เสวนาแรงงานแพลตฟอร์ต เร่งคลอดกฎหมายปลดแอก “ไรเดอร์” สู้ทุน “แพลตฟอร์ม”

22 สิงหาคม 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อเร็วๆ นี้ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง สส.แบบบัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชาติ เข้าร่วมงานเสวนาสาธารณะ Social Dialogue ในหัวข้อ “จากข้อเสนอสู่กฎหมาย อนาคตแรงงานแพลตฟอร์มไทย” ที่จัดขึ้นที่โรงแรมเซ็นจูรี่ พาร์ค กรุงเทพฯ โดยขบวนการแรงงานแพลตฟอร์ม เพื่อรับฟังความคิดเห็นต่อ ร่าง พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์ม โดยได้เชิญตัวแทนพรรคการเมืองต่างๆ มาร่วมรับฟัง พร้อมยื่นข้อเสนอ และตอบคำถามกับกลุ่มไรเดอร์

 

ตัวแทนพรรคการเมืองที่เข้าร่วมเสวนา ประกอบด้วย นายสิริภพ สมผล จากพรรคกล้าธรรม นายธงธรรม เวชยชัย จากพรรคเพื่อไทย นายศิริโรจน์ ธนิกกุล จากพรรคประชาชน และ นางสาวศิริขวัญ นิลกรรณ์ จากพรรคประชาธิปัตย์ 

 

ในช่วงแรกของการเสวนา นางสาวกนกไรวินท์ บุรินทร์นันท์ เป็นตัวแทนจากพรรคประชาชาติ ร่วมเสวนา เนื่องจาก พ.ต.อ.ทวี ยังติดภารกิจ

มากกว่าสวัสดิการ คือ “อำนาจต่อรอง”

 

โดย นางสาวกนกไรวินท์ กล่าวตอนหนึ่งว่า พรรคประชาชาติ เห็นพ้องกับทุกพรรคการเมืองในการผลักดันกฎหมายฉบับนี้ แต่เน้นย้ำว่าการแก้ปัญหาแรงงานแพลตฟอร์ม หรือ “ไรเดอร์” ไม่ควรจำกัดอยู่เพียงแค่การจัดตั้งกองทุนหรือการจัดการเรื่องสวัสดิการเท่านั้น เนื่องจากหัวใจสำคัญของปัญหาคือ ไรเดอร์ขาดอำนาจในการกำหนดค่าตอบแทน และไม่มีอำนาจต่อรองเมื่อถูกปิดบัญชีโดยระบบอัตโนมัติ

 

นางสาวกนกไรวินท์ ยังชี้ให้เห็นถึงปัญหาในปัจจุบันที่ไรเดอร์ไม่สามารถรับรู้ถึงระบบการจัดสรรงานของแพลตฟอร์มได้ และเมื่อถูกปิดบัญชี ซึ่งบางครั้งเป็นการตัดสินใจผ่านระบบ AI ก็ไม่มีโอกาสได้ชี้แจงหรือโต้แย้ง จึงเห็นด้วยกับข้อเสนอของพรรคเพื่อไทย ที่ควรกำหนดให้มีมนุษย์เข้ามาตรวจสอบซ้ำอีกขั้นตอนหนึ่ง เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมและโปร่งใส

 

 

นอกจากนี้ พรรคประชาชาติยังเสนอให้นำบทเรียนจากต่างประเทศ เช่น มาเลเซียและสิงคโปร์ มาปรับใช้ เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการคุ้มครองแรงงานกับการดำเนินธุรกิจของผู้ประกอบการแพลตฟอร์ม โดยเสนอแนวทางเรื่องการคุ้มครองสิทธิ เน้นย้ำ 4 ประเด็นหลัก ได้แก่

• การกำหนดค่าตอบแทนขั้นต่ำที่ยุติธรรม
• การมีประกันสุขภาพและอุบัติเหตุขั้นพื้นฐาน
• ความโปร่งใสของอัลกอริทึม
• กระบวนการตรวจสอบสิทธิโต้แย้งเบื้องต้นก่อนการปิดบัญชี

