อดีต สว.ค้านจดทะเบียน "กะเพรา" เสี่ยงเปิดช่องจดพืชชนิดอื่น

นายสุรเดช ยะสวัสดิ์ อดีตสมาชิกวุฒิสภา กล่าวถึงการจดทะเบียนคุ้มครองกะเพรา 4 สายพันธุ์ใหม่ของเอกชนว่า เรื่องดังกล่าว อาจสร้างผลกระทบต่อวิถีเกษตรกรรมดั้งเดิม และเปิดช่องให้เกิดการผูกขาดสิทธิเหนือพืชอาหารพื้นบ้าน ที่คนไทยบริโภคกันมาอย่างยาวนาน เสี่ยงจะจำกัดเสรีภาพของเกษตรกรรายย่อย ที่อาจต้องเผชิญกับข้อจำกัดทางกฎหมายในการเก็บเมล็ดพันธุ์ หรือ ส่วนขยายพันธุ์ไว้ปลูกต่อในฤดูกาลถัดไป และเสี่ยงที่กลุ่มทุน หรือผู้ประกอบการจะเร่งยื่นจดทะเบียนคุ้มครองพืชผักพื้นบ้านชนิดอื่น ๆ หรือผักสวนครัวพื้นฐาน เพื่อผูกขาดห่วงโซ่อุปทาน ทำให้เกษตรกรกลายเป็นเพียงผู้รับจ้างผลิตภายใต้สัญญาที่ไม่เป็นธรรม จนผู้บริโภคอาจต้องแบกรับภาระราคาสินค้าเกษตรที่สูงขึ้น

นายสุรเดช กล่าวว่า ตนไม่เห็นด้วยกับระบบผูกขาด และอยากให้มีการกระจายรายได้ สนับสนุน SMEs มีการแข่งขันภายในประเทศอย่างเสรี ไม่ควรมีการจดทะเบียนคุ้มครองพืชผักภายในประเทศ หากไม่ประสงค์จะขายให้คนไทย ก็ส่งออกไปขายต่างชาติแทน พร้อมมองว่า เอกชนควรต้องแสดงความจริงใจ หรือช่วยเหลือเกษตรกร ซึ่งปัจจุบันกะเพราเหมือนผักประจำชาติไปแล้ว รัฐบาลต้องสั่งห้ามไม่ให้มีการจดทะเบียนคุ้มครองพืชผักใด ๆ ที่เป็นเหมือนพืชผักประจำชาติ เพราะเสี่ยงต่อการถูกฉวยโอกาส จะนำพืชผักสวนครัวชนิดอื่น ๆ มาจดทะเบียนเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ในอนาคต โดยใช้กะเพรานำร่อง

นายสุรเดช ยังเสนอเพื่อป้องกันการผูกขาด รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควรเร่งหามาตรการป้องกันอย่างเด็ดขาด จะต้องมีการปรับปรุงกฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืช ให้มีบทบัญญัติคุ้มครองสิทธิของเกษตรกรชัดเจน และให้เกษตรกรสามารถเก็บ แลกเปลี่ยน และพัฒนาเมล็ดพันธุ์พื้นบ้านได้อย่างเสรีโดยไม่ผิดกฎหมาย รวมถึงกำหนดขอบเขตพืชอาหารท้องถิ่นที่ห้ามผูกขาด โดยขึ้นทะเบียนภูมิปัญญาและพันธุกรรมพืชพื้นเมืองให้เป็นสมบัติสาธารณะที่ห้ามไม่ให้องค์กรหรือบุคคลใดนำไปจดสิทธิบัตรเพื่อผูกขาดความเป็นเจ้าของเด็ดขาด ตลอดจนส่งเสริมงานวิจัยและพัฒนาพันธุ์พืชภาครัฐ เพื่อให้เกษตรกรเข้าถึงพันธุ์พืชดีมีคุณภาพในราคาที่เป็นธรรม