สรุปสงครามอิหร่านรอบวัน: สหรัฐฯ-อิหร่าน ส่งสัญญาณคืบหน้าถกดีลสันติภาพ ท่ามกลางการบล็อกน่านน้ำ-ระเบิดลงเลบานอน

สำนักข่าวอัลจาซีรา (Al Jazeera) รายงานเกาะติดสถานการณ์วิกฤตการณ์สงครามในภูมิภาคตะวันออกกลาง ประจำวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 เผยให้เห็นร่องรอยความคืบหน้าครั้งสำคัญในความพยายามทางการทูตเพื่อยุติความขัดแย้งระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่าน หลังจากการสู้รบอย่างดุเดือดได้ดำเนินมาจนถึงจุดเปลี่ยนผ่าน โดยมีตัวกลางระดับภูมิภาคเข้ามาเร่งประสานรอยร้าวอย่างเข้มข้น

 

1. การทูตหลังฉากคืบหน้า: ปากีสถานตัวกลางสางปมหยุดยิง

สำนักข่าว ISNA ของทางการอิหร่านเปิดเผยว่า การเจรจาผ่านตัวกลางระหว่างรัฐบาลเตหะรานและรัฐบาลวอชิงตันกำลังดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง โดยทั้งสองฝ่ายได้เริ่มกระบวนการแลกเปลี่ยนข้อความอย่างเป็นทางการ รวมถึงการส่ง "ร่างข้อความสัญญาสันติภาพ" เพื่อกำหนดกรอบโครงสร้างและเงื่อนไขในการยุติสงครามครั้งนี้

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า คณะเจ้าหน้าที่ระดับสูงจากปากีสถานรวมถึงผู้บัญชาการทหารสูงสุดของปากีสถาน ได้เดินทางเยือนกรุงเตหะรานเพื่อทำหน้าที่เป็นผู้ไกล่เกลี่ยหลัก โดยแหล่งข่าวระดับสูงของอิหร่านรายหนึ่งระบุกับสื่อว่า "ข้อตกลงกรอบการหยุดยิงใกล้จะบรรลุผลแล้ว" อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวด้านความมั่นคงอีกสายของอิหร่านแย้งว่า ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่าข้อตกลงฉบับสุดท้ายจะผ่านความเห็นชอบจากทั้งสองฝ่ายหรือไม่ เนื่องจากมีเงื่อนไขสำคัญที่ยังคงตกลงกันไม่ได้

ด้าน ดั๊ก แบนโดว์ (Doug Bandow) นักวิชาการอาวุโสจากสถาบันเคโต (Cato Institute) และอดีตผู้ช่วยพิเศษของประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกน แห่งสหรัฐฯ วิเคราะห์ว่า สิ่งที่เกิดขึ้นในขณะนี้ไม่ใช่ข้อตกลงสันติภาพถาวร แต่เป็นเพียง "โรดแมปการหยุดยิงชั่วคราวเพื่อเปิดทางสู่การเจรจาที่จริงจัง"  

"อุปสรรคใหญ่ที่สุดในตอนนี้คือ 'ภาพลักษณ์' ทั้งสองฝ่ายต่างไม่อยากดูเหมือนเป็น 'ผู้แพ้' หรือยอมจำนนในสายตาประชาชนของตนเอง ในที่สาธารณะพวกเขาจะแสดงท่าทีแข็งกร้าวและตั้งการ์ดสูง แต่ในทางลับ เชื่อว่าทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านพร้อมที่จะลดหย่อนข้อกำหนดบางอย่างเพื่อก้าวออกจากสงคราม" แบนโดว์ กล่าว

นอกจากนี้ มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า มีสัญญาณที่ดีปรากฏขึ้นในการเจรจา แต่ย้ำชัดว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้เตรียม "ทางเลือกอื่นๆ" (มาตรการทางทหาร) เอาไว้พร้อมสรรพหากดีลนี้ล่ม

