Lifestyle
02 เม.ย. 2568 | nation_ent
ลูกเปรียบเหมือนดวงใจของคุณพ่อคุณแม่ รพ.เมดพาร์ค จึงพร้อมให้บริการตรวจและรักษาโดยทีมกุมารแพทย์เฉพาะทางโรคต่าง ๆ รวมถึงทารกแรกเกิดที่อยู่ในภาวะวิกฤต หรือทารกที่มีปัญหาที่ต้องการการดูแลใกล้ชิด ต้องได้รับการดูแลพิเศษในหอผู้ป่วยวิกฤตทารกแรกเกิด หรือ NICU (Neonatal Intensive Care Unit)
ประเทศไทยมีทารกเกิดมีชีพประมาณห้าแสนคนต่อปี ในจำนวนนี้มีทารกที่เกิดก่อนกำหนดมากถึงร้อยละ 12 หรือเกือบเจ็ดหมื่นคนต่อปี โดยอัตราการเสียชีวิตของเด็กแรกเกิดอายุน้อยกว่า 28 วัน อยู่ที่ 4 คนต่อทารกเกิดมีชีพ 1,000 คน ซึ่งนับว่าลดลงจากในอดีตที่อัตราการเสียชีวิตอยู่ที่ 6 คนต่อทารกเกิดมีชีพ 1,000 คน อันเป็นผลจากการพัฒนาอย่างต่อเนื่องทางการแพทย์ ที่ทำให้เรามีระบบสาธารณสุขที่ดี สามารถดูแลผู้ป่วยได้ดีขึ้น
เพราะทุกนาทีของทารกมีความสำคัญ ทารกแรกเกิดที่มีปัญหาหรืออยู่ในภาวะวิกฤต จำเป็นต้องได้รับการดูแลอย่างเร่งด่วนโดยกุมารแพทย์ทารกแรกเกิดและปริกำเนิดที่ NICU ซึ่งไม่เพียงช่วยรักษาทารกได้อย่างทันท่วงที แต่ยังมีหลักสำคัญคือ เพิ่มอัตราการรอดชีวิตของทารกให้มากที่สุด ควบคู่กับการลดภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นให้น้อยที่สุด เพื่อให้ทารกที่ออกจาก NICU สามารถเติบโตได้เทียบเท่าหรือใกล้เคียงกับเด็กปกติ
พญ. อาริยา ประดับมุขศิริ กุมารแพทย์ทารกแรกเกิดและปริกำเนิด ประจำโรงพยาบาลเมดพาร์ค มีประสบการณ์การดูแลเด็กและทารกแรกเกิดมากกว่า 10 ปี ระบุว่า NICU เป็นหอผู้ป่วยสำหรับทารกแรกเกิดโดยเฉพาะ ซึ่งเตรียมไว้ดูแลทารกแรกเกิดที่อยู่ในภาวะวิกฤต หรือมีความผิดปกติที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ โดยอาการ 3 อันดับแรกที่ทำให้ทารกต้องได้รับการรักษาใน NICU ได้แก่ 1. การหายใจลำบาก ไม่ว่าจะเป็นหายใจเร็ว หายใจล้มเหลว หรือหยุดหายใจ ที่ต้องใช้อุปกรณ์ช่วยหายใจ 2. น้ำหนักตัวน้อย เช่น ทารกคลอดก่อนกำหนด ที่ต้องการการดูแลในตู้อบเพื่อควบคุมอุณหภูมิ 3. ภาวะติดเชื้อนอกจากนี้ยังรวมถึงทารกที่มีโรคหัวใจ ภาวะช็อค หรือปัญหาทางเดินอาหาร เป็นต้น ก็จำเป็นต้องรักษาใน NICU เช่นกัน
โดยระยะเวลาที่ทารกต้องอยู่ใน NICU ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น อายุครรภ์ ความรุนแรงของโรค ภาวะแทรกซ้อน และการตอบสนองต่อการรักษา ตัวอย่างเช่น ทารกคลอดก่อนกำหนด มักจะต้องอยู่โรงพยาบาล จนอายุครรภ์ใกล้หรือครบกำหนดคือ 37 สัปดาห์ ส่วนภาวะแทรกซ้อน เช่น โรคปอดเรื้อรัง จำเป็นต้องใช้ออกซิเจนนาน หรือโรคลำไส้อักเสบ ต้องงดนมและให้อาหารทางเส้นเลือดทดแทน ก็จำเป็นต้องอยู่โรงพยาบาลนานขึ้น
