Nation Story
20 ก.ค. 2569 | NATESAIY
ในกรุงนิวเดลี เมืองหลวงของอินเดีย บรรยากาศความตึงเครียดทางการเมืองพุ่งสูงขึ้นอีกครั้ง เมื่อตำรวจต้องเพิ่มมาตรการรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวด วางเครื่องกีดขวางตามจุดสำคัญเพื่อขัดขวางการเคลื่อนพลของ "ขบวนการแมลงสาบ" (Cockroach Movement) มวลชนคนรุ่นใหม่ที่ออกมาเรียกร้องการปฏิรูประบบการศึกษา และแฉขบวนการ "ซื้อขายข้อสอบระดับชาติ" ที่ฝังรากลึก
จากจุดเริ่มต้นที่ดูเหมือนเรื่องล้อเล่นในโลกออนไลน์ บัดนี้ "แมลงสาบ" ได้กลายมาเป็นสัญลักษณ์ทางการเมืองของคนรุ่นใหม่ที่รัฐบาลอินเดียไม่อาจมองข้ามได้อีกต่อไป
ขบวนการนี้มีจุดเริ่มต้นมาจาก "พรรคประชาชนแมลงสาบ" (Cockroach Janta Party หรือ CJP) ซึ่งก่อตั้งโดย อภิจิต ดิปเก (Abhijit Dipke) นักยุทธศาสตร์การสื่อสารทางการเมืองและนักศึกษา มหาวิทยาลัยบอสตัน (Boston University)
ที่มาของชื่อ "แมลงสาบ" เกิดจากการเสียดสีคำพูดของ สุริยา กันต์ ประธานศาลฎีกาอินเดีย ที่เคยเปรียบเทียบระหว่างการพิจารณาคดีว่า คนหนุ่มสาวที่ว่างงานและหันไปสู่วงการสื่อสารมวลชนรวมถึงกิจกรรมภาคประชาชน ไม่ต่างอะไรไปจากแมลงสาบและปรสิต
กลุ่มคนรุ่นใหม่จึงนำคำเปรียบเปรยนั้นมาสถาปนาเป็นสัญลักษณ์ทางการเมือง เพื่อบอกว่าพวกเขาคือกลุ่มคนที่ "ดื้อด้าน น่ารังเกียจ ทนทานทำลายไม่ได้ และไร้สปอนเซอร์" โดยตั้งชื่อพรรค CJP เลียนแบบพรรคภารติยะ ชนะตะ (BJP) ของนายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี (ซึ่งแปลว่า พรรคประชาชนอินเดีย)
แม้ CJP จะไม่ได้จดทะเบียนเป็นพรรคการเมืองอย่างเป็นทางการ แต่พลังออนไลน์กลับสั่นสะเทือนความเป็นจริง
▪️ ยอดสมัครสมาชิก: มีคนหนุ่มสาวลงชื่อเข้าร่วมหลายหมื่นคนผ่าน Google Forms
▪️ กระแสโซเชียล: เกิดแฮชแท็กไวรัล #MainBhiCockroach (#ฉันก็เป็นแมลงสาบเหมือนกัน)
▪️ ยอดผู้ติดตามสั่นคลอนพรรครัฐบาล: บัญชี Instagram ของ CJP มียอดผู้ติดตามพุ่งทะลุ 10 ล้านคน แซงหน้าบัญชีทางการของพรรค BJP (ที่มีผู้ติดตามราว 8.7 ล้านคน) ซึ่งเคยได้ชื่อว่าเป็นพรรคที่มีสมาชิกมากที่สุดในโลก
▪️ การเคลื่อนไหวจริง: มีการจัดกิจกรรมนอกโลกออนไลน์ โดยเยาวชนสวมชุดแมลงสาบลงพื้นที่ทำความสะอาดเมืองและร่วมการประท้วงอย่างต่อเนื่อง
เป้าหมายหลักของการประท้วงรอบล่าสุดคือการเรียกร้องให้ ธาร์เมนดรา ปราดฮาน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ลาออก นักวิเคราะห์ชี้ว่ากระแสแมลงสาบคือการระเบิดออกของความอัดอั้นตันใจต่อปัญหาสังคมในประเทศที่มีประชากรวัยรุ่นมากที่สุดในโลก (โดยครึ่งหนึ่งของประชากร 1,400 ล้านคน มีอายุต่ำกว่า 30 ปี)
▪️ อัตราการว่างงานภาพรวม (ปี 2025): ประชากรตั้งแต่อายุ 15 ปีขึ้นไป อยู่ที่ 3.1%
▪️ อัตราการว่างงานในกลุ่มวัยรุ่น (อายุ 15-29 ปี): พุ่งสูงถึง 9.9%
