การเมือง
04 ก.ค. 2566
4 กรกฎาคม การประชุมสภาเพื่อเลือกประมุขและรองประมุขฝ่ายนิติบัญญัติ โดยล่าสุด สองพรรค เพื่อไทย ก้าวไกล เห็นร่วมกัน เสนอ "วันนอร์" ขึ้นเป็นประธานสภา ขณะที่"รองประธานสภา" อันดับ 1 ยกให้ "ก้าวไกล" และ รองประธานสภาอันดับสอง เป็นของ"เพื่อไทย"
"เนชั่นทีวี" ขอพาไปดูขั้นตอนของการโหวตเลือกประธานสภากันก่อน ว่ามีขั้นตอนอย่างไรบ้าง รวมทั้งในอดีตที่ผ่านมา ใครบ้างที่ได้เป็นประธานสภามาแล้วหลายสมัย และนานที่สุด
ความสำคัญของประธานสภาผู้แทนราษฎร นอกเหนือจากควบคุมการประชุม และทำหน้าที่อื่นๆ ตามบทบัญญัติของ"รัฐธรรมนูญ"แล้ว ประธานสภาล่างในฐานะ "สภาตัวแทนประชาชน" ยังเป็นประธานรัฐสภาโดยตำแหน่ง หมายถึงประธานของ 2 สภา คือ ทั้งสภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา เวลาประชุมร่วมกัน ถือเป็นการยืนยันหลักการประชาชนต้องเป็นใหญ่ และการทำหน้าที่ของสภา ต้องยึดโยงโดยตรงกับประชาชน
ตั้งแต่รัฐธรรมนูญฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2534 เป็นต้นมา กำหนดให้ประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็น "ประธานรัฐสภา" ตำแหน่งนี้จึงมีความสำคัญ และถือเป็นประมุขฝ่ายนิติบัญญัติ หนึ่งในสามอำนาจอธิปไตยของประเทศไทย
สำหรับขั้นตอนการเลือก"ประธานสภา"และรองประธานสภา เมื่อมีสภาใหม่ และเพิ่งเปิดสภาครั้งแรก ยังไม่มีประธานทำหน้าที่ ตามข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2562 กำหนดให้ ส.ส. ผู้ที่มีอายุสูงสุดทำหน้าที่เป็นประธานชั่วคราว เพื่อควบคุมการประชุมให้การดำเนินการเลือกประธานและรองประธาน เป็นไปตามระเบียบ
แต่หากกรณีที่ผู้ที่เป็นประธานชั่วคราวได้รับการเสนอชื่อเป็นประธานหรือรองประธานสภา ให้ ส.ส. ผู้มีอายุสูงสุดลำดับถัดไปมาทำหน้าที่เป็นประธานชั่วคราวแทน
ทั้งนี้ สมาชิกแต่ละคนมีสิทธิ์เสนอชื่อสมาชิกได้หนึ่งชื่อ โดยการเสนอนั้นต้องมีจำนวนสมาชิกรับรองไม่น้อยกว่า 20 คน จากนั้นผู้ถูกเสนอชื่อจะต้องแสดงวิสัยทัศน์ต่อที่ประชุม โดยไม่มีการอภิปราย และหากเสนอชื่อเดียว ให้ถือว่าผู้นั้นได้รับเลือกเป็น"ประธานสภา"ไปเลยโดยไม่ต้องลงมติ
แต่ไฮไลต์อยู่ตรงที่ ถ้ามีการเสนอชื่อหลายคน ให้มีการลงคะแนนลับ และให้ประธานประกาศชื่อผู้ถูกรับเลือกต่อที่ประชุม
ที่สำคัญการเสนอชื่อ ผู้เสนอและผู้ถูกเสนอไม่จำกัดว่าต้องสังกัดพรรคการเมืองเดียวกัน ซึ่งไฮไลต์ 2 เรื่องนี้ คือ ทั้งกระบวนการเสนอชื่อ และการลงคะแนนลับ จึงถือเป็นปัจจัยแทรกซ้อนทำให้การโหวตเลือกประธานสภา ไม่สามารถบล็อกโหวตได้ 100 เปอร์เซ็นต์
และเมื่อได้ประธานรวมถึงรองประธานสภาแล้ว เลขาธิการจะส่งชื่อไปที่นายกรัฐมนตรี เพื่อนำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าแต่งตั้ง ประกาศพระบรมราชโองการไปยังวุฒิสภาเพื่อทรา
สำหรับอำนาจหน้าที่ของผู้ดำรงตำแหน่งประธานและรองประธานสภา
รัฐธรรมนูญมาตรา 80 บัญญัติเอาไว้ว่า ต้องวางตัวเป็นกลางในการปฏิบัติหน้าที่ , โดยหน้าที่หลักๆ ก็คือกำกับดูแลการดำเนินกิจการของสภา , ควบคุมความสงบเรียบร้อยในที่ประชุมและบริเวณสภา , เป็นผู้แทนสภาในกิจการภายนอก , แต่งตั้งกรรมการเพื่อดำเนินกิจการใดๆ อันเป็นประโยชน์ต่อสภา
เปิดโฉมประมุขนิติบัญญัติใครนั่งมากสุด
หากย้อนดูหน้าประวัติศาสตร์การเมืองไทยบนบัลลังก์เก้าอี้ประธานสภา หลังจากเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475 ประเทศไทยมีประมุขนิติบัญญัติมาแล้ว 26 คน แต่ผู้ที่ดำรงตำแหน่งประธานสภามากกว่า 1 สมัย มีด้วย 7 คน และผู้ที่ดำรงตำแหน่งประธานสภามากที่สุด คือ 3 สมัย ประกอบด้วย
ข่าวล่าสุด