นอกจากนี้อัตราการรอดชีวิตก็มีความสัมพันธ์กับอายุครรภ์ ยิ่งอายุครรภ์น้อย โอกาสรอดชีวิตก็น้อย ในประเทศไทยทารกที่คลอดอายุครรภ์มากกว่า 23 สัปดาห์ มีโอกาสการรอดชีวิตประมาณร้อยละ 23 ในขณะที่ทารกอายุครรภ์มากกว่า 30 สัปดาห์ มีอัตราการรอดชีวิตเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 90
ปัจจุบันการตั้งครรภ์แฝดเป็นที่นิยมมากขึ้นจากเทคโนโลยีเจริญพันธุ์ที่ทันสมัย ซึ่งทารกแฝดไม่จำเป็นต้องเข้ารักษาใน NICU ทุกเคส แต่จะพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ถ้าคลอดก่อนกำหนด หรือมีภาวะแทรกซ้อนของครรภ์แฝด เช่น น้ำหนักตัวน้อย มี Twin-Twin Transfusion Syndrome (TTTS) คือการแลกเปลี่ยนเลือดกันระหว่างแฝด ทำให้ทารกคนหนึ่งได้รับเลือดมากเกินไป กับทารกอีกคนที่ได้รับเลือดน้อย ก็จำเป็นจะต้องเข้ารักษาใน NICU
ในส่วนของมารดา ปัจจัยที่ส่งผลให้ทารกมีความผิดปกติหลังเกิด มีหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นอายุที่มาก (>35 ปี) หรือน้อย (<18 ปี) เกินไป ปัญหาด้านสุขภาพของมารดาเอง เช่น โรคประจำตัวเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หัวใจ หรือการติดเชื้อบางอย่าง เช่น HIV หรือซิฟิลิส (Syphilis) รวมถึงภาวะโภชนาการ การขาดสารอาหารบางอย่างที่จำเป็นสำหรับทารก เช่น โฟเลท ไอโอดีน เป็นต้น นอกจากนี้ ภาวะแทรกซ้อนระหว่างการตั้งครรภ์ เช่น ภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ มีความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ์ สภาพแวดล้อม สารเคมี ฝุ่น PM2.5 ความเครียด การใช้ยาหรือสารเสพติด สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ก็จะส่งผลต่อทารกเช่นเดียวกัน
อาหารก็เป็นอีกสิ่งที่สำคัญสำหรับทารกใน NICU ซึ่งโรงพยาบาลตระหนักดีว่านมแม่เป็นอาหารที่มีประโยชน์มากที่สุดไม่ว่าจะเป็นทารกที่ป่วยหรือทารกที่ปกติ เพราะนมแม่สามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้กับทารกได้ โดยกรณีที่ทารกต้องอยู่ใน NICU ไม่สามารถไปดูดนมมารดาที่ห้องได้ จะมีทีมพยาบาลช่วยบีบน้ำนมเหลือง (colostrum) นำมาให้ทารก หากทารกยังไม่สามารถกินนมได้ ก็จะใช้ทำความสะอาดปาก ทั้งนี้ยังมีการเตรียมความพร้อมให้มารดามีน้ำนมเร็วขึ้น โดยกระตุ้นปั๊มทุก 3 ชั่วโมง และเมื่อทารกพ้นจากภาวะวิกฤตอาการต่าง ๆ ก็มีการสอนมารดาให้เข้าเต้า
นอกจากนี้ ระหว่างที่อยู่ทารกอยู่ใน NICU ทำให้ไม่สามารถอยู่กับคุณพ่อคุณแม่ได้ ทางโรงพยาบาลก็มีการกระตุ้นสายสัมพันธ์ (Bonding) ด้วยการทำ Kangaroo Mother Care (KMC) โดยให้ทารกได้สัมผัสผิวหนังของพ่อแม่ คล้ายกับการดูแลลูกของจิงโจ้ ซึ่งมีประโยชน์หลายด้าน ไม่ว่าจะเป็น ช่วยรักษาอุณหภูมิร่างกาย ช่วยลดความเครียด เสริมสร้างความผูกพันธ์ระหว่างพ่อแม่และทารก และส่งเสริมการเจริญเติบโตและพัฒนา
การดูแลทารกแรกเกิดวิกฤตให้มีประสิทธิภาพ "ทั้งหมดนี้แพทย์ทารกแรกเกิดเพียงคนเดียวไม่สามารถทำได้อย่างแน่นอน ต้องอาศัยความร่วมมือของทีมสหวิชาชีพ เริ่มตั้งแต่ต้นทางคือ สูติแพทย์ ที่ช่วยดูแลมารดาเตรียมความพร้อมตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์ ระหว่างตั้งครรภ์ ได้รับการฝากครรภ์ที่สม่ำเสมอ จนถึงช่วงของการคลอดที่เหมาะสมและปลอดภัย รวมถึงทีมแพทย์ที่จะช่วยดูแลทารกไม่ว่าจะเป็นกุมารแพทย์เฉพาะทางด้านต่าง ๆ เช่น โรคหัวใจ โรคไต หรือศัลยแพทย์เด็กที่จะช่วยดูแลภาวะที่จำเป็นต้องผ่าตัด รวมถึงทีมงานพยาบาลทารกแรกเกิดวิกฤต ที่จะอยู่ดูแลทารกตลอด 24 ชั่วโมง นอกจากนี้ ยังมีนักเทคนิคการแพทย์ และเภสัชกรที่ช่วยเตรียมยาและอาหารทางเส้นเลือดให้กับทารกอีกด้วย"
อย่างไรก็ตาม อยากฝากไปถึงคุณพ่อคุณแม่ในการลดความเสี่ยงต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้น ต้องเตรียมตัวตั้งแต่เริ่มตั้งครรภ์ ต้องได้รับวิตามินเพื่อช่วยลดภาวะโรคต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นได้ ช่วงระหว่างการตั้งครรภ์ต้องติดตามกับสูติแพทย์อย่างสม่ำเสมอ ฝากครรภ์ให้ตรงตามนัด ต้องดูแลสุขภาพตนเอง รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ หลีกเลี่ยงสารเสพติด แอลกอฮอล์ บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า สภาพแวดล้อมที่ไม่ดี รวมถึงการปรับสภาพอารมณ์ให้ผ่อนคลาย
ทางทีม NICU โรงพยาบาลเมดพาร์ค มีสถานที่และเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย ไม่ว่าจะเป็นเครื่องช่วยหายใจแบบไม่รุกราน เครื่องช่วยหายใจความถี่สูงแบบสั่น ที่จะช่วยปกป้องปอดของทารกให้โดนทำลายน้อยที่สุด รวมถึงยาพิเศษ เช่น Inhaled Nitric Oxide (iNO) ที่ใช้รักษาภาวะความดันโลหิตสูงในปอดของทารกแรกเกิด ซึ่งมีอัตราการเสียชีวิตสูงถึงเกือบร้อยละ 20 และที่สำคัญเรามีทีมงานคุณภาพ และกุมารแพทย์ทารกแรกเกิดดูแลทารกตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่มั่นใจว่าทารกจะได้รับการดูแลที่ปลอดภัยอย่างทันท่วงที
"เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่มั่นใจได้ว่าลูกน้อยจะอยู่ในความดูแลที่มีมาตรฐาน เต็มประสิทธิภาพ และเปี่ยมด้วยความใส่ใจดูและของแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ที่นี่"
