"ปริญญา" ชี้ช่อง สอบจริยธรรมร้ายแรง "ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ"

22 สิงหาคม  2567  "ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ปริญญา เทวานฤมิตรกุล"  อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ให้ความเห็น  กรณีการสอบสวน "ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ"  ว่า  สืบเนื่องจากโพสต์ที่แล้ว มีผู้สอบถามมาหลายท่านทั้งที่เป็นสื่อและไม่ใช่สื่อว่า #รัฐธรรมนูญกำหนดขั้นตอนในการดำเนินการอย่างไร ถ้าตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ หรือผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ #ถูกร้องเรียนเรื่องการฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรม ผมจึงขอสรุปประเด็นเรื่องนี้ ซึ่งเป็น #ข้อกฎหมาย ให้หายสงสัย ดังนี้ครับ

1.รัฐธรรมนูญมาตรา 234 ( 1 ) กำหนดให้เป็นอำนาจของ #คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ในการไต่สวนและมีความเห็น “กรณีมีการกล่าวหาว่าผู้ดํารงตําแหน่งทางการเมือง ตุลาการ ศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดํารงตําแหน่งในองค์กรอิสระ … ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง” (ภาพที่หนึ่ง) คือต้องไปร้องที่ ป.ป.ช. ครับ

 

2.รัฐธรรมนูญมาตราถัดมาคือ มาตรา 235 กำหนดว่า "ในกรณีที่มีเหตุอันควรสงสัยหรือมีการกล่าวหาว่า … ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดํารงตําแหน่งในองค์กรอิสระ …ผู้ใดมีพฤติการณ์ตามมาตรา 234(1)“ ก็ให้ ป.ป.ช. ไต่สวนข้อเท็จจริง และลงมติ โดย ”หากมีมติด้วยคะแนนเสียงไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของกรรมการทั้งหมดเท่าที่มีอยู่เห็นว่าผู้นั้น มีพฤติการณ์หรือกระทําความผิดตามที่ไต่สวน“ ก็ให้ดําเนินการต่อไป (ภาพที่สอง) คือจะมีการดำเนินการต่อผู้ถูกร้องหรือไม่อยู่ที่การลงมติของ ป.ป.ช. ครับ

 

 

3.หากเสียงข้างมากเห็นว่าผู้ถูกร้องมีพฤติการณ์ “ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง  "มาตรา 235(1) กำหนดว่า "ให้เสนอเรื่องต่อศาลฎีกาเพื่อวินิจฉัย” (ภาพที่สอง) ดังนั้น ศาลที่จะตัดสินก็คือ #ศาลฎีกา ครับ

 

 

4.พฤติการณ์ที่จะไปถึงศาลฎีกาและเป็นความผิดได้ จะต้องเป็น การฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานจริยธรรม “อย่างร้ายแรง” ถ้าไม่ถึงขนาด “อย่างร้ายแรง” ก็ไปที่ ป.ป.ช. และไปถึงศาลฎีกาไม่ได้

 

ทั้งนี้ # มาตรฐานจริยธรรมของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญและผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ ข้อ 27 กำหนดว่า การฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมในหมวด 1 “ให้ถือว่ามีลักษณะร้ายแรง” (ภาพที่สาม) ซึ่ง "เป็นกลาง ปราศจากอคติ" และ “โดยคำนึงถึงสิทธิและเสรีภาพของประชาชน” (ข้อ 13) และ “ปราศจากอคติ และเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์” (ข้อ 23) อยู่ในหมวด 2 และหมวด 3 ซึ่งมิได้ถือว่า "มีลักษณะร้ายแรง" และเท่ากับไม่ใช่การฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง

 

5.อย่างไรก็ตาม มาตรฐานจริยธรรมฯ ข้อ 27 วรรคสอง กำหนดว่า “การฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมในหมวด 2 และหมวด 3 จะถือว่า มีลักษณะร้ายแรงหรือไม่ ให้พิจารณาถึงพฤติกรรมของการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติ เจตนาและความร้ายแรงของความเสียหายที่เกิดจากการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติ นั้น” (ภาพที่สี่)

หมายความว่า แม้จะเป็นพฤติการณ์ที่ไม่อยู่ในหมวด 1 ที่ถือว่าฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง แต่ก็ต้องดูเจตนาและความเสียหายที่เกิดขึ้นด้วย หากถึงขั้นร้ายแรง ก็จะถือว่าเป็นการฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรงได้ ซึ่งเป็นเรื่องที่ ป.ป.ช. และศาลฎีกาจะเป็นผู้วินิจฉัยครับ

 

#สรุป คือ เป็นอำนาจของ ปปช. หาก ป.ป.ช. ไต่สวนและลงมติว่าเป็นการฝ่าฝืนว่าเป็นการฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง เรื่องก็จะไปที่ศาลฎีกาซึ่งจะเป็นผู้ตัดสิน 

 

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า  คณะนิติศาสตร์  มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ยังได้จัดงานเสวนาวิชาการ  หัวข้อเรื่อง  "เมื่อศาล(รัฐธรรมนูญ) ปกครองบ้านเมือง ?  ในวันอาทิตย์ที่ 25  สิงหาคม 2567  เวลา 14.00- 17.00 น. ที่ ห้องปรีดี เกษมทรัพย์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  โดยมีการถ่ายทอดสดผ่านเพจคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์อีกด้วย