2. CENTCOM สั่ง "กองทัพเรือ" ปิดล้อมท่าเรืออิหร่านขั้นสูงสุด

แม้การทูตจะส่งสัญญาณบวก แต่ภาคสนามทางทหารยังคงคุกรุ่นอย่างหนัก กองบัญชาการกลางกองทัพสหรัฐฯ (CENTCOM) แถลงยืนยันว่า กองเรือบรรทุกเครื่องบินโจมตี ยูเอสเอส อับราฮัม ลินคอล์น (USS Abraham Lincoln) พร้อมฝูงบินรบล่องหน F-35 และเครื่องบินรบ F/A-18F Super Hornet ยังคงตรึงกำลังปฏิบัติการในทะเลอาหรับด้วย "ความพร้อมรบขั้นสูงสุด" (Peak Readiness)

กองทัพสหรัฐฯ ระบุชัดเจนว่า กำลังพลทั้งหมดกำลังปฏิบัติหน้าที่อย่างเข้มงวดในการ "บังคับใช้มาตรการปิดล้อมทางทะเล (Blockade) ต่อท่าเรือทุกแห่งของอิหร่าน" เพื่อตัดเส้นทางโลจิสติกส์ ซึ่งความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นสอดรับกับคำเตือนล่าสุดของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่ยื่นคำขาดคำรบใหม่ว่า อิหร่านจะต้องเผชิญกับการตอบโต้อย่างรุนแรงถึงที่สุด (Very Drastic Action) หากไม่ยอมส่งมอบคลังเก็บแร่ยูเรเนียมทั้งหมดให้แก่ทางการสหรัฐฯ

ขณะเดียวกัน ทางฝั่งกองทัพเรือของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามอิหร่าน (IRGC) แถลงตอบโต้เชิงสัญลักษณ์ โดยระบุว่าในรอบ 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา มีเรือสินค้าและเรือบรรทุกน้ำมันจำนวน 31 ลำ เดินเรือผ่าน "ช่องแคบฮอร์มุซ" ยุทธศาสตร์สำคัญของโลก ภายใต้การควบคุมและ "ประสานงาน" ของกองกำลังอิหร่านอย่างเบ็ดเสร็จ

 

3. ตลาดน้ำมันโลกดีดกลับ 2% นักลงทุนผวาดีลล่ม-ปมคลังยูเรเนียม

ความไม่แน่นอนจากเงื่อนไขการส่งมอบคลังยูเรเนียมและการปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ ส่งผลให้เกิดแรงเทซื้อในตลาดพลังงานโลก ดันให้ราคาน้ำมันดิบโลกพุ่งสูงขึ้นทันที หลังจากดิ่งลงไปในช่วงก่อนหน้าเนื่องจากข่าวลือการหยุดยิง

• น้ำมันดิบเบรนท์ (Brent): พุ่งขึ้น 2.38 ดอลลาร์ หรือคิดเป็น +2.3% ปิดตลาดที่ราคา 104.96 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
• น้ำมันดิบเวสต์เท็กซัส (WTI): พุ่งขึ้น 1.73 ดอลลาร์ หรือคิดเป็น +1.8% ปิดตลาดที่ราคา 98.08 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

4. สหรัฐฯ พักดีลขายอาวุธให้ไต้หวันชั่วคราว เหตุต้องสำรองกระสุนทำศึกอิหร่าน

ผลกระทบของสงครามครั้งนี้ขยายวงกว้างไปถึงภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก เมื่อ หว่อง เกา (Hung Cao) รักษาการเลขาธิการกองทัพเรือสหรัฐฯ ได้แถลงต่อคณะอนุกรรมการจัดสรรงบประมาณด้านการป้องกันประเทศของวุฒิสภาสหรัฐฯ ยอมรับว่า สหรัฐฯ ได้สั่ง "ระงับการขายอาวุธให้แก่ไต้หวันชั่วคราว" การเปิดเผยนี้เกิดขึ้นหลังจากถูกตั้งคำถามโดย มิตช์ แมคคอนเนลล์ (Mitch McConnell) แกนนำระดับสูงของพรรครีพับลิกัน โดยกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ให้เหตุผลว่า จำเป็นต้องกักตุนและสำรองยุทธภัณฑ์และลูกกระสุนปืนใหญ่ทั้งหมดไว้ให้กองทัพอเมริกันใช้ในปฏิบัติการ "Epic Fury" เพื่อให้มั่นใจว่ากองทัพมีอาวุธเพียงพอในการบดขยี้เตหะราน ซึ่งสร้างความกังวลใจให้แก่คณะกรรมาธิการของวุฒิสภาเกี่ยวกับช่องว่างความมั่นคงในช่องแคบไต้หวัน

