ข่าวดี "ข้าวหมูแดงนครปฐม" ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาชาติ

นับเป็นข่าวดีของชาติไทยและคนไทย ในการอนุรักษ์และรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม โดยมีรายงานว่า เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2567 เว็บไซต์ราชกิจจานุเษกษา เผยแพร่ประกาศ กรมส่งเสริมวัฒนธรรม โดยนายโกวิท ผกามาศ อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ออกประกาศการขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 18 (4) และมาตรา 22 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริม และรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ.2559 

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม จึงได้ประกาศขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม 2 ประเภท ได้แก่ รายการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่ต้องได้รับการส่งเสริมและรักษาอย่างเร่งด่วน และรายการตัวแทนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม จำนวน 18 รายการ ดังนี้ 


 

1.ประเภท รายการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่ต้องได้รับการส่งเสริมและรักษาอย่างเร่งด่วน

วรรณกรรมพื้นบ้านและภาษา

• ภาษาโส้

ศิลปะการแสดง

• ตุ๊บเก่ง
• โนราควน

งานช่างฝีมือดั้งเดิม

• ผ้ามุกนครพนม
• ขุดเรือยาว
• ผ้าทอใยกัญชงม้ง

2.ประเภท รายการตัวแทน มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม 

ศิลปะการแสดง

• เพลงพวงมาลัย

แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม ประเพณี และเทศกาล

• ชุดไทยพระราชนิยม
• ประเพณีแห่พระศรีอริยเมตไตรย วัดไลย์
• งานปีผีมด
• ประเพณีลอยเรืออูรักลาโว้ย
• ประเพณีจุดไฟตูมกา ออกพรรษายโสธร

ความรู้และการปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล

• ข้าวแคบ
• ข้าวหมูแดงนครปฐม
• แกงหัวตาล

งานช่างฝีมือดั้งเดิม

• ปลาตะเพียนใบลาน
• เครื่องถมนคร

การเล่นพื้นบ้าน กีฬาพื้นบ้าน และศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัว

• ว่าวแอก

ทำไมต้องมีการขึ้นทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม? 

สำหรับการขึ้นทะเบียนมรดกภูมิปัญญทางวัฒนธรรมนั้น เป็นไปตามเจตจำนงแห่ง พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2559 โดยการขึ้นบัญชีดังกล่าว เป็นหนทางหนึ่งในการปกป้องคุ้มครอง และเป็นหลักฐานสำคัญของประเทศ ในการประกาศความเป็นเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมต่าง ๆ รวมถึงเป็นการบันทึกถึงประวัติความเป็นมา และอัตลักษณ์ของภูมิปัญญา ทั้งยังสามารถใช้เป็นฐานข้อมูลองค์ความรู้ 

ที่สำคัญเกี่ยวกับมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ที่อยู่ในอาณาเขตของประเทศ จะช่วยเสริมสร้างบทบาทสำคัญ และความภาคภูมิใจของชุมชน กลุ่มคน หรือบุคคลที่เป็นผู้ปฏิบัติสืบทอดมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ตลอดจนช่วยส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วม ของชุมชนในการอนุรักษ์ สืบสาน ฟื้นฟูและปกป้องคุ้มครองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของท้องถิ่นและของชาติ 

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม ในฐานะหน่วยงานที่มีหน้าที่ส่งเสริม และดำเนินงานปกป้องคุ้มครองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม จึงดำเนินกิจกรรมที่สำคัญ คือการขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ซึ่งได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2522 แล้ว เพื่อเป็นหลักฐานสำคัญของชาติ และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของคนในชาติ ให้เกิดความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมของตนเอง รวมทั้งเป็นการปกป้องคุ้มครองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น และของประเทศชาติ

โดยกำหนดการขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมใน 6 ด้าน ประกอบด้วย 

• ด้านวรรณกรรมพื้นบ้านและภาษา 
• ด้านศิลปะการแสดง 
• ด้านแนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม ประเพณีและเทศกาล 
• ด้านความรู้และการปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล 
• ด้านงานช่างฝีมือดั้งเดิม
• ด้านการเล่นพื้นบ้าน กีฬาพื้นบ้านและศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัว

ขอบคุณข้อมูลจาก : กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม
เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษา