"เครือข่ายงดเหล้า" ขยายผลต้นแบบ "โรงเรียนคำพ่อสอน" โมเดลสร้างภูมิคุ้มกันเด็กไทย

16 มีนาคม 2569 ศาสตราจารย์นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ มอบหมายให้นายสุรศักดิ์ อินศรีไกร รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานการประชุมเชิงปฏิบัติการขยายผลและนำเสนอผลลัพธ์การดำเนินงานของ “ศูนย์การเรียนรู้และประสานงานเครือข่ายโรงเรียนคำพ่อสอน” ปีการศึกษา 2568 ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ณ ห้องประชุมบุญเกตุ หอประชุมคุรุสภา กรุงเทพมหานคร

นายสุรศักดิ์ อินศรีไกร รองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า ปัจจุบันเด็กและเยาวชนไทยต้องเผชิญความเปราะบางจากปัญหาครอบครัว สภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลง และการเข้าถึงสื่อออนไลน์อย่างเสรี ซึ่งอาจนำไปสู่พฤติกรรมเสี่ยง เช่น การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่ และบุหรี่ไฟฟ้า ดังนั้น การพัฒนาเด็กจึงไม่ใช่หน้าที่ของโรงเรียนเพียงลำพัง แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากครู ผู้ปกครอง ชุมชน และทุกภาคส่วนของสังคม ในการสร้างสภาพแวดล้อมที่ดีให้เด็กเติบโตอย่างมีคุณภาพ

“เครือข่ายโรงเรียนคำพ่อสอนถือเป็นต้นแบบสำคัญในการปลูกฝังคุณธรรมและทักษะชีวิตให้กับนักเรียน ผ่านความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างครูกับนักเรียน การช่วยเหลือกันในห้องเรียน และความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับครอบครัว ซึ่งช่วยสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กห่างไกลอบายมุข กระทรวงศึกษาธิการพร้อมสนับสนุนและขยายผลแนวทางนี้ต่อไป เพื่อร่วมกันสร้างเยาวชนให้เติบโตเป็นคนดีของสังคม และเป็นกำลังสำคัญของประเทศในอนาคต” นายสุรศักดิ์ กล่าว

ด้าน ทพ.ศิริเกียรติ เหลียงกอบกิจ ผู้ทรงคุณวุฒิ สสส. กล่าวว่า การดำเนินงานของเครือข่ายโรงเรียนคำพ่อสอนเป็นตัวอย่างสำคัญของการน้อมนำแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 มาประยุกต์ใช้ในการจัดการศึกษา เพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม และจิตสำนึกต่อสังคมให้กับเด็กและเยาวชน ผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงโรงเรียน ครอบครัว และชุมชนเข้าด้วยกัน เด็กไม่ได้เรียนรู้จากตำราเพียงอย่างเดียว แต่ยังได้เรียนรู้จากการลงมือทำและการมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่สร้างประโยชน์ต่อสังคม “การปลูกฝังคุณค่าความดีตั้งแต่ในโรงเรียน เป็นรากฐานสำคัญของการสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคมให้กับเด็กและเยาวชน โดยเฉพาะในยุคที่สังคมเผชิญปัจจัยเสี่ยงหลายด้าน สสส. จึงพร้อมสนับสนุนการทำงานร่วมกับภาคีเครือข่าย เพื่อขยายผลรูปแบบการเรียนรู้ของโรงเรียนคำพ่อสอนให้เกิดประโยชน์กับเด็กและเยาวชนในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศต่อไป” ทพ.ศิริเกียรติ กล่าว

 

นางนุชนาฏ ภักดีชน ผอ.โรงเรียนบ้านช่องหาร สพป.ตรัง เขต 2 กล่าวว่า โรงเรียนได้นำการเรียนรู้ตามแนวทางคำพ่อสอนไปใช้ตั้งแต่เทอม 2 ปี 2567 จนถึงปัจจุบันดำเนินการไป 3 เทอม ซึ่งตนเองได้ร่วมเข้าอบรมตามหลักสูตรนีโอฮิวแมนนิสต์ และงาน พลังกลุ่ม และความสุขของโครงการ โดยเฉพาะการเข้าใจตนเองด้วยกิจกรรมกงล้อสัตว์ 4 ทิศ การสร้างพื้นที่ปลอดภัยระหว่างครู และนักเรียนด้วยกิจกรรมทักทายด้วยการกอดตั้งแต่ประตูรั้วโรงเรียน และกิจกรรมอื่นๆ จนเกิดความสัมพันธ์ที่ดีมากๆ ระหว่างครูและนักเรียน ทำให้นักเรียนกล้าที่จะมาปรึกษาทุกเรื่อง ซึ่งตนเองพยายามหาแนวทางแก้ปัญหามาหลายปีจนมาเจอแนวทางคำพ่อสอน ซึ่งผลลัพธ์ที่ชัดเจนคือนักเรียนมีผลการเรียนที่ดีขึ้น ซึ่งตอบโจทย์ปัญหาของการศึกษาไทยที่จริงๆ เด็กไทยเก่งอยู่แล้วแต่ขาดการสร้างบรรยกาศ และการเรียนรู้ที่ดี ที่สำคัญปัญหาบุหรี่ไฟฟ้าหมดไปได้จริง ต่อไปโรงเรียนต้องการขยายผลต่อไปถึงผู้ปกครอง และชุมชนเพื่อให้เกิดความยั่งยืน

