ลาวครั่งบ้านน้อยป่าแฝก ลงแขกเกี่ยวข้าวกำสร้างความสามัคคีในชุมชน

นายสมใจ สุวรรณศิริ อายุ 53 ปี ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านบ้านน้อยป่าแฝก หมู่ 6 เล่าว่า การลงแขก เกี่ยวข้าว คือการเอาแรงเกี่ยวข้าวของพี่น้องลาวครั่งชาวชุมชนบ้านน้อยป่าแฝก ต.ห้วยขมิ้น ทำกันมาตั้งแต่รุ่น ปู่ ย่า ตา ยาย พอถึงฤดูเก็บเกี่ยวก็จะมาลงแขกกันแบบนี้ตลอดเพื่อเอาแรงกัน (ภาษาท้องถิ่นเรียกเอาแฮงกัน) โดยทางเจ้าของนาก็จะเตรียมเครื่องดื่ม น้ำดื่ม มาเลี้ยงชาวบ้านที่มาช่วยเกี่ยวข้าวได้ดื่มกิน โดยไม่ต้องเสียเงินค่าจ้าง พอเกี่ยวแปลงนี้ก็จะย้ายไปเกี่ยวแปลงอื่นต่อวันหนึ่งจะเกี่ยวได้ 2-3 แปลง หรือถ้าแปลงใหญ่ก็จะใช้เวลานานหน่อยแต่ก็จะช่วยกันเกี่ยวจนแล้วเสร็จทุกแปลง

การลงแขกเกี่ยวข้าวของชาวบ้าน บ้านน้อยป่าแฝกแห่งนี้ เป็นการแสดงพลังสามัคคี ของคนในหมู่บ้านเป็นการยึดถืออนุรักษ์ขนบธรรมเนียมประเพณีของหมู่บ้านเรา ที่ปู่ย่าตายาย ทำเอาไว้ ตั้งแต่ตนจำความได้จนถึงปัจจุบันตนอายุ 50 กว่าปีแล้ว ก็เห็นปู่ย่า ตายายพ่อแม่ ทำกันมาตลอดทุกปี ตนไม่สามารถยืนยันได้ว่า ทำกันมากี่ปีแต่ที่รู้และเห็นก็คือทำกันมานานทำมาทุกปี นอกจากการทำนา แล้วยังมีการทำไร่ปลูกอ้อย ปลูกมันสำปะหลัง ที่ชาวบ้านในชุมชนบ้านน้อยป่าแฝกไปลงแขกช่วยเหลือเอาแรงกันแบบนี้เหมือนกันตลอดซึ่งการใช้แรงงานชาวบ้าน การลงแขกช่วยกันเกี่ยวข้าวทำนา ปลูกอ้อย ปลูกมันสำปะหลัง ของชาวบ้านน้อยป่าแฝกแห่งนี้ตนคิดว่า น่าจะเป็นแห่งเดียวของจังหวัดสุพรรณบุรี เนื่องจากปัจจุบันในแต่ละพื้นที่ ไม่มีให้เห็นแล้ว มีแต่จ้างคนทำทั้งนั้น 

แต่ถ้าเป็นบ้านน้อยป่าแฝก ก็จะทำกันแบบนี้มาตลอดยิ่งช่วงหอบ ช่วงเกี่ยวจะสนุกมาก ชาวบ้านจะช่วยกันคนละไม้คนละมือ ร้องเพลงกันบ้าง เฮอากันไป บางครั้งกำลังเกี่ยวข้าวอยู่ ไปเจอรูหนู ก็หาหนูกันไป อย่างเช่นวันนี้ชาวบ้านที่มาช่วยเกี่ยวข้าวไปเจอรูหนูอยู่ในนา ก็นำใบ้อ้อยมาจุดไปสุมรวมควันหาหนูกันและก็ได้หนูนาตัวใหญ่ไปประกอบอาหารมื้อเย็น กันทำงานกันอย่างมีความสุข ตามวิถีชีวิตของชาวบ้าน ทำงานกันไปคุยกันไป ใครมีปัญหา มีงานอะไร ก็จะปรึกษาหารือกันช่วยเหลือกันไม่ทะเลาะเบาะแว้งกัน ซึ่งตนเองก็อยากจะฝากไปถึงรุ่นลูก หลานว่าเห็นภาพที่คนรุ่นพ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย ทำเป็นตัวอย่างที่ดีให้เห็นแบบนี้แล้วก็อยากให้ช่วยกันอนุรักษ์ไว้เพื่อเป็นเอกลักษณ์ประเพณีของหมู่บ้านเรา เพื่อจะได้สร้างความสุขในชุมชนด้วยการสมัครสมานสามัคคีกันดำรงไว้ซึ่งความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของคนในชุมชนเรา การทำนาลงแขกเกี่ยวข้าวของหมู่บ้านน้อยป่าแฝก เราทำแบบนี้กันทุกบ้านเราไม่ใช้รถเกี่ยวข้าว และข้าวที่เราปลูกเราเกี่ยวนี้ก็เป็นข้าวที่ปลอดสารจริงๆเพราะเราไม่ได้ใช้ปุ๋ยใช้ยาเคมี โดยเราให้ชื่อประเพณีนี้ว่าประเพณีเกี่ยวข้าวกำลาวครั่งบ้านน้อยป่าแฝก ต.ห้วยขมิ้น อ.ด่านช้าง จ.สุพรรณบุรี

ส่วนชาวบ้านที่มาร่วมลงแขกเกี่ยวข้าว รวมทั้งเจ้าของนาต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า หมู่บ้านเรามีความสามัคคีกัน เราอยู่กันอย่างมีความสุข มีอะไรเราช่วยเหลือกันโดยไม่ต้องเสียเงินค่าจ้าง เราเอาแรงกันช่วยกันเกี่ยวจนกว่าจะเสร็จครบทุกแปลงยิ่งปีนี้นาข้าวได้ผลผลิตดีเนื่องจากมีฝนตำลงมาเยอะและข้าวที่เราปลูกก็จะเก็บไว้กินไม่ได้ขายแต่อย่างใด

ขณะที่ชาวบ้านกำลังช่วยกันเกี่ยวอยู่ในแปลงนา สายตาเหลือบไปเห็นรูหนูอยู่ในนา จึงนำใบอ้อยแห้งมาจุดไฟเพื่อรมควันให้หนูออกจากรูและสามารถจับหนูนาตัวใหญ่ได้ก่อนนำไปปรุงเป็นอาหารรับประทานกันต่อไปด้วย

ภาพ-ข่าว โดย มงคล สว่างศรี