 

5. แฉความเสียหายสงคราม: สภาชาดอิหร่านเผยช่วยคนใต้ซากตึกกว่า 7 พันชีวิต-จวกยับถล่มสถาบันวิจัย

หน่วยงานบรรเทาทุกข์ของอิหร่านเริ่มเปิดเผยข้อมูลความสูญเสียทางมนุษยธรรมในแดนเปอร์เซีย โดยสภากาชาดอิหร่าน (IRCS) ได้เผยแพร่ภาพวิดีโอหลักฐานเป็นครั้งแรก แสดงให้เห็นนาทีชีวิตที่เจ้าหน้าที่อาสาสมัครระดมกำลังขุดค้นและช่วยเหลือประชาชนขึ้นมาจากซากปรักหักพังของอาคารที่พักอาศัยหลายชั้นที่พังทลายลงจากการโจมตีทางอากาศของสหรัฐฯ และอิสราเอล

รายงานระบุว่า ในช่วงสัปดาห์ของการระเบิดปูพรมตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ จนถึงวันประกาศหยุดยิงชั่วคราวเมื่อวันที่ 8 เมษายน เจ้าหน้าที่สามารถ "ช่วยเหลือพลเรือนที่ติดอยู่ใต้ซากปรักหักพังให้รอดชีวิตมาได้มากกว่า 7,200 คน" นอกจากนี้ นายเอสมาอิล บาฆาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ออกมาแถลงประณามกรณีที่กองทัพสหรัฐฯ และอิสราเอลร่วมกันทิ้งระเบิดโจมตี "สถาบันปาสเตอร์แห่งอิหร่าน" (Pasteur Institute of Iran) ซึ่งเป็นสถาบันวิจัยทางการแพทย์และสาธารณสุขระดับโลกที่มีอายุเก่าแก่กว่าหนึ่งศตวรรษ โดยอิหร่านตราหน้าว่านี่คือ "อาชญากรรมสงครามที่เจตนาทำลายล้างสิทธิในการเข้าถึงสาธารณสุขของพลเรือน" ซึ่งวารสารการแพทย์ระดับโลกอย่าง The Lancet และองค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ร่วมยืนยันว่าสถาบันดังกล่าวได้รับความเสียหายอย่างหนักจนไม่สามารถใช้งานการแพทย์ได้อีกต่อไป

6. ศึกชายแดนยังเดือด: อิสราเอลสอยกู้ชีพเลบานอนดับ 4 ศพ-ปืนใหญ่ถล่มซีเรีย

แม้ว่าจะมีมาตรการหยุดยิงในแนวรบอิหร่าน แต่ในแนวรบตัวแทน (Proxy War) โดยเฉพาะประเทศรอบข้างยังคงมีการปะทะรุนแรง

• แนวรบเลบานอน: สำนักข่าวแห่งชาติเลบานอน (NNA) รายงานว่า อิสราเอลได้ส่งเครื่องบินรบโจมตีทางอากาศถล่มศูนย์การแพทย์ของสมาคมสาธารณสุขอิสลาม (Islamic Health Authority) ในเมืองฮันนาอูอิยาห์ เขตไทร์ ทางตอนใต้ของเลบานอน ส่งผลให้ เจ้าหน้าที่หน่วยกู้ชีพและพลเรือนเสียชีวิตทันที 4 ราย และบาดเจ็บอีกจำนวนมาก ส่งผลให้ยอดผู้เสียชีวิตจากการโจมตีของอิสราเอลในเลบานอนตอนใต้รอบ 24 ชั่วโมงที่ผ่านมาพุ่งทะลุ 20 รายแล้ว โดยกองทัพอิสราเอลอ้างว่าเป็นการสังหารกลุ่มติดอาวุธที่มีพฤติกรรมต้องสงสัยใกล้ชายแดน

