปราะบาง ด้านข้อมูลและเทคโนโลยี ใช้ฐานข้อมูลและ Social Map เพื่อเข้าถึงปัญหาอย่างแม่นยำและรวดเร็ว พร้อมเดินหน้ามาตรการสำคัญ 2 กลไกหลัก ได้แก่

 

1. สวัสดิการที่อยู่อาศัย - ตั้งหลักชีวิตอย่างมั่นคง รัฐสนับสนุนค่าใช้จ่ายโดยตรง เพื่อให้คนไร้ที่พึ่งมีที่อยู่อาศัยที่ปลอดภัย ได้แก่ ค่าเช่าที่พัก ไม่เกิน 1,500 บาท/เดือน ค่าน้ำ-ค่าไฟ ไม่เกิน 500 บาท/เดือน ค่าเครื่องนุ่งห่มและเครื่องนอน ไม่เกิน 2,000 บาท/คน พร้อมสนับสนุนภาคีเครือข่ายร่วมดำเนินงานอย่างเป็นระบบ

 

 

2. สวัสดิการครอบครัวอุปการะ - ฟื้นฟูด้วยพลังครอบครัวและชุมชน ส่งเสริมให้คนไร้ที่พึ่งได้ใช้ชีวิตในสภาพแวดล้อมแบบครอบครัว โดยรัฐสนับสนุน 5,000 บาทต่อเดือนต่อครอบครัว เพื่อการดูแลอย่างใกล้ชิด ลดความโดดเดี่ยว และสร้างความอบอุ่นทางสังคม

 

“กระทรวง พม. ต้องเป็นกำแพงพิงหลัง ของคนที่ไม่มีที่พิง และจะไม่ทอดทิ้งใครไว้ข้างหลัง การช่วยส่งเสริมให้คนไร้บ้านหรือคนไร้ที่พึ่ง มีที่พักอาศัย จะเสริมโอกาสในการมีอาชีพ และสร้างสภาพสังคมที่ดีขึ้นในองค์รวม” นายนิกร กล่าว