เครือข่ายประชาชน ยื่นฟ้องศาลปกครอง ยุติ "โครงการผันน้ำยวม - EIA ร้านลาบ"

18 ตุลาคม 2566 ที่ศาลปกครอง จ.เชียงใหม่ เครือข่ายประชาชนลุ่มน้ำยวม ลุ่มน้ำเงา ลุ่มน้ำเมย และลุ่มน้ำสาละวิน ประชาชนที่มีภูมิลำเนา และที่แหล่งทำกินใน จ.เชียงใหม่ จ.ตาก และ จ.แม่ฮ่องสอน จำนวนมาก เดินทางมาที่ ศาลปกครองเชียงใหม่ เพื่อทำการยื่นฟ้องศาลปกครอง 

กรณี โครงการผันน้ำยวม ไม่ชอบด้วยกฎหมาย มีผู้ถูกฟ้องคดีจำนวน 5 ราย คือ กรมชลประทาน , คณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมโครงการพัฒนาแหล่งน้ำ , สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม , คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ และคณะรัฐมนตรี

ข่าวที่เกี่ยวข้อง : 

• ภาค ปชช. เตรียมร้องศาลปกครอง ระงับ EIA โครงการยักษ์แสนล้าน “ผันแม่น้ำยวม”
• ชาวบ้านนับร้อย เดินขบวนคัดค้านโครงการผันน้ำยวม หวั่นเสียหายมหาศาล
• เสียงจากคนริมฝั่งน้ำยวม ชาวบ้านจะอยู่อย่างไรเมื่อโครงการผันน้ำยวมทำให้ระดับน้ำเพิ่มสูงขึ้น

โดยบรรยากาศ ก่อนที่จะเข้าไปยื่นฟ้องภายในศาล ทางเครือข่ายรวมถึงชาวบ้าน ได้แต่งกายด้วยชุดประจำชนเผ่าและได้มีการรวมตัวเพื่อเดินขบวนเป็นระยะทางสั้น ๆ มีการชูป้ายเกี่ยวกับการต่อต้าน ขอให้ยกเลิกโครงการผันน้ำ เขียนป้ายบอกว่า บ้านใครใครก็รัก พวกเราไม่เอาโครงการผันน้ำ พร้อมส่งตัวแทนและทีมทนาย เข้าไปยื่นเอกสาร ส่วนชาวบ้านและเครือข่ายที่เหลือ นั่งรออยู่บริเวณด้านหน้าศาลปกครองจังหวัดเชียงใหม่
 

สำหรับผู้รับมอบอำนาจผู้ฟ้องคดี ได้แก่ นางสาว ส.รัตนมณี  พลกล้า , นายธรธรร  การมั่งมี , นางสาวเฉลิมศรี  ประเสริฐศรี ทนายความเครือข่าย และนักกฎหมาย ของมูลนิธิศูนย์ข้อมูลชุมชน เป็นผู้รับมอบอำนาจในการดำเนินคดีแทนผู้ฟ้องคดี  

เป็นการฟ้องกรณี โครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนเขื่อนภูมิพล แนวส่งน้ำยวม-อ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล และตาม รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) ที่รู้จักในชื่อ EIA ร้านลาบ ซึ่งระบุว่า มีองค์ประกอบของโครงการ 7 องค์ประกอบ เขื่อนผันน้ำยวม ถนนเข้าเขื่อน อ่างเก็บน้ำยวม สถานีสูบน้ำบ้านสบเงา ระบบอุโมงค์ส่งน้ำ (62 กม.) พื้นที่เก็บกองวัสดุจากการขุดเจาะอุโมงค์ และถนนเข้าหัวงานต่าง ๆ ทางออกอุโมงค์ส่งน้ำและการปรับปรุงลำห้วยงูด

ที่มีพื้นที่โครงการรวม 3,641 ไร่ เป็นพื้นที่ป่าอนุรักษ์ (โซน ซี) มีพื้นที่ซ้อนทับกับพื้นที่ เตรียมประกาศอุทยานแห่งชาติแม่เงา และเป็นพื้นที่ลุ่มน้ำชั้นที่ 1 โดยหมู่บ้านและรายชื่อ ผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรง จากโครงการตามที่อ้างใน EIA ครอบคลุมพื้นที่ 36 หมู่บ้าน มีครัวเรือนที่จะได้รับผลกระทบจากโครงการ 29 ราย 

 

โดยผู้ฟ้องคดีขอศาลได้โปรดพิจารณาพิพากษา ดังนี้ 

1.ขอให้พิพากษาว่า โครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนให้เขื่อนภูมิพล แนวส่งน้ำยวม - อ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล เป็นโครงการที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และการดำเนินการต่าง ๆ ของผู้ถูกฟ้องคดีทั้งห้า เกี่ยวกับโครงการ เป็นการดำเนินการโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย และขอให้เพิกถอน/ยกเลิกโครงการดังกล่าวเสีย

2.ขอให้พิพากษาว่า การจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม ของ โครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนให้เขื่อนภูมิพล แนวส่งน้ำยวม-อ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล เป็นรายงานที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และขอให้เพิกถอนรายงาน และการให้ความเห็นชอบดังกล่าวเสีย
 

3.ขอให้พิพากษาว่า การจัดรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ของโครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุน ให้เขื่อนภูมิพล แนวส่งน้ำยวม - อ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล เป็นการดำเนินการที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และขอให้เพิกถอนการดำเนินการดังกล่าวเสีย