นางสาวอภิษา มหะมาน ผู้จัดการโครงการโรงเรียนคำพ่อสอน (สคล.) กล่าวว่า แนวคิดสำคัญของโครงการคือการพัฒนาการศึกษาโดยเริ่มจาก “การพัฒนาจิตวิญญาณของครู” ให้ครูเข้าใจตนเองและเข้าใจความแตกต่างของผู้เรียน พร้อมนำหลักจิตวิทยามาประยุกต์ร่วมกับศาสตร์พระราชา เพื่อสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่เด็กมีความสุข ภาคภูมิใจในตนเอง และรู้สึกปลอดภัยในการเรียนรู้ จนเกิดผลลัพธ์ที่ชัดเจน ทั้งนี้ ภายในงานยังมีการจัด ฐานการเรียนรู้ 5 ฐาน ได้แก่ 1. ฐานร้องเพลงชาติด้วยใจรัก 2. ฐานศิลปะสร้างชาติ 3. ฐานคณิตคิดค่าเหล้า 4. ฐานสลัดรักษ์โลก 5. ฐานชุมนุมเพลงดี ๆ พร้อมเวทีเสวนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์จากศูนย์ประสานงาน และโรงเรียนต้นแบบศูนย์เรียนรู้ 4 แห่ง ได้แก่ 1.โรงเรียนบ้านลวงเหนือ จ.เชียงใหม่ 2.โรงเรียนวัดโสภณาราม ปลั่งร่วมราชฎร์บำรุง จ.สมุทรสาคร 3.โรงเรียนบ้านคลองกก จ.ชุมพร 4.โรงเรียนบ้านนาม่วง จ.สงขลา

ส่วนโรงเรียนมาเรียนรู้ขยายผล 13 แห่ง ได้แก่ 1.โรงเรียนบ้านเด่น จ.น่าน 2.โรงเรียนปอพานพิทยาคม รัชมังคลาภิเษก จ.มหาสารคาม 3.โรงเรียนวัดบางลี่ (ภูมิพันธุ์วิทยา) จ.ราชบุรี 4.โรงเรียนทุ่งอุดมวิทยาคม จ.ลำปาง 5.โรงเรียนเขาพนมเบญจศึกษา จ.สุราษฎร์ธานี 6.โรงเรียนบ้านหนองบัวแดง จ.เชียงราย 7.โรงเรียนบ้านทับกุมทอง จ.เชียงราย 8.โรงเรียนบ้านแหลม–นาล้อม จ.เชียงราย 9.โรงเรียนบ้านช่องหาร จ.ตรัง 10.โรงเรียนหฤหรรษ์วิทยา กรุงเทพมหานคร 11.โรงเรียนวัดตรีทศเทพวิทยา จ.ปราจีนบุรี 12.โรงเรียนแก่นนครวิทยาลัย 2 จ.ขอนแก่น 13.โรงเรียนดอนทองวิทยา จ.พิษณุโลก เพื่อร่วมกันพัฒนาแนวทางการเรียนรู้ที่ช่วยให้เด็กและเยาวชนเติบโตอย่างสมดุล ทั้งด้านความรู้ คุณธรรม และทักษะชีวิต

การดำเนินงานของเครือข่ายโรงเรียนคำพ่อสอนในปีการศึกษา 2568 จึงนับเป็นอีกก้าวสำคัญของความร่วมมือระหว่างกระทรวงศึกษาธิการ สสส. และภาคีเครือข่าย ในการสร้างระบบการเรียนรู้ที่ปลูกฝังคุณค่าความดี เสริมสร้างภูมิคุ้มกันต่อปัจจัยเสี่ยง และพัฒนาเยาวชนไทยให้เติบโตเป็นพลเมืองคุณภาพของสังคมในอนาคต