“ภาวุธ-ไชยชนก” งัดข้อ "TH-AI Passport" คุ้มค่า-โปร่งใส จริงไหม?

เปิดศึกกลางสภา! ปม “TH-AI Passport” งบ 1,600 ล้าน กองทุนดีอี ถูกตั้งคำถามแจก AI ฟรี 5 ล้านคน คุ้มจริงหรือไม่ “ChatGPT ฟรี - Gemini ฟรี” กลายเป็นประเด็นร้อน หลังฝ่ายค้านสงสัยโครงการ AI รัฐอาจล็อกสเปก เอื้อทุนใหญ่ "ไชยชนก ชิดชอบ" รมว.ดีอี แจงเดือด AI คืออนาคตประเทศ ยืนยันโปร่งใส ชี้ไทยต้องเร่ง AI Adoption สู้เวียดนาม-สิงคโปร์

 

29 พฤษภาคม 2569 ที่รัฐสภา นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ตั้งกระทู้ถาม รมว.ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เรื่องโครงการ TH-AI Passport 1,600 ล้านบาท  ว่า โครงการดังกล่าวอยู่ภายใต้กองทุนพัฒนาดิจิทัลเศรษฐกิจและสังคม เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ โดยการนำเทคโนโลยีมาใช้ เพราะต้องยอมรับว่าวันนี้ประเทศไทยต้องตามเทคโนโลยีในการทำให้ประเทศเดินไปข้างหน้า กองทุนนี้ได้เงินจาก กสทช. กว่า 2 พันล้านบาทต่อปี ในปี 2567 มีประชาชนมาขอเงินจากโครงการร่วม 500 โครงการ คิดเป็นเม็ดเงินกว่า 30,000 ล้านบาท แต่กองทุนมีเงินเพียง 2,000 ล้านบาท

 

เมื่อย้อนมามองเรื่อง AI ที่กำลังจะเข้ามาเปลี่ยนโลก ที่จะเข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน และการดำเนินชีวิต จึงมีการตั้งโครงการ TH-AI Passport ซึ่งเป็นโครงการที่จะแจก AI ให้คนไทยใช้ฟรี 5 ล้านคน ในสัปดาห์ที่ผ่านมาคณะกรรมาธิการงบประมาณ ได้เชิญเจ้าหน้าที่จากสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เข้าชี้แจง โดยเจ้าหน้าที่แจ้งว่าการคำนวณผู้ใช้และมูลค่าของโครงการ คิดจากราคาเฉลี่ยต่อคนที่ 300 บาท หาร 1,500 ล้าน ก็จะได้ตัวเลขที่ 5 ล้านคน จึงกลายเป็นที่มาของโครงการว่าไม่ได้มาจากความต้องการจริงของประเทศ ที่มีมูลค่าสูงถึง 1,600 ล้านบาท ถือเป็นโปรเจกต์ที่มีมูลค่าสูงสุดในประวัติศาสตร์ของกองทุน DE

 

และจากการของบประมาณครั้งนี้ถูกขอโดยสำนักงาน กสทช. ที่ทำหน้าที่เป็นเลขาธิการของกองทุน ที่ตั้งเอง ชงเอง และตบเอง ที่เปรียบเหมือนการประกวดนางงาม ที่ให้รางวัลนางงาม โดยส่งลูกสาวเข้าประกวดเอง ตรงนี้จึงอาจเป็นการเข้าข่ายการใช้อำนาจโดยมิชอบ

 

ดังนั้นในฐานะที่รัฐมนตรีเป็นประธานคณะกรรมการกองทุน คิดว่าการกระทำในลักษณะนี้เหมาะสมหรือไม่ เหตุใดถึงปล่อยผ่าน และตัวเลข 5 ล้านคน ไม่สะท้อนต่อความเป็นจริงของประเทศไทยในขณะนี้

 

อีกทั้งโครงการดังกล่าวใช้เวลาในการประกวดราคาจนถึงวันยื่นเพียง 34 วัน กับโครงการ 1,600 ล้านบาท จึงเป็นเรื่องที่น่าแปลกใจว่าในระดับนี้ส่วนใหญ่มักจะใช้เวลา 3-6 เดือน จึงน่าสงสัยว่าบริษัทที่ส่งข้อมูลมีส่วนรู้เห็นและวางแผนไว้ก่อนหรือไม่ อาจมีการเสนอกันเองและล็อกสเปค ในตัว TOR และราคาที่ชนะเป็นราคาที่ต่ำกว่าราคาที่กำหนดไว้ 1.5%

 

