ดรามาบัตรเลือกตั้งบาร์โค้ด เสียงแตก “เลือกตั้งลับ - เลือกตั้งโมฆะ”

21 กุมภาพันธ์ 2569 ความเห็นทางกฎหมายเรื่อง “เลือกตั้งลับ - เลือกตั้งโมฆะ” ยังหลากหลาย

 

 - ทุกฝ่ายยอมรับตรงกันหมดแล้วว่า “เลือกตั้งไม่ลับจริง”

 

 - มีโอกาส trace หรือ track ย้อนหลังได้ว่าผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งแต่ละคน “เลือกใคร/พรรคใด”

 

 - แต่ปัญหาที่ยังถกเถียงคือ เลือกตั้งที่ไม่ลับแบบนี้ ควร “โมฆะ” หรือไม่ 
 

 

มีความเห็นเพิ่มเติมจาก รศ.ดร.มานิตย์ จุมปา อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่แม้จะมองว่า การเลือกตั้ง “ไม่ลับจริง” และผิดหลักการขั้นพื้นฐาน แต่การทำให้การเลือกตั้งโมฆะ หรือ ล้มการเลือกตั้ง อาจจะ “แรงเกินไป” เมื่อพิจารณากับบริบทแวดล้อมอื่นๆ

 

 - เลือกตั้งโมฆะ แล้วอย่างไรต่อ? ประเทศเสียโอกาส?

 

 - ประเทศควรเดินหน้า การลงคะแนนไม่พบการทุจริต เพียงแต่อาจจะไม่ลับ แต่ตอนนี้ยังลับ ควรเดินหน้าประเทศต่อ

 

 - ถ้าล้มเลือกตั้ง กกต.ลาออก เลือกใหม่ ยาวอาจถึงสิ้นปี รัฐบาลรักษาการอำนาจจำกัด เศรษฐกิจเดินหน้ายาก

 

 - ทางออกของเขตที่สั่งเลือกตั้งใหม่ คนขานบัตรเอามือปิดบาร์โค้ด 
 

 

ยกคำวินิจฉัยศาล รธน. กาแทนคนพิการก็ยัง “ลับ”
 

ทั้งอาจารย์เชษฐา และอาจารย์มานิตย์ พร้อมใจกันยกคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ 3/2561 กรณีสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ขอให้ศาลวินิจฉัยว่า ร่างพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ที่กำหนดให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง ลงคะแนนแทนคนพิการ ทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ ที่ไม่สามารถทำเครื่องหมายลงคะแนนเสียงเลือกตั้งได้ ถือว่าขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญที่กำหนดหลักการให้การเลือกตั้งต้องเป็นการเลือก “โดยตรง และ ลับ” หรือไม่ 
 

 

 

 

 

ทั้งนี้ คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ระบุตอนหนึ่งว่า "ตราบใดที่ไม่มีการเปิดเผยผลการออกเสียงลงคะแนนของคนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุนั้นต่อสาธารณะ ก็ถือว่าได้ว่า เป็นการลงคะแนนโดยตรงและลับ"
 

คำวินิจฉัยนี้จึงเป็นอีกหนึ่งมาตรฐานของการพิจารณาหลักการ “เลือกตั้งโดยลับ” และความหมายของคำว่า “ลับ” กินความแค่ไหนกันแน่  ต้อง “ลับ” จนไม่สามารถรู้ได้เลย หรือ “ลับ” ภายใต้เงื่อนไขที่ กกต.กำหนดเท่านั้น