สารทลาวข้าวกระยาสารททิพย์เต็มตลาด เตรียมไหว้ผี

วันที่ 20 กันยายน 2564 ที่ ตลาดสดเทศบาลเมืองศรีสะเกษ อำเภอเมือง จังหวัดศรีสะเกษ ตั้งแต่เช้าของวันนี้ได้มีพี่น้องประชาชนชาวพุทธ ที่เตรียมในการไหว้ผีบรรพบุรุษ เตรียมแจกข้าวแก่บรรดาญาติๆ ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว ตามประเพณีวันสารทลาว หรือ วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ในวันพรุ่งนี้ โดยได้มีความเชื่อกันว่า นับตั้งแต่วันใหม่คืนนี้ ที่ล่วงพ้นเข้าสู่วันใหม่ นับเป็นวันพระใหญ่ และขุมนรก สวรรค์ทุกชั้นที่เปิด ให้ภูตผีทุกตนได้มีโอกาสลงมาพบกับญาติพี่น้องที่ยังมีชีวิตอยู่ เพื่อที่จะได้มารับส่วนบุญ ส่วนกุศล ที่ลูกหลาน ญาติจะทำบุญแจกข้าวไปให้ ในเดือน 10 ขึ้น 15 ค่ำของทุกปี อันเป็นประเพณีวัฒนธรรมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะกลุ่ม ซึ่งจะมีการกวนข้าวกระยาสารท และจัดหาผลไม้ ประกอบพิธีบุญตามประเพณี ซ้ำยังเป็นของฝากนำไปไหว้ญาติผู้ใหญ่ ที่เชื่อกันว่า บรรพบุรุษปู่ ย่า ตา ยาย และญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว หากทำความดีไว้เมื่อครั้งยังมีชีวิตอยู่ จะได้ไปเกิดในสรวงสวรรค์ แต่หากทำความชั่ว ก็จะตกนรกกลายเป็นเปรต ต้องทนทุกข์ทรมานในอเวจี ต้องอาศัยผลบุญที่ลูกหลานอุทิศกุศลไปให้ในแต่ละปีเพื่อยังชีพในขุมนรก หากลูกหลานไม่ทำให้ก็จะไม่มีอะไรยังชีพ ดังนั้นในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 คนบาปทั้งหลาย ที่เรียกว่าเปรต จึงถูกปล่อยตัวกลับมายังโลกมนุษย์ เพื่อมาขอส่วนบุญจากลูกหลาน แล้วจะกลับไปนรกในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ซึ่งก็คือวันพรุ่งนี้ ถือเป็นคติความเชื่อสืบกันมาว่า ญาติที่ล่วงลับไปแล้ว จะมีโอกาสได้กลับมารับส่วนบุญ จากญาติพี่น้องที่ยังมีชีวิตอยู่ก่อนเดินทางกลับยังภพภูมิที่มา ดังนั้น จึงมีการทำบุญอุทิศส่วนกุศลไปให้ญาติในวันนี้ และเชื่อว่า หากทำบุญในวันนี้ไปให้ญาติแล้ว ญาติจะได้รับส่วนบุญได้เต็มที่ และมีโอกาสหมดหนี้กรรม และได้ไปเกิดหรือมีความสุขตลอดไป
 

โดย ตั้งแต่เช้าของวันนี้ ที่ ตลาดเทศบาลเมืองศรีสะเกษ จึงดูจะคึกคักเป็นพิเศษ จากพี่น้องประชาชน ที่เดินทางมาหาซื้อข้าวปลาอาหารอันสำคัญ โดยเฉพาะข้าวกะยาสารท กล้วย ผลไม้ ดอกไม้ไหว้พระ อื่นๆ ที่เตรียมในการจะนำไปไหว้ ไปแจกจ่าย นับตั้งแต่คืนนี้ที่ล่วงเข้าสู่วันใหม่ ที่ชาวอีสานเรียกว่า วันสารทลาว โดยตั้งแต่ช่วง 6 ทุ่ม ก็จะนำข้าวปลา อาหาร ทำเป็นห่อข้าวใหญ่ และนำไปวัด เพื่อให้พระคุณเจ้าได้ทำการสวดเรียกวิญญาณของญาติผู้ล่วงลับไปแล้ว มารับเอาข้าวห่อใหญ่ เพื่อนำไปกินในขุมนรก ในสรวงสวรรค์ ก่อนที่จะต้องเดินทางกลับไปยังภพภูมิที่เดินทางมา ซึ่งใครประกอบกรรมดีสมัยเมื่อยังมีชีวิตอยู่ ก็จะไปอยู่ในภพชาติภูมิที่ดีหน่อย แต่หากใครประกอบกรรมชั่ว ก็จะต้องตกนรกยังขุมต่างๆ ต้องทนทุกข์ทรมาน ก็จะต้องมีข้าวปลาอาหารที่บรรดาญาติๆ ได้ทำบุญอุทิศส่วนกุศลไปให้เพื่อที่จะได้มีข้าวปลากิน ขณะรับใช้กรรมยังขุมนรกนั้นๆ แต่หากบรรดาญาติๆ ไม่ได้ทำบุญไปให้ ก็จะต้องเดินทางกลับขุมนรกมือเปล่า และอาจจะสาปแช่งลูกหลาน ญาติที่ไม่ได้ทำบุญไปให้ เพื่อไม่ให้ได้รับความสุข ความเจริญใดใดก็ได้ ดังนั้นคนอีนานที่นับถือศาสนาพุทธ ก็จะแห่มาซื้อข้าวของในวันนี้ เพื่อเตรียมทำบุญแจกข้าว อุทิศส่วนกุศลให้ผีบรรพบุรุษในคืนนี้จนรุ่งเช้าพรุ่งนี้ ซึ่งเป็นวันพระใหญ่กัน

ขณะเดียวกัน สิ่งที่จะต้องมีในการไหว้ผี แจกข้าว ก็คือ ข้าวกระยาสารท ซึ่งในสมัยก่อนก็จะพากันเตรียมและกวนกันเอง แต่ในยุคปัจจุบันที่ต่างนำเวลาไปทำมาหากินประกอบอาชีพกันเป็นส่วนใหญ่ จึงได้มาหาซื้อข้าวกะยาสารทกันที่ตลาด ที่ในยุคนี้ก็จะมีจำหน่ายกันเป็นจำนวนมาก ไม่ต้องลำบากไปกวนเอง แต่ราคาข้าวกะยาสารทในปีนี้ก็จะขยับขึ้นราคามาตั้งแต่ต้นทาง ซึ่งพ่อค้า แม่ค้า ในจังหวัดศรีสะเกษ ส่วนใหญ่ก็จะสั่งซื้อมาจาก อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ราคาก็จะสูงหน่อย คือปีนี้กิโลกรัมละ 200.-บาท บรรจุถุงส่งในราคา ถุงละ 500.-บาท ซึ่งมี 2 รส คือ รสดั่งเดิมสีน้ำตาล และรสใบเตย สีเขียวอ่อนๆ ด้วย
โดย - พงษ์พัฒน์ ไตรพิพัฒน์