วันสารทลาว หรือ วันขึ้น 15 ค่ำเดือน 10 ชาวพุทธในจังหวัดศรีสะเกษ แห่ทำบุญแจกข้าวประดับดินกันตั้งแต่กลางดึก ก่อนรุ่งเช้าจะนำข้าวปลา อาหารไปถวายพระสงฆ์ เพื่อส่งให้ดวงวิญญาณของบรรพบุรุษ ที่วัดอีกรอบ

วันที่ 21 กันยายน 2564 ตั้งแต่ช่วงกลางดึก ซึ่งถือว่าล่วงเข้าวันใหม่ ซึ่งตรงกับวัน ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ชาวไทยที่นับถือศาสนาพุทธ โดยเฉพาะชาวอีสาน ได้ถือประเพณีการทำบุญเนื่องในวันสารทลาว เพื่อส่งข้าวปลาอาหารไปให้กับผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว ตามคติธรรมความเชื่อ ที่เชื่อกันว่า บรรพบุรุษปู่ ย่า ตา ยาย และญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว หากทำความดีไว้เมื่อครั้งยังมีชีวิตอยู่ จะได้ไปเกิดในสรวงสวรรค์ แต่หากทำความชั่ว ก็จะตกนรกกลายเป็นเปรต ต้องทนทุกข์ทรมานในอเวจี ต้องอาศัยผลบุญที่ลูกหลานอุทิศกุศลไปให้ในแต่ละปีเพื่อยังชีพในขุมนรก หากลูกหลานไม่ทำให้ก็จะไม่มีอะไรยังชีพ ดังนั้นในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 หรือวันพระใหญ่ของชาวอีสาน คนบาปทั้งหลาย ที่เรียกว่าเปรต จึงถูกปล่อยตัวกลับมายังโลกมนุษย์ เพื่อมาขอส่วนบุญจากลูกหลาน ถือเป็นคติความเชื่อในเรื่องของความกตัญญูต่อผู้หลักผู้ใหญ่ ต่อบรรพบุรุษ ต่อชาติ ต่อศาสนา ต่อประเพณีสืบกันมาว่า ญาติที่ล่วงลับไปแล้ว จะมีโอกาสได้กลับมารับส่วนบุญ จากญาติพี่น้องที่ยังมีชีวิตอยู่ ก่อนเดินทางกลับยังภพภูมิที่มา ดังนั้น จึงมีการทำบุญอุทิศส่วนกุศลไปให้ญาติในวันนี้

สารทลาว แห่ทำบุญวันปล่อยผีตั้งแต่กลางดึกยันรุ่งเช้า

สารทลาว แห่ทำบุญวันปล่อยผีตั้งแต่กลางดึกยันรุ่งเช้า


 

โดยนับตั้งแต่กลางดึกซึ่งถือว่าเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ชาวบ้านก็จะพากันนำข้าวปลา อาหาร ห่อข้าวมากมายขนาดใหญ่ มาจุดธูปเทียนส่องทาง เรียก เชิญ ดวงวิญญาณของบรรพบุรุษให้มารับเอาห่อข้าว มาทานข้าว ก่อนที่จะเดินทางกลับไปยังภพภูมิที่มา โดยจะต้องนำไปวางไว้ตามสามแยก สี่แยก ในทางที่เชื่อว่า ดวงวิญญาณจะผ่านไปมาสะดวก ซึ่งอาหารก็จะมีครบถ้วย ทั้งอาหารคาว หวาน ข้าวต้ม น้ำดื่ม วางไว้เป็นจำนวนมาก ตามญาติๆ ที่ล่วงลับไปแล้ว ว่ามีจำนวนเท่าใด เพราะส่วนใหญ่ก็จะวางไว้เป็นสำหรับเฉพาะตน และที่วางจำนวนมากก็เอาให้ผี ให้บรรพบุรุษ เมื่อกินอิ่มแล้ว ก็จะได้ห่อนำกลับไปกินต่อยังภพภูมิที่มาด้วย จากนั้นในรุ่งเช้าก็จะนำข้าวปลาอาหาร อีกจำนวนหนึ่ง มาร่วมทำบุญใส่บาตรกันที่วัด เพื่ออุทิศส่วนบุญ ส่วนกุศลไปให้อีกรอบหนึ่ง ซึ่งในช่วงเช้านี้ก็เป็นการทำบุญผ่านพระสงฆ์ตามไปส่งให้อีกรอบแก่ดวงวิญญาณทุกดวงที่มายังโลก เพื่อให้เดินทางกลับในค่ำนี้ที่ยมทูตกำหนดเป็นวันสุดท้ายนที่จะมารับเครื่องเซ่นไหว้ ข้าวปลาอาหาร ส่วนบุญ ส่วนกุศลไปได้ เพื่อให้หมดกรรมในภพภูมิที่ตกอยู่ในการล่วงลับไปแล้ว จึงทำให้มีพี่น้องประชาชน เดินทางมาร่วมทำบุญ นับตั้งแต่ช่วงกลางดึก และช่วงเช้ากันที่วัดเป็นจำนวนมาก

สารทลาว แห่ทำบุญวันปล่อยผีตั้งแต่กลางดึกยันรุ่งเช้า

สารทลาว แห่ทำบุญวันปล่อยผีตั้งแต่กลางดึกยันรุ่งเช้า

 

ซึ่งวันนี้ในช่วงเช้า ที่วัด บ้านจาน ตำบลจาน อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นที่เก็บสรีระสังขารของหลวงปู่หมุน ก็ได้มีประชาชนแห่มาร่วมทำบุญกันเป็นจำนวนมากเช่นนี้ทุกในช่วงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 เพราะเชื่อว่า นอกจากจะได้ส่งบุญกุศลให้กับบรรพบุรุษแล้ว ก็จะได้ส่งทำบุญร่วมกับหลวงปู่หมุนด้วย

สารทลาว แห่ทำบุญวันปล่อยผีตั้งแต่กลางดึกยันรุ่งเช้า

โดย - พงษ์พัฒน์ ไตรพิพัฒน์