ส่วนสาเหตุของการทางถล่มของเจดีย์ ส่วนหนึ่งก็มาตามอายุขัย และมีผลพวงมาจากความชื้นใต้ดินที่ไหลขึ้นมาสู่เจดีย์ที่สร้างจากอิฐ เนื่องจากความชื้นไม่สามารถระบายผ่านที่ไหนได้ เพราะว่าด้านรอบองค์เจดีย์ มีการเท คอนกรีต ทำให้ความชื้นจากพื้นดินไหลขึ้นมาสู่องค์เจดีย์ที่สร้างด้วยอิฐ
เมื่อความชื้นขึ้นสู่องค์เจดีย์ก็ไม่สามารถระบายออกมาได้ เนื่องจากมีปูนฉาบทับรวมถึงมีการทาสีทับเอาไว้และเมื่อความชื้นสะสมในตัวเจดีย์หนักขึ้นเรื่อยๆประกอบกับมีฝนตกลงมาก็ทำให้เกิดรอยร้าวพอเกิดรอยร้าวและมีน้ำไหลเข้าไปตามรอยร้าวก็ทำให้เกิดการรับน้ำหนักไม่ไหวและพังถล่มลงมา
นายเทอดศักดิ์ เปิดเผยว่า ก่อนหน้านี้ได้มีการเข้ามาตรวจสอบองค์พระเจดีย์ เนื่องจากได้ส่งสัญญาณอันตราย มีรอยร้าวและพร้อมจะถล่มได้ทุกเมื่อ ก่อนการประสานจากพื้นที่เข้ามาดูและได้ประกาศพื้นที่เป็นพื้นที่อันตราย โดยทางเทศบาลนครเชียงใหม่มาช่วยเหลือในการปิดกั้นพื้นที่และสั่งโรงเรียนให้หยุดเรียนเกรงว่าจะส่งผลกระทบต่อเด็กนักเรียนด้วย
จากความเสียหายนั้นเราพบว่าแก่นในของพระเจดีย์นั้น เป็นโบราณสถานเดิมโดยมีการก่อพอกก่อเพิ่มน้ำหนักโดยใช้ปูนซีเมนต์เสริมความมั่นคงของโครงสร้างทำให้น้ำหนักขององค์พระเจดีย์เพิ่มขึ้นไปโดยไม่มีการเสริมโครงสร้างช่วย และบริบทในพื้นที่นั้นคือมีการเทคอนกรีตเป็นพื้นรอบทำให้ความชื้นสะสมใต้ดินทำให้อากาศใต้ดินไม่สามารถระเหยขึ้นมาได้
ดังนั้นเมื่อมีรอยแยกรอยแตกทำให้น้ำฝนไหลลงไปสะสม บวกกับความชื้นที่อยู่ข้างในทำให้องค์พระเจดีย์พังทลายลงมาซึ่งจากการตรวจสอบสิ่งที่พังลงมานั้นพบหลักฐานตั้งแต่ส่วนปลียอดพระธาตุมีการพอกลงมาแสดงว่าก่อนที่เขาจะพอกนั้นมีรากฐานที่สมบูรณ์ ดังนั้นองค์พระเจดีย์เก่าแก่ที่พังลงมานั้นจะพังตั้งแต่ใต้องค์ระฆังมาและเหลือปลียอดเล็กน้อย
หลังจากนี้ทางเจ้าหน้าที่จะปิดพื้นที่เพื่อให้นักโบราณคดีเก็บหลักฐานว่าตำแหน่งโบราณสถานอยู่ในตำแหน่งไหนอยู่ในยุคใดซึ่งต้องดูหลักฐานทางโบราณคดีเป็นหลักส่วนวัตถุมงคลนั้นก็ต้องมีการตรวจสอบก่อนว่าพระและเม็ดพระธาตุที่เจอนั้นเป็นศิลปะยุคไหนมีอายุเก่าแก่เท่าใด ส่วนการก่อสร้างนั้นรูปแบบสถาปัตยกรรมจะต้องมีการถอดแบบจากสิ่งที่เขาพังทลายลงมา
ขณะที่ วัตถุโบราณที่ พบนั้น เบื้องต้นมีประมาณ 20 ชิ้น จะเป็นวัตถุโบราณอย่าง พระสงห์หนึ่ง พระแก้วขาว และ พระบรมสารีรกธาตุ และ เป็นชินส่วนของวัตถุโบราณ เช่นหยกขาว ถือว่าเป็นสิ่งมงคลที่ชาวล้านนาในอดีตมักบรรจุเข้าไปในองค์พระเจดีย์ ซึ่งจะต้องมีการตรวจสอบขึ้นทะเบียน ประวัติความเป็นมา อายุ และ จะให้ทางวัดเก็บไว้ เพื่อบรรจุในองค์พระเจดีย์ หากมีการบูรณะขึ้นมาใหม่อีกครั้ง
ด้านชาวบ้านที่มาดูองค์พระเจดีย์เปิดเผยว่า หลังจากที่จังหวัดเชียงใหม่มีทั้งกำแพงเมืองประตูช้างเผือกถล่มและองค์พระเจดีย์ถล่มภายใน 4 วันนั้นในส่วนตัวไม่เชื่อว่าเป็นเหตุอาเพศอะไรตนเชื่อว่ามาจากภัยธรรมชาติที่ก่อสร้างมานานและต้องการให้คนรุ่นใหม่บูรณะองค์พระเจดีย์ อย่างไรก็ตามขณะนี้ทางเจ้าหน้าที่กั้นพื้นที่ไม่ให้ประชาชนเข้าใกล้องค์พระเจดีย์ที่ไว้ก่อนเนื่องจากมีองค์พระเจดีย์ที่เหลืออยู่ยังเกิดร้อยร้าวหวั่นว่าจะพังถล่มลงมาซ้ำอีก
ชมคลิป : วินาที เจดีย์อายุกว่า 500 ปีกลางเมืองเชียงใหม่พังถล่ม