Nation Story
14 ก.ย. 2569 | ปิยวรรณ ประเมษฐะวนิช
ช่วงหลังสมาร์ตวอตช์และสายรัดข้อมือสุขภาพกลายเป็นไอเทมประจำตัวของคนทั่วโลก โดยเฉพาะคนไทยสายวิ่ง สายฟิต หรือคนที่ติดตามการนอน หลายคนใส่ตั้งแต่ตื่น ออกกำลังกาย อาบน้ำ ไปจนถึงเข้านอน เรียกว่าแทบไม่ได้ถอด ใส่กันตลอดเวลา
แต่เริ่มมีผู้ใช้จำนวนหนึ่งสังเกตว่า ผิวบริเวณใต้ตัวเรือนและสายรัดมีสีขาวซีด แห้ง หยาบ คัน หรือหนาขึ้นเป็นวง จนเกิดข้อสงสัยว่า แสงสีเขียวจากเซนเซอร์ทำให้ผิวหนังมีปัญหาหรือเปล่า? นาฬิกาไฟรั่ว? หรือความร้อนจากตัวเครื่องกำลังลวกผิวแบบช้าๆ?
จากหลักฐานทางการแพทย์ในปัจจุบัน อาการเหล่านี้มักอธิบายได้ดว่าสาเหตุเกิดจาก “ผื่นผิวหนังอักเสบจากการสัมผัส” มากกว่า ยังไม่มีหลักฐานน่าเชื่อถือว่าแสงสีเขียวจากเซนเซอร์วัดชีพจรทำให้ผิวแก่หรือเกิดรอยขาวในผู้ใช้ทั่วไป
เว้นแต่ตัวเครื่องร้อนผิดปกติ แบตเตอรี่บวม หรือชำรุด ซึ่งควรหยุดใช้ทันทีและนำอุปกรณ์ไปตรวจสอบ
ประเทศไทยมีทั้งอากาศร้อนและความชื้นสูง พอใส่นาฬิกาแนบผิวตลอดวัน เหงื่อ น้ำ สบู่ ครีมกันแดด และสิ่งสกปรกจึงสะสมอยู่ใต้สายได้ง่าย เมื่อผิวถูกปิดไว้นานๆ ชั้นนอกของผิวจะดูดน้ำจนเปื่อยและซีดขาว คล้ายผิวหลังแช่น้ำนาน หากเจอกับแรงกดและการเสียดสีซ้ำๆ เกราะป้องกันผิวก็อาจเสียหาย กลายเป็น “ผื่นระคายเคืองจากการสัมผัส”
อาการที่พบได้คือ ผิวแดง คัน แสบ ลอก แห้ง หรือหยาบหนาขึ้น ยิ่งใส่รัดแน่นและไม่ถอดหลังออกกำลังกาย ความอับชื้นก็ยิ่งสะสมค่ะ แม้ผู้ผลิตสมาร์ตวอตช์รายใหญ่ยังแนะนำว่า สายที่แน่นเกินไปอาจระคายเคืองผิว ส่วนสายที่หลวมเกินไปก็ทำให้เกิดการเสียดสีได้เช่นกัน
บางคนอาจเป็นผื่นแพ้สัมผัส ซึ่งเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองต่อสารบางชนิด เช่น นิกเกิล โครเมียม อะคริเลตในกาว หรือส่วนประกอบของสายและตัวเรือน อาการมักเกิดซ้ำในตำแหน่งเดิม มีผื่นแดงและคันชัด บางรายอาจมีตุ่มน้ำ เมื่อเป็นเรื้อรังผิวอาจหนาและมีสีเข้มหรือจางลงหลังการอักเสบได้
วารสารทางการแพทย์มีรายงานทั้งผื่นแพ้จากนิกเกิล และอะคริเลตในอุปกรณ์สุขภาพแบบสวมใส่ แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ใช้ทุกคนจะแพ้ หรืออุปกรณ์ทุกเรือนมีปัญหานะคะ
วิธีลดปัญหาไม่ได้ซับซ้อนค่ะ แนะนำว่าหลังออกกำลังกายหรือเหงื่อออกมาก ให้ถอดนาฬิกา เช็ดข้อมือและสายให้สะอาดและแห้งก่อนใส่กลับ ไม่รัดแน่นจนเกิดรอยกด และไม่ปล่อยหลวมจนตัวเรือนเสียดสีไปมา ถอดพักเป็นระยะ โดยเฉพาะเวลาอาบน้ำหรือช่วงที่ไม่จำเป็นต้องเก็บข้อมูล
และอย่าลืมทำความสะอาดสายตามคำแนะนำของผู้ผลิต เพราะวัสดุแต่ละชนิดดูแลไม่เหมือนกัน สลับข้อมือได้หากรุ่นนั้นรองรับ และหลีกเลี่ยงการใส่ทับผิวที่ยังมีผื่น หากผิวแห้ง ให้ทามอยส์เจอไรเซอร์อ่อนโยนที่ไม่มีน้ำหอมหลังถอดอุปกรณ์ และรอให้ซึมพร้อมให้ผิวแห้งก่อนใส่กลับ
ถ้าเริ่มมีผื่น ควรหยุดใส่บริเวณนั้นจนกว่าผิวจะฟื้น ไม่ควรซื้อยาสเตียรอยด์มาทาต่อเนื่องเอง เพราะผื่นอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ รวมถึงการติดเชื้อ หากผื่นคันหรือเป็นซ้ำทุกครั้งที่ใส่ มีตุ่มน้ำ บวม เจ็บ มีน้ำเหลือง หรือรอยขาวไม่จาง ควรพบแพทย์ผิวหนัง แพทย์อาจพิจารณาทำ “Patch test” หรือการทดสอบสารก่อภูมิแพ้ เพื่อดูว่าแพ้โลหะ กาว หรือวัสดุชนิดใด
สมาร์ตวอตช์ยังเป็นตัวช่วยดูแลสุขภาพที่มีประโยชน์ค่ะ แต่การเก็บข้อมูลตลอด 24 ชั่วโมง ไม่ควรต้องแลกกับการปล่อยให้ผิวหนังอักเสบเรื้อรัง บางครั้งข้อมือที่เป็นวงไม่ได้กำลังบอกให้เราเลิกใส่นาฬิกา แต่อาจกำลังเตือนว่า…ถึงเวลาถอดพัก เช็ดเหงื่อ และให้ผิวได้หายใจบ้างแล้วค่ะ.
