"ปธ.กกต." ยันบัตรเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ถึงไทยทันเวลาแน่นอน

18 เมษายน 2566 นายอิทธิพร บุญประคอง ประธานกรรมการการเลือกตั้ง(ปธ.กกต.) กล่าวถึงการเลือกตั้งนอกราชอาราจักร ที่เดินทางไปดูงานในต่างประเทศว่า ในทุกที่ที่ไปพบว่า กระบวนการจัดการเลือกตั้ง สามารถตอบโจทย์คนไทยที่อยู่ต่างประเทศ ที่มีความประสงค์จะลงทะเบียนเลือกตั้ง ได้มากน้อยแค่ไหน ไปรับฟังปัญหาในการปฏิบัติที่อาจจะเกิดขึ้น รวมถึง กระบวนการส่งบัตรไปให้สถานทูตต่างๆ และกระบวนการส่งบัตรเลือกตั้งกลับมาไทย หลังจากนี้จะมีการถอดบทเรียนว่า เรามีความมั่นใจในการให้บริการการเลือกตั้งนอกราชฯอย่างไรบ้าง

สำนักงานกกต.ตั้งใจที่จะไม่ให้เกิดเหตุการณ์บัตรเลือกตั้งตกหล่น เหมือนครั้งที่ผ่านมา ซึ่งการเลือกตั้งนอกราชฯจะเกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 25 เมษายนถึงวันที่ 5 พฤษภาคม จึงขอความร่วมมือกระทรวงการต่างประเทศ ในการจัดการเลือกตั้ง ให้ส่งบัตรกลับมาภายในวันที่ 9 พฤษภาคม ซึ่งถ้าหากทำได้ ก็จะมีเวลาในการตรวจสอบและส่งบัตรไปยังจังหวัดของผู้ใช้สิทธิ เพราะฉะนั้นการส่งมากะทันหันหรือส่งมาช้ากว่าที่กำหนดไว้จะไม่เกิดขึ้น

อย่างไรก็ตามส่วนตัวได้เดินทางไปดูงานที่ประเทศแอฟริกาใต้ เคนยา และโมร็อคโค ซึ่งเป็น 3 สถานทูต ที่ต้องดูแลคนไทยใน 54 ประเทศ สิ่งสำคัญคือ เราจะดูแลคนไทยที่ประสงค์จะใช้สิทธิ์อย่างไร จึงได้กำหนดกระบวนการเลือกไว้ 3 อย่าง คือ

     1.การใช้สิทธิ์ทางไปรษณีย์

     2.การใช้สิทธิ์ที่คูหาสถานทูต

     3.การใช้สิทธิ์ที่คูหาจากหน่วยเลือกตั้งเคลื่อนที่

เป็นห่วงช่องทางไปรษณีย์ เพราะระบบไปรษณีย์แต่ละประเทศ อาจจะมีประสิทธิภาพไม่เหมือนกัน ทำให้วันที่มีการกำหนดส่งบัตรเลือกตั้งนั้น อาจจะต้องมีความเสี่ยง แต่ก็ได้พยายามทำให้คนไทยในต่างประเทศมั่นใจว่า ถ้าส่งไปรษณีย์มีวิธีที่ทำให้ส่งแล้วถึงมือสถานทูตและส่งกลับมายังไทยอย่างไร

ทั้งนี้ การมาลงคะแนนที่คูหาเป็นสิ่งที่ตอบโจทย์มากที่สุด อย่างไรก็ตามการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร สถานทูตจะมีชื่อและรายละเอียดของผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง ซึ่งจะแจ้งความคืบหน้าอยู่ตลอดเวลา จึงขอความร่วมมือผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง ในต่างประเทศ เมื่อส่งบัตรทางไปรษณีย์แล้ว ให้แจ้งมายังสถานทูตด้วย จะได้ช่วยกันติดตามว่า บัตรเลือกตั้งจะมาถึงในช่วงเวลาใดและหากมาไม่ทันเวลาจะแก้ปัญหาอย่างไร

นอกจากนี้ ในกระบวนการที่ทำให้การส่งบัตรไม่ตกหล่น ไม่เสียหาย กระทรวงการต่างประเทศ ให้ความร่วมมือในการจัดส่งเจ้าหน้าที่จากสถานทูตทั้งหมด 13 แห่ง เช่น แอพฟริกาใต้ แคนยา เป็นต้น จาก 96 แห่ง เป็นสถานทูตที่อาจจะมีความเสี่ยง ในเรื่องต้องมีจุดเปลี่ยนผ่าน โดยกระทรวงการต่างประเทศได้กำหนดระบบการตรวจสอบติดตามถุงเมล์ หรือระบบ OVMS จะทำให้ได้รู้ตลอดทั้งหน่วยงานที่ปฏิบัติร่วมกัน เพื่อป้องกันความผิดพลาดที่จะเกิดขึ้น

สำหรับบัตรเลือกตั้ง จะมี 2 ประเภทคือ บัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเป็นสีม่วง และบัตรเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อเป็นสีเขียว เพื่อป้องกันความสับสนในวันไปใช้สิทธิ์ ซึ่งรูปแบบเป็นไปตามระเบียบ ตามมาตรา 84 ของพ.ร.ป.ว่าด้วยการเลือกตั้งส.ส. ทุกบัตรเลือกตั้งไม่ว่าจะเป็นบัตรเลือกตั้งประเภทไหน การจัดพิมพ์จะต้องอยู่ในระดับความมั่นคงปลอดภัย และมีรหัสลับ อย่างน้อย 3 อย่าง ถ้าบัตรอื่นพิมพ์มาไม่เหมือนกันจะตรวจสอบทราบทันที ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์

ส่วนการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของบัตร หลังจากพิมพ์เสร็จแล้วบัตรจะเก็บไว้ที่โรงพิมพ์ โดยอยู่ในห้องมั่นคง จะมีคนเฝ้าตลอดเวลา รวมทั้งผู้แทนของกกต.ด้วย มีกล้องวงจรปิดคอยติดตาม และการนำบัตรออกจากสถานที่พิมพ์โดยไปรษณีย์ ก็จะมีรถมั่นคงของไปรษณีย์และมีรถตำรวจติดตาม มี tracking System และมีเจ้าหน้าที่ของกกต.ร่วมไปด้วย เพราะฉะนั้นยืนยันว่า ตัวบัตรเลือกตั้งมีความมั่นคงแน่นอน

ขณะนี้การจัดพิมพ์บัตรแบ่งเป็น 4 ส่วน ส่วนแรกได้จัดพิมพ์แล้วและส่งไปแล้ว สำหรับการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ส่วนอื่นๆก็จะทยอยพิมพ์ตามความจำเป็น ที่จะต้องใช้ครั้งต่อไปก็จะใช้ในวันเลือกตั้งล่วงหน้าที่ 7 พฤษภาคม ทุกอย่าง ในกระบวนการจัดพิมพ์ใช้ระบบลับ และมีระบบการจัดเก็บทุกที่

“ฝากเตือนประชาชนที่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งไม่ได้ สามารถแจ้งเหตุผลที่ไม่ไปใช้สิทธิ์ได้ภายใน 7 วันก่อนวันเลือกตั้งและ 7 วันหลังวันเลือกตั้ง หรือภายใน 7 - 13 พฤษภาคม และ 15-21 พฤษภาคม” นายอิทธิพร กล่าว