 

นางสาวกนกไรวินท์ กล่าวทิ้งท้ายว่า เป้าหมายของกฎหมายฉบับนี้ไม่ใช่การกดดันจนแพลตฟอร์มดำเนินธุรกิจไม่ได้ แต่เป็นการหาจุดสมดุลร่วมกันของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน และแรงงาน เพื่อให้ระบบเศรษฐกิจแพลตฟอร์มเติบโตได้อย่างโปร่งใส เป็นธรรม และยั่งยืน

 

“ทวี” คนชายแดนใต้เข้ากรุงแห่ขับไรเดอร์

 

ด้าน พ.ต.อ.ทวี กล่าวถึงการขับเคลื่อนกฎหมายคุ้มครองแรงงานนอกระบบ โดยระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีแรงงานนอกระบบมากถึงประมาณ 20.9 ล้านคน ในส่วนของกลุ่มอาชีพไรเดอร์นั้น เป็นกลุ่มแรงงานที่มีความสำคัญ โดยเฉพาะพี่น้องจากพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่เข้ามาประกอบอาชีพนี้ในกรุงเทพฯ และพื้นที่ต่างๆ เป็นจำนวนมาก จึงจำเป็นต้องมีกฎหมายเข้ามารองรับเพื่อสร้างความมั่นคงในอาชีพ

 

 

ระวังกฎหมายกลายเป็นโซ่ตรวนมัดไรเดอร์

 

พ.ต.อ.ทวี กล่าวต่อว่า ในการขับเคลื่อนกฎหมายคุ้มครองแรงงานแพลตฟอร์มนั้น จุดยืนสำคัญคือต้องผลักดันให้เป็น “ร่างกฎหมายของรัฐบาล” ให้ได้ เนื่องจากกฎหมายของรัฐบาลจะมีน้ำหนักและสร้างความรับผิดชอบทางการเมืองสูง หากร่างกฎหมายของรัฐบาลไม่ผ่านสภา รัฐบาลจะต้องยุบสภาหรือลาออก ซึ่งจะต่างจากร่างที่เสนอโดยพรรคการเมืองฝ่ายค้านหรือพรรคร่วมรัฐบาล เพราะผลกระทบทางการเมืองอาจไม่สูงเท่า

 

“เป้าหมายสำคัญของกฎหมายฉบับนี้คือ ต้องเกิดความยุติธรรมกับทุกฝ่าย ไม่กลายเป็น ‘โซ่ตรวน’ หรือข้อบังคับที่กลับมามัดมือมัดเท้าและละเมิดสิทธิของไรเดอร์เสียเอง เนื่องจากในปัจจุบันกลุ่มธุรกิจแพลตฟอร์มมีผู้ประกอบการรายใหญ่เพียงไม่กี่ราย และมีอำนาจต่อรองที่สูงกว่าแรงงาน”

 

 

แนะช่อง กม.ล้มละลายใหม่ ช่วยแก้หนี้ไรเดอร์

 

นอกจากนี้ พ.ต.อ.ทวี ยังได้ยกตัวอย่างการแก้ไขกฎหมายเพื่อฟื้นฟูกิจการของลูกหนี้ (ร่างพระราชบัญญัติล้มละลาย ฉบับใหม่) ซึ่งตนได้เข้าเป็นประธานคณะกรรมาธิการพิจารณาร่างกฎหมาย โดยได้ผลักดันการปรับเปลี่ยนนิยาม จากเดิมที่กำหนดให้ผู้เข้ากระบวนการฟื้นฟูต้องเป็น “ผู้มีรายได้ประจำ” ให้เหลือเพียงคำว่า “มีรายได้” เพื่อเปิดโอกาสให้กลุ่มไรเดอร์ เกษตรกร และผู้ไม่มีอาชีพประจำที่มีหนี้ตั้งแต่ 100,000 บาทขึ้นไป สามารถเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูผ่านศาล เพื่อทำแผนฟื้นฟู และรับสิทธิ Automatic Stay หรือการคุ้มครองชั่วคราวไม่ให้ถูกทวงหนี้หรือตัดน้ำตัดไฟ เพื่อให้ลูกหนี้สามารถแก้ไขปัญหาหนี้สินได้อย่างยั่งยืน

