มหาวิทยาลัยในจีน เลิกสอบวัดภาษาอังกฤษเพื่อจบการศึกษา

มหาวิทยาลัยซีอาน เจียวถง ในเมืองซีอาน มณฑลส่านซี ประกาศเมื่อวันพุธ (20 กันยายน) ว่า ต่อไปนี้นักศึกษาไม่จำเป็นต้องผ่านการทดสอบภาษาอังกฤษมาตรฐานทั่วประเทศ หรือ ผลสอบภาษาอังกฤษอื่น ๆ เพื่อจบการศึกษาระดับปริญญาตรี

การประกาศดังกล่าวจุดประเด็นวิพากษณ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางในโซเชียลมีเดีย โดยหลายคนชื่นชมการตัดสินใจ และเรียกร้องให้มหาวิทยาลัยอื่น ๆ ทำตาม

“ดีมาก ฉันหวังว่ามหาวิทยาลัยอื่น ๆ จะทำตาม มันน่าขันที่ใบรับรองทางการศึกษาของประชาชนจีนจะสมบูรณ์ได้ด้วยผลสอบภาษาต่างประเทศ”  นี่เป็นโพสต์หนึ่งในเวบไซต์ เวยโป๋ ที่มีคนถูกใจกว่า 24,000 ครั้ง และแฮชแทกที่เกี่ยวข้องมีผู้อ่านมากกว่า 350 ล้านครั้งในวันพฤหัสบดี

การทดสอบภาษาอังกฤษระดับอุดมศึกษา (College Englist Test) ที่เป็นการทดสอบด้วยมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ ถูกจัดขึ้นครั้งแรกในปี 1987 และการสอบผ่านเป็นเงื่อนไขหนึ่งของการจบการศึกษาในมหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ของจีนมานานหลายสิบปี แม้ว่า รัฐบาลจีนไม่เคยกำหนดเป็นนโยบายอย่างเป็นทางการแต่อย่างใด

สิ่งนี้สะท้อนว่ามหาวิทยาลัยในจีนให้ความสำคัญกับภาษาอังกฤษ โดยเฉพาะช่วงที่จีนพยายามเปิดประเทศ และก้าวให้ทันปาะเทศที่พัฒนาแล้ว หลังผ่านยุคของเหมา เจ๋อตง 

แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา มหาวิทยาลัยบางแห่งทยอยลดความสำคัญของภาษาอังกฤษ ด้วยการเปลี่ยนจากการทดสอบภาษาอังกฤษมาตรฐานของประเทศด้วยการทดสอบของตัวเอง หรือมหาวิทยาลัยซีอาน เจียวถง เลิกใช้ผลการสอบวัดความรู้ภาษาอังกฤษเป็นเกณฑ์จบการศึกษา

อินฟลูเอนเซอร์ ที่มีแนวคิดชาตินิยมคนหนึ่ง ที่มีผู้ติดตาม 6 ล้านคน  โพสต์ในเวยโป๋ว่า “ภาษาอังกฤษสำคัญ แต่จีนพัฒนาแล้ว ภาษาอังกฤษไม่ได้สำคัญแบบนั้นอีกแล้ว” และบอกด้วยว่า “ควรเป็นชาวต่างชาติที่หันมาเรียนรู้ภาษาจีน”

จีนมีกระแสชาตินิยมเพิ่มมากขึ้นภายใต้การปกครองของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ที่เรียกร้องให้ประเทศเพิ่มความเชื่อมั่นในวัฒนธรรมของประเทศ และปกป้องไม่ให้ถูกครอบงำจากอิทธิพลตะวันตก

ในโรงเรียนและมหาวิทยาลัย ครูถูกห้ามใช้แบบเรียนของตะวันตก หรือ พูดเรื่อง “ค่านิยมตะวันตก” เช่น ประชาธิปไตย, เสรีภาพสื่อมวลชน และความเป็นอิสระของตุลาการ

นอกจากนี้ยังมีความพยายามลดการสอนภาษาอังกฤษในห้องเรียน เช่น ในนครเซี่ยงไฮ้ ซึ่งเป็นเมืองที่มีความสากลมากที่สุดในจีน ทางการท้องถิ่นประกาศในปี 2564 ห้ามโรงเรียนประถมจัดการสอบปลายภาคเรียนเป็นภาษาอังกฤษ โดยอ้างว่าเพื่อลดภาระทางวิชาการแก่นักเรียน นอกจากนี้นักการเมืองและที่ปรึกษารัฐบาลบางคน เสนอให้ถอดวิชาภาษาอังกฤษออกจากหลักสูตรการเรียนในโรงเรียนและการสอบเข้าเรียนมหาวิทยาลัยของประเทศ 

แต่ชาวจีนที่มีแนวคิดค่อนข้างเสรี มองว่า การลดความสำคัญของภาษาอังกฤษสะท้อนว่าจีนกำลังมองตัวแต่ตัวเอง

ความเห็นหนึ่งในเวยโป๋ ระบุว่า “เราควรมีความมั่นใจในวัฒนธรรมของตัวเอง แต่ไม่ใช่การหยิ่งผยอง ไม่มีวิสัยทัศน์  หรือ จิตใจคับแคบ”  และอีกโพสต์หนึ่ง บอกว่า “เราจำเป็นต้องใช้ภาษาอังกฤษเพื่อเข้าใจโลก นี่เป็นความจริง และไม่อาจปกปิดด้วยแนวคิดชาตินิยม”