นอกจากนี้ TOR ล็อกสเปคให้ลงโฆษณาในร้านสะดวกซื้อ ทั้งที่มีช่องทางอื่นมากมาย เพราะวันนี้กลุ่มทุนสื่อเพียงรายเดียวที่ครอบครองจอดิจิทัลในร้านสะดวกซื้อ และผู้ที่ประมูลโครงการนี้ได้คือกลุ่มทุนของเจ้าของร้านสะดวกซื้อ เป็นเรื่องที่ไม่น่าเชื่อว่ารัฐมนตรีจะเข้ามารับตำแหน่งเพียงไม่กี่เดือนในรัฐบาลก่อนจะสามารถอนุมัติโครงการระดับพันล้านได้เร็ว จึงอยากทราบว่าถ้าอยู่ต่อถึง 4 ปี จะอนุมัติโครงการระดับพันล้านได้มากน้อยขนาดไหน โดยวันนี้ของฟรีมีเต็มไปหมด Gemini วันนี้ก็ฟรี ChatGPT ก็ฟรี การแข่งขัน AI สูงมาก จึงเป็นคำถามว่าทำไมถึงตั้งโครงการซื้อกว่า 1,600 ล้านบาท

 

 

ด้าน นายไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดีอี ชี้แจงว่า สถานการณ์ปัจจุบันของประเทศไทยเป็นสังคมผู้สูงวัย ซึ่งอนาคตข้างหน้าจะมีเวิร์คฟอส (พนักงาน,แรงงาน) ที่เล็กลงอย่างปฏิเสธไม่ได้ ก็จะมีการผลิตที่น้อยลง ถ้าถามว่าอุปกรณ์ใดที่เพิ่มประสิทธิภาพในยุคปัจจุบันก็หนีไม่พ้น AI ดังนั้นการให้ความสำคัญในการพัฒนา AI เป็นเรื่องสำคัญ จำเป็นและเร่งด่วน

 

เมื่อถามว่าเหตุใดจึงเป็นการใช้เงินกองทุนดีอี หากมองย้อนไปในช่วงรัฐบาลอนุทิน 1 เราปฏิบัติหน้าที่ 1 ตุลาคม 2569 ซึ่งไม่ทันงบประมาณประจำ จึงต้องหาแนวทางและโครงการดีๆแบบนี้ หากต้องการตามเทรนด์โลกให้ทันประเทศไทยไม่ตกกลุ่มของการที่มีเวิร์คฟอสลดลง หากเราต้องการเพิ่มผลผลิต การใช้เงินของกองทุนเป็นไปตามวัตถุประสงค์ ตามมาตรา 23 ของ พ.ร.บ.ดีอี พร้อมขออธิบายตัวโครงการว่า ไม่ใช่โครงการที่แจก AI โปร ในรูปแบบฟรีอย่างเดียว แต่นโยบายที่ให้ไปคือการพัฒนา AI ของประเทศ และ ecosystem ของ AI โดย TH-AI passport ไม่ได้มีแค่โมเดลระดับโปรหลากหลายโมเดล เพื่อให้ประชาชน 5 ล้านคนใช้ฟรี แต่ต้องเรียนรู้ที่จะหารายได้ ในนั้นจะมีทั้งคอร์สเรียนให้คนที่ใช้สิทธิ์เข้าไปศึกษาหลักสูตรเหล่านี้ โดยกลุ่มบริษัทชั้นนำของโลกร่วมกับประเทศไทยจัดทำขึ้นมา โดยมีประกาศนียบัตรให้อย่างเป็นทางการ

 

สำหรับตัวเลข 5 ล้านคน ตามความเข้าใจของตนคือ เราศึกษาจาก Global AI Adoption 2025 ซึ่งเป็นตัวเลขของแรงงานแต่ละประเทศ ปัจจุบันไทยอยู่ที่ 10.7% เวียดนาม 23.5% สิงคโปร์ 60.9% หากไทยเราสามารถขับเคลื่อนผลักดันให้ AI adoption rate (อัตราการนำ ai มาใช้) จะนำมาซึ่งการเพิ่มขึ้นเป็น 22-23% ซึ่งเท่ากับเวียดนาม แต่การดันตัวเลขถึง 5 ล้านคนนี้คงได้ไม่เต็มอัตรา เพราะอาจมีตัวเลขทับซ้อนกับกลุ่ม 10.7% ที่มีอยู่

 

ส่วนเรื่อง TOR ตนได้ให้หน่วยงานเข้าชี้แจงในประเด็นต่างๆ ตั้งแต่มีประเด็นในสังคมขึ้นมา ความเข้าใจที่ใช้เวลาในการพิจารณาเพียง 34 วันนั้นไม่จริง แต่กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างเริ่มตั้งแต่การประกาศ จัดทำประชาพิจารณ์ การประชาสัมพันธ์ การยื่นข้อเสนอโครงการ ใช้เวลาร่วม 5 เดือน กรณีที่ถูกมองว่าเป็นการเร่งจัดทำโครงการนั้นส่วนตัวมองว่ายังช้าไป และทุกกระบวนการถูกต้องโปร่งใส  เรื่องกระบวนการจัดทำ TOR

 

หากยังไม่พอใจในคำชี้แจง ทางหน่วยงานพร้อมที่จะให้พิสูจน์ข้อเท็จจริงทุกอย่าง มุมมองของฝ่ายบริหาร เป้าหมายคือการยกระดับศักยภาพของประเทศ รัฐบาลจึงพยายามที่จะให้ประชาชนใช้รูปแบบโปร เพื่อลดความเหลื่อม พัฒนาศักยภาพและเพิ่มการเรียนรู้