 

ช่วงท้ายของการเสวนา พ.ต.อ.ทวี ได้เสนอแนะให้กลุ่มผู้ประกอบอาชีพไรเดอร์และกลุ่มแรงงานอิสระ รวบรวมรายชื่อให้ได้ 10,000 รายชื่อ เพื่อเสนอร่างกฎหมายเข้าสู่สภา ประกบกับร่างของรัฐบาลและร่างของพรรคการเมือง ซึ่งการเสนอร่างประกบจะทำให้ภาคประชาชนมีสัดส่วนเข้าไปเป็นกรรมาธิการพิจารณาร่างกฎหมาย อย่างน้อย 1 ใน 3 เพื่อผลักดันข้อเรียกร้องของตนเอง

 

 

“ไรเดอร์” ยื่น 11 ข้อเรียกร้อง แก้ปัญหาเฉพาะหน้า

 

ช่วงท้ายของการเสวนา ตัวแทนไรเดอร์ได้ยื่นข้อเสนอผ่าน พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง ในฐานะตัวแทนพรรคการเมือง โดยมีข้อเรียกร้องเฉพาะหน้า 11 ข้อ ดังนี้

 

1. ค่ารอบการทํางาน ต้องไม่ตํ่ากว่าต้นทุนค่าพลังงานเชื้อเพลิงและค่าเสื่อมของอุปกรณ์ทํางาน

 

2. ประกันรายได้ขั้นตํ่า ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน

 

3. ค่าตอบแทนงานพ่วงต่อชิ้น ต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 75 ของค่ารอบปกติ

 

4. แพลตฟอร์มจะหักค่าใช้บริการ ได้ก็ต่อเมื่อได้รับความยินยอมเท่านั้น และต้องไม่เกินร้อยละ 15 ของค่าบริการที่เรียกเก็บจากผู้บริโภค

 

5. บริษัทแพลตฟอร์มต้องเปิดเผยข้อมูลการทำงานของอัลกอริทึ่มโดยโปร่งใส

 

 

6. ปัจจุบันคนทำงานแพลตฟอร์มทำงานภายใต้ความเสี่ยงอันตรายถึงชีวิต บริษัทแพลตฟอร์มต้องจัดให้มีปุ่ม SOS ที่สามารถใช้ได้จริงในกรณีฉุกเฉินที่คนทำงานตกอยู่ในอันตราย ทั้งจากอุบัติเหตุอันเกิดจากการทำงาน รวมถึงการคุกคามทางเพศ 

 

7. แสงสว่างและถนนหนทางที่ปลอดภัยต่อการทำงาน

 

8. สถานีพักร้อน น้ำดื่ม สำหรับไรเดอร์และคนทำงานที่ตากแดดตากฝน เพื่อสุขภาพและความปลอดภัยของชีวิต

 

9. ศูนย์เลี้ยงเด็กในชุมชน สำหรับบุตรหลานของคนทำงานไรเดอร์ เพื่อคุณภาพชีวิตของเด็กๆ อันเป็นอนาคตของสังคม

 

10. บริษัทแพลตฟอร์มต้องมีการขึ้นทะเบียนลูกค้าโดยใช้บัตรประชาชน ไม่อนุญาตให้ใช้ชื่อลวง เพราะเป็นการเพิ่มอันตรายต่อคนทำงาน

 

11. บริษัทแพลตฟอร์มต้องจำกัดน้ำหนักของสินค้าที่ส่งต่อรอบ โดยคำนึงถึงหลักการความปลอดภัยในการทำงาน

 

“พวกเราขอให้ทุกพรรคการเมืองในที่นี้ร่วมผลักดันกฎหมายฉบับนี้ให้มีผลบังคับใช้โดยเร็วที่สุด ในฐานะมาตรการคุ้มครองเร่งด่วนที่รอไม่ได้” แกนนำกลุ่มไรเดอร์ ระบุ