• แนวรบซีเรีย: สำนักข่าว SANA ของทางการซีเรีย รายงานว่า ปืนใหญ่ของกองทัพอิสราเอลได้ระดมยิงถล่มพื้นที่เกษตรกรรมและป่าไม้บริเวณชานเมืองดารออ์ (Deraa) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของซีเรียอย่างหนักหน่วง เบื้องต้นยังไม่มีรายงานตัวเลขผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิต

 

7. อิสราเอลเนรเทศกลุ่มนักกิจกรรมเรือกู้ภัย Gaza Flotilla หลังจับกุมน่านน้ำสากล

เกิดกระแสประท้วงในหลายประเทศของยุโรปและเอเชีย หลังจากทางการอิสราเอลได้ทำการเนรเทศนักกิจกรรมเพื่อสิทธิมนุษยชนจากกลุ่ม "Global Sumud Flotilla" ที่เดินทางเรือขนส่งสิ่งของบรรเทาทุกข์มุ่งหน้าสู่ฉนวนกาซา แต่ถูกกองทัพเรืออิสราเอลบุกยึดเรือและจับกุมตัวกลางน่านน้ำสากลในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

ล่าสุด กลุ่มนักกิจกรรมที่ถูกเนรเทศได้เดินทางถึงสนามบินในกรุงอิสตันบูล ประเทศตุรกี และกรุงโรม ประเทศอิตาลี โดยหลายคนยังคงสวมชุดนักโทษของเรือนจำอิสราเอลเพื่อเป็นการประท้วง โดย แคทริโอนา แกรแฮม (Catriona Graham) หนึ่งในนักกิจกรรมที่ปรากฏในคลิปวิดีโอถูกทหารอิสราเอลผลักล้มลงกับพื้น เปิดเผยกับสื่อว่ากองทัพอิสราเอลพร้อมที่จะใช้ความรุนแรงระดับสูงสุดกับกลุ่มอาสาสมัครไร้อาวุธ

ด้าน นายซูกีโอโน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอินโดนีเซีย แถลงยืนยันว่า พลเมืองชาวอินโดนีเซีย 9 รายที่อยู่บนเรือดังกล่าวได้รับการปล่อยตัวถึงตุรกีอย่างปลอดภัย พร้อมออกแถลงการณ์ "ประณามอย่างรุนแรงต่อการทารุณกรรมและการปฏิบัติต่อเพื่อนมนุษย์อย่างไม่เป็นธรรมของกองทัพอิสราเอล" ซึ่งถือเป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศอย่างชัดเจน

 

8. รายงานพิเศษจากวอชิงตัน: พรรคเดโมแครตปิดปากเงียบ ไม่เอ่ยถึง "กาซา-อิสราเอล" ในรายงานสรุปบทเรียนแพ้เลือกตั้ง

อาลี ฮาร์บ ผู้สื่อข่าวการเมืองรายงานบทวิเคราะห์เชิงลึกจากฝั่งสหรัฐฯ ระบุว่า พรรคเดโมแครตได้เผยแพร่รายงานสรุปบทเรียนความพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2024 (Autopsy Report) ความยาว 192 หน้า ทว่าสิ่งที่สร้างความตกตะลึงให้แก่นักวิเคราะห์คือ "ไม่มีการกล่าวถึงคำว่า กาซา หรือ อิสราเอล เลยแม้แต่คำเดียวในรายงาน"

ทั้งที่ในความเป็นจริง ผลสำรวจจากสถาบันนโยบาย IMEU ในปี 2025 ชี้ชัดว่า นโยบายของอดีตประธานาธิบดีโจ ไบเดน ที่อนุมัติงบประมาณและอาวุธมูลค่ากว่า 18,000 ล้านดอลลาร์ให้แก่อิสราเอลในการทำสงครามในกาซา เป็นเหตุผลหลักที่ทำให้กลุ่มผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งหัวก้าวหน้าและชาวอเมริกันเชื้อสายอาหรับปฏิเสธที่จะลงคะแนนเสียงให้ กมลา แฮร์ริส จนทำให้พรรคพ่ายแพ้อย่างยับเยินและเปิดทางให้โดนัลด์ ทรัมป์ กลับเข้าสู่ทำเนียบขาวและเปิดฉากสงครามครั้งใหม่กับอิหร่านในปัจจุบัน