▪️ ความเหลื่อมล้ำเมือง-ชนบท: อัตราการว่างงานของเยาวชนในเขตเมืองสูงถึง 13.6% (เทียบกับชนบทที่ 8.3%)
ความสิ้นหวังของเยาวชนซ้ำร้ายลงไปอีกด้วยปัญหา "ข้อสอบรั่วไหล" โดยเฉพาะในปี 2026 ที่ถือเป็นวิกฤตครั้งใหญ่ที่สุดของการสอบ NEET-UG (ข้อสอบคัดเลือกเข้าเรียนแพทย์) ซึ่งมีเด็กนักเรียนเข้าสอบสูงถึง 2.2 ล้านคน
➡️ คดีใหญ่ NEET-UG 2026
▪️ วันที่ 3 พฤษภาคม 2026: การสอบรอบแรกถูกสั่งยกเลิกกะทันหัน หลังพบหลักฐานกระดาษคำถาม (วิชาชีววิทยา 90 ข้อ และเคมี 45 ข้อ) หลุดออกมาจากโรงพิมพ์ในนาซิก รัฐมหาราษฏระ ก่อนการสอบจริงถึง 45 ชั่วโมง และถูกแพร่กระจายผ่าน WhatsApp
▪️ เครือข่ายใหญ่ข้ามรัฐ: สำนักงานสอบสวนกลาง (CBI) ตรวจพบแก๊งคอร์รัปชันข้ามรัฐอย่างน้อย 45 คน ครอบคลุม 10 รัฐ (เช่น ราชสถาน, มหาราษฏระ, เคราลา, พิหาร) โดยมีผู้เกี่ยวข้องตั้งแต่ผู้ออกข้อสอบ, ติวเตอร์ชื่อดัง, นักศึกษาแพทย์ ไปจนถึงผู้จัดหาสถานที่
▪️ มาตรการแก้ปัญหา: สำนักงานทดสอบแห่งชาติ (NTA) สั่งจัดสอบใหม่ในวันที่ 21 มิถุนายน พร้อมประกาศยกเลิกระบบฝนกระดาษคำตอบ (OMR) ปรับไปใช้ระบบคอมพิวเตอร์ (CBT) แทน รวมถึงสั่งแบนแอปพลิเคชัน Telegram ชั่วคราวเพื่อป้องกันการส่งข้อสอบรั่ว
➡️ เปิด "เมนูราคา" ซื้อขายข้อสอบ
ราหุล คานธี ผู้นำฝ่ายค้านจากพรรคคองเกรส ได้ออกมาแฉกลางสภาถึง "เมนูราคาข้อสอบรั่ว" ที่แสดงให้เห็นว่าหากมีเงินก็สามารถสั่งซื้ออนาคตได้เหมือนสั่งอาหาร
▪️ NEET-UG 2026 (สอบแพทย์): 4 ล้านรูปี (ประมาณ 1.6 ล้านบาท)
▪️ IIT-JEE 2021 (สอบวิศวกรรม): 1.5 ล้านรูปี
▪️ Bihar Teacher 2024 (สอบครู): 1 ล้านรูปี
▪️ Odisha Police SI 2025 (สอบตำรวจ): 2.5 ล้านรูปี
ความอัดอั้นตันใจเหล่านี้นำไปสู่การเคลื่อนไหวภาคประชาชนที่เข้มข้นขึ้น ก่อนการเดินขบวนใหญ่ โซนัม วังชุก (Sonam Wangchuk) นักเคลื่อนไหวด้านการศึกษาและสิ่งแวดล้อมวัย 59 ปี ได้ทำการอดอาหารประท้วงยาวนานถึง 21 วัน จนร่างกายทรุดหนัก ทำให้ตำรวจต้องเข้าควบคุมตัวนำส่งโรงพยาบาลตามคำสั่งศาลเพื่อรักษาชีวิต
แต่ว่า การหยุดย้างวังชุกไม่ได้ทำให้กระแสแผ่วลง เพราะ อภิจิต ดิปเก ผู้ก่อตั้งพรรคประชาชนแมลงสาบ ได้ประกาศรับไม้ต่อทันที ด้วยการ "อดอาหารประท้วงอย่างไม่มีกำหนด" เพื่อเรียกร้องความเป็นธรรมให้กับเด็กนักเรียนและคนรุ่นใหม่ทั้งประเทศ
ปรากฏการณ์ "พรรคประชาชนแมลงสาบ" ไม่ใช่แค่เรื่องล้อเลียนขำขันในโซเชียลมีเดียอีกต่อไป แต่มันคือเสียงตะโกนจากคนรุ่นใหม่ที่รู้สึกว่าตนเองถูกระบบกัดกินและมองข้าม การเปลี่ยนคำดูหมิ่นให้กลายเป็นเกราะป้องกันตัว ทำให้ขบวนการนี้กลายเป็นสัญลักษณ์ของการไม่ย่อท้อต่ออำนาจรัฐ
เมื่อการศึกษาที่ควรเป็นเครื่องมือสร้างโอกาส กลับกลายเป็นตลาดซื้อขายข้อสอบ และเมื่อเสียงของคนรุ่นใหม่ถูกเปรียบเป็นเพียง "แมลงสาบ" คุณคิดว่ารัฐบาลอินเดียจะสามารถใช้กำลังตำรวจและเครื่องกีดขวาง หยุดยั้งความสิ้นหวังของคนหนุ่มสาวหลายสิบล้านคนได้จริงหรือ?