4.ขอให้พิพากษาว่า ให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งห้า ปฏิบัติหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญ และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง รวมทั้ง การแจ้งข้อมูล และการเผยแพร่ข้อมูล อย่างเหมาะสมและจริงจัง จัดให้มีกระบวนการมีส่วนร่วม และรับฟังความคิดเห็นของประชาชน ก่อนที่จะดำเนินการและระหว่างดำเนินการใด ๆ เกี่ยวกับการดูแล ปกป้อง รักษาแม่น้ำยวม แม่น้ำเงา แม่น้ำเมย และแม่น้ำสาละวิน 

5.ขอให้พิพากษาว่า ให้ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งห้า ดำเนินการออกกฎหมาย หรือกฎ หรือระเบียบ เพื่อดำเนินการการคุ้มครอง อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ในลุ่มแม่น้ำแม่น้ำยวม แม่น้ำเงา แม่น้ำเมย และแม่น้ำสาละวิน 
 

น.ส.เพียรพร ดีเทศน์ ผอ.รณรงค์และสื่อสาร (เอเชียตะวันออกเฉียงใต้) องค์กรแม่น้ำนานาชาติ  เล่าว่า ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ภาครัฐเพิกเฉยกับคำร้องของประชาชนมาโดยตลอด ดังนั้นวันนี้จึงจำเป็นที่จะต้อง มายื่นฟ้องแก่ศาลปกครอง เพื่อเป็นกระบวนการ ที่จะคุ้มครองสิทธิ์ให้แก่ประชาชน และให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดำเนินการตามกฏหมายอย่างถูกต้อง

โครงการนี้ไม่ได้จะกระทบเพียงแค่สามจังหวัดเท่านั้น แต่ละกระทบทั้งประเทศ เนื่องจากเป็นงบประมาณของแผ่นดินซึ่งอาจจะสูงถึง 2.3 แสนล้านบาท ซึ่งเราก็มีความกังวลว่า จะกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ความเป็นอยู่ของประชาชน และอาจจะเอื้อประโยชน์ให้กับเอกชน เพียงบางกลุ่มเท่านั้น

ดังนั้นจึงหวังว่า ในการยื่นฟ้องในครั้งนี้ จะสามารถทำให้ระงับโครงการไว้ก่อน และหลังจากนั้น ให้กลับมาพิจารณา โดยให้ชาวบ้านและชุมชนมีส่วนร่วมจากแท้จริง และดำเนินการบนพื้นฐานของวิชาการ เนื่องจาก รายงานในครั้งก่อน มีหลายจุดที่ผิดพลาด ซึ่งไม่ควรจะผิดพลาดในโครงการ ที่มีคุณค่าสูงมากขนาดนี้
 

นายวันไชย ศรีนวล ผู้ใหญ่บ้านใน ต.แม่งูด จ.ตาก กล่าวว่า ที่มาในวันนี้ เพราะไม่ต้องการโครงการผันน้ำ เพราะว่าชาวบ้านได้รับความเดือดร้อนในชีวิต ตอนนี้ชาวบ้านได้รับผลกระทบจากน้ำหนุน ซึ่งเป็นน้ำหนุนจากเขื่อนภูมิพล เป็นการได้รับผลกระทบซ้ำซาก ถ้าหลังจากนี้ จะมีการเติมน้ำจากโครงการผันน้ำ ที่ทำกินของชาวบ้านในอำเภอฮอด จะได้รับผลกระทบ ที่ทำกินจะหายไปจำนวนมาก จนแทบจะไม่เหลือที่ทำกิน เพราะเราเคยผ่านผลกระทบ จากการสร้างเขื่อนมาแล้ว วันนี้เหล่าเครือข่าย จึงต้องมายื่นฟ้องขอให้ยกเลิก EIA  เพราะ EIA กับความเป็นจริง ของพี่น้องชาวบ้านมันไม่เหมือนกันแม้แต่น้อย รวมถึงยกเลิก โครงการผันน้ำยวม ด้วย
 

หลังจากที่ทำการยื่นฟ้องเสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว ทางเครือข่ายทีมทนาย รวมถึงชาวบ้านที่มาในวันนี้  ได้มาประชุมกันในบริเวณสนามหญ้า ด้านข้างศาลปกครองจังหวัดเชียงใหม่ เพื่อชี้แจงถึงที่มาที่ไป ของสิ่งที่จะทำหลังจากนี้ รวมถึงมีการพูดคุยกับชาวบ้าน แลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นถึงข้อกังวล หรือความเดือดร้อนที่ได้รับจากโครงการผันน้ำดังกล่าว

โดยชาวบ้านก็ได้แสดงความคิดเห็นว่า มีความกังวลเกี่ยวกับที่ดินทำกิน และบางส่วนก็มีความกังวลว่า การยื่นฟ้องในครั้งนี้ อาจจะถูกฟ้องกลับได้ แต่ทางทีมทนายที่ดูแลในคดีชี้แจงว่า จะไม่มีการฟ้องกลับ ขอให้ชาวบ้านสบายใจ และเดินหน้าต่อ หากมีข้อมูลในพื้นที่เพิ่มเติม ก็ขอให้ชาวบ้านได้จดบันทึกเอาไว้ เพื่อนำไปประกอบให้กับศาลในอนาคตต่อไป โดยในขณะนี้ทางศาลปกครองจังหวัดเชียงใหม่ ได้รับคำยื่นฟ้องของเครือข่ายไป ตรวจสอบคำร้องเป็นที่เรียบร้อย