"พีระพันธุ์" ลุยแก้ปัญหา ปมเอกชนซื้อขายที่ดินเกาะหลีเป๊ะ ทับซ้อนชาวบ้าน

28 ธันวาคม 2565 นายพีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค เลขาธิการนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการอำนวยความเป็นธรรมและเร่งรัดการปฏิบัติราชการ ตามคำสั่งการของนายกรัฐมนตรี เป็นประธานในการประชุมตรวจสอบข้อเท็จจริง กรณีชาวเลอูรักลาโว้ย บนเกาะหลีเป๊ะ จ.สตูล ส่งหนังสือร้องเรียนขอความเป็นธรรม ได้รับความเดือดร้อนถูกเอกชนแจ้งความดำเนินคดี ฟ้องร้องในข้อหาร่วมกันเข้าไปในที่ดินของผู้อื่น



ก่อนปิดเส้นทางสัญจรต่าง ๆ เช่น ทางเข้าโรงเรียน และทางขึ้นลงทะเล ทำให้ไม่สามารถทำมาหากิน และใช้ชีวิตตามปกติได้ รวมทั้งขอให้ตรวจสอบการซื้อขายที่ดินของเอกชนทับซ้อนกับพื้นที่ครอบครองที่ดินเดิมของชาวบ้านที่เป็นข้อพิพาทมาเป็นเวลานาน

นายจำนงค์ จิตรนิรัตน์ ตัวแทนชาวเลอูรักลาโว้ย กล่าวถึงความเป็นมาของปัญหาว่า พื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ดั้งเดิมของชาวอุูรักลาโว้ย เคยใช้ทำมาหากิน เข้ามาอาศัย และได้รับเอกสารสิทธิ์เป็นเจ้าของที่ดินในเวลาต่อมา แต่เนื่องจากชาวบ้านส่วนใหญ่ไม่มีความรู้เรื่องกฎหมาย ทำให้ถูกคนกลางซึ่งเป็นคนในพื้นที่นำเอกสารสิทธิ์ที่ลงลายพิมพ์นิ้วมือของชาวบ้านไปขายต่อให้กับนายทุนเอกชน



โดยที่ชาวบ้านไม่ทราบจนทำให้ที่ตกเป็นสิทธิ์ของเอกชน นำมาสู่การฟ้องร้องขับไล่ชาวบ้านให้ออกจากพื้นที่ พร้อมกันนี้ยังได้ปิดกั้นเส้นทางสัญจรเดิมของชาวบ้านทำให้เดือดร้อน นอกจากนี้ ความไม่ชัดเจนของเขตที่ดินยังทำให้ชาวบ้านถูกฟ้องร้องขับไล่อีกหลายครอบครัว
 

นายพีระพันธุ์ กล่าวว่า จากที่ได้ตรวจสอบและรับรายงานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพบว่า กรณีนี้สรุปได้ 2 ประเด็นคือ 1.ความเดือดร้อนของชาวบ้านที่ถูกผู้ที่อ้างเป็นเจ้าของที่ดินปิดกั้นทางเดินสาธารณะ เป็นปัญหาเร่งด่วนที่มีการฟ้องร้องระหว่างเอกชนกับเอกชน หน่วยราชการไม่สามารถเข้าไปดำเนินการได้ แต่ชาวบ้านสามารถยื่นฟ้องต่อศาลได้ เพื่อขอให้ศาลมีคำสั่งเปิดทางจำยอม เพราะเป็นพื้นที่ที่ชาวบ้านเคยใช้มาก่อนอย่างน้อย 60 กว่าปี ตั้งแต่เริ่มก่อสร้างโรงเรียน ซึ่งเป็นสิทธิที่ประชาชนจะสามารถฟ้องร้องขอให้ศาลมีคำสั่งได้



2.กรณีการขอให้ตรวจสอบเรื่องที่มาของเอกสารสิทธิ์ของเจ้าของที่ดิน เห็นว่าเป็นเรื่องของหน่วยงานรัฐ ที่จะต้องกลับไปตรวจสอบที่มาที่ไปทั้งหมด ว่าเป็นการดำเนินการที่ถูกต้องหรือไม่ ซึ่งเรื่องนี้ตนจะให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกลับไปตรวจสอบความเป็นมา หากพบว่าเป็นการออกเอกสารสิทธิ์ที่ไม่ถูกต้องก็ต้องดำเนินการตามกฎหมายต่อไป



นายพีระพันธุ์ ได้อธิบายและชี้แจงแนวทางการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ให้กับกลุ่มตัวแทนชาวเลอูรักลาโว้ยรับทราบ พร้อมแนะนำและประสานให้เจ้าหน้าที่เกี่ยวข้องให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดำเนินการฟ้องร้องต่อศาล เพื่อขอให้ออกคำสั่งให้เปิดทางให้กับชาวบ้าน ส่วนกรณีการตรวจสอบเรื่องที่มาของเอกสารสิทธิ์ทั้งหมดบนเกาะหลีเป๊ะ จะได้เร่งกำชับให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตรวจสอบที่มาของเอกสารสิทธิ์ว่าเป็นอย่างถูกต้องหรือไม่ หากพบว่าไม่ถูกต้องก็จะต้องทำตามขั้นตอนและเพิกถอนทันที



จากนั้น นายพีระพันธุ์ ให้สัมภาษณ์หลังการประชุมว่า ตนได้ตรวจสอบรายละเอียดแล้วพบว่ามีอยู่ 2 ประเด็นที่ต้องแยกระหว่างการฟ้องร้องของเอกชนกับเอกชน ที่พนักงานของรัฐไม่สามารถเข้าไปดำเนินการได้ กับเรื่องการตรวจสอบที่เกี่ยวข้องกับพนักงานรัฐ แต่ที่ผ่านมาประชาชนมักจะเข้าใจผิด และนำทั้ง 2 เรื่องมาปนกัน ทำให้ไม่สามารถแก้ปัญหาให้จบไปตามขั้นตอน เพราะเมื่อไม่เข้าใจกันทำให้เรื่องยืดเยื้อไม่จบ แก้ปัญหาไม่ถูกจุด และบางครั้งก็ทำให้เกิดการเผชิญหน้ากันระหว่างเจ้าหน้าที่ของรัฐ กับชาวบ้าน ซึ่งกรณีนี้ไม่ได้เกิดแค่ที่เกาะหลีเป๊ะ แต่พบว่าเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ที่มีกรณีพิพาทเรื่องที่ดิน

“การที่จะแก้ปัญหาการเผชิญหน้าแบบนี้ ผมคิดว่าต้องถ้อยทีถ้อยอาศัยกัน เพราะบางครั้งชาวบ้านมักจะเข้าใจข้อเท็จจริงผิด บางครั้งส่วนราชการเองก็อธิบายไม่เป็น บางครั้งราชการก็คุ้นกับการใช้อำนาจ เลยทำให้คุยกันไม่ค่อยเข้าใจ ปกติชาวบ้านก็รู้สึกอยู่แล้วว่ามักจะไม่ได้รับความเป็นธรรม เมื่อเขามีความรู้สึกพื้นฐานแบบนี้ แต่ในฐานะภาครัฐไปกระตุ้นความรู้สึกยิ่งทำให้เขารู้สึกว่าเป็นการไปรังแกเขา ไปเข้าข้างนายทุนไหม จึงทำให้เกิดปัญหา ดังนั้นหากหน่วยงานรัฐรู้จักวิธีอธิบาย วิธีทำงานที่ถูกต้อง การมีปฏิสัมพันธ์กับชาวบ้าน ผมว่าจะทำให้เกิดการเข้าใจกันมากขึ้น”