คลายข้อสงสัย ก่อนเข้า "เส้นตาย" ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

นางสาวปรางค์ทิพย์ อนันตวิภาต กรรมการบริษัท ลอว์อัลลายแอนซ์ บอกว่า การคัดค้านและอุทธรณ์การประเมินจะต้องมองว่าความที่กฎหมายภาษีที่ดินฯ เริ่มต้นด้วยการประเมินภาษีโดยเจ้าพนักงานประเมินไม่ใช่ระบบประเมินตนเองดังเช่นภาษีเงินได้ ดังนั้นภาระภาษีจึงเริ่มต้นเมื่อผู้เสียภาษีได้รับหนังสือแจ้งประเมินภาษีที่ดินฯ(ภดส.6) หากผู้เสียภาษีไม่เห็นด้วยกับการประเมินของเจ้าพนักงานก็จะต้องใช้สิทธิที่เรียกว่า"คัดค้านการประเมิน" ต่อผู้บริหารท้องถิ่น ซึ่งผู้บริหารท้องถิ่นมีคำวินิจฉัย "ไม่เห็นชอบกับคำคัดค้านการประเมิน"หมายความว่า จะแพ้ในชั้นคัดค้านการประเมิน ท่านก็จะมีสิทธิร้องต่อไปในครั้งที่สองเรียกว่า"อุทธรณ์การประเมิน" ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ หากคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยให้"ยกคำอุทธรณ์การประเมิน" ก็จะมีสิทธิร้องครั้งที่สาม คือฟ้องร้องเป็นคดีต่อศาลภาษีอากรกลางต่อไป

สำหรับขั้นตอนโดยสังเขป มีดังนี้ 1.กระบวนการพิจารณาคำคัดค้านการประเมิน

ก. ยื่นคำร้องคัดค้านฯ โดยใช้แบบ ภดส. 10 ต่อผู้บริหารท้องถิ่น-ต้องยื่นภายใน 30 วันนับตั้งแต่วันที่ท่านได้รับหนังสือแจ้งประเมินโดยวิธีการยื่นด้วยตนเอง ณ เขตหรือเทศบาลที่ที่ดินตั้งอยู่หรือยื่นออนไลน์(ได้เฉพาะบางแห่ง)

ข.ยื่นคำร้องขอทุเลาการชำระภาษีกรณีที่ท่านยังไม่ต้องการชำระภาษีที่ดินฯจนกว่าคดีจะถึงที่สุดเพื่อไม่ให้ถูกยึดอายัดทรัพย์มาชำระภาษีระหว่างคัดค้านการประเมินเป็นสิ่งที่ควรทำไปพร้อมกับการยื่นคัดค้านการประเมินฯโดยผู้บริหารท้องถิ่นอาจสั่งให้ท่านหาหนังสือค้ำประกันมายื่นประกอบ ก็ได้

ค. กำหนดเวลาในการพิจารณาคัดค้าน ผู้บริหารท้องถิ่นมีเวลา 60 วันในการพิจารณาและวินิจฉัยว่าจะเห็นด้วยกับคำร้องคัดค้านการประเมินภาษีที่ดินฯของท่านหรือไม่ โดยจะมีคำวินิจฉัย 2 ได้แนวทาง คือ (1) "เห็นชอบ"กับคำคัดค้านการประเมินภาษีฯ ก็จะแจ้งคำสั่งให้ท่านนำเงินมาชำระภาษีภายใน 15 วันหรือ(2) "ไม่เห็นชอบ" กับคำร้องคัดค้านการประเมินภาษีฯ ก็จะแจ้งให้ท่านทราบเป็นหนังสือท่านจะมีสิทธิอุทธรณ์การประเมินต่อไป กรณีที่ผู้บริหารท้องถิ่นพิจารณาไม่ทันกำหนดเวลากฎหมายให้ถือว่า "เห็นชอบ" กับคำร้องฯ ของท่าน

2. การอุทธรณ์การประเมิน

ก. การยื่นอุทธรณ์การประเมิน - ภายใน 30 วันนับจากวันที่ได้รับหนังสือแจ้งว่า"ไม่เห็นชอบ" กับคำร้องฯ โดยยื่น ณ เขตหรือเทศบาลนั้นๆโดยผู้บริหารท้องถิ่นส่งคำอุทธรณ์ไปยังคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ต่อไป

ข. การเขียนอุทธรณ์การประเมินภาษีฯ -ท่านจะต้องอ่านหนังสือแจ้งคำสั่งไม่เห็นชอบฯที่ได้รับมาโดยละเอียดถึงเหตุที่ผู้บริหารท้องถิ่นไม่เห็นด้วยกับคำร้องคัดค้านของท่านและท่านจะต้องเขียนเหตุผลในคำอุทธรณ์โต้แย้งเหตุผลของผู้บริหารท้องถิ่นให้ครบทุกประเด็นหรือมากที่สุดพร้อมเอกสาร,หลักฐานประกอบเพื่อให้มีน้ำหนักมากขึ้นในการพิจารณาอุทธรณ์

ค. การพิจารณาอุทธรณ์ โดย"คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์" จะทำหน้าที่ในการพิจารณาอุทธรณ์ / ต้องพิจารณาให้เสร็จภายใน60 วัน และขยายเวลาได้อีก 30 วัน รวม 90 วัน โดยถ้าจะขยายต้องแจ้งให้ท่านทราบก่อน หากพิจารณาไม่แล้วเสร็จตามกำหนด ท่านมีสิทธิฟ้องร้องไปยังศาลได้ภายใน30 วัน โดยไม่ต้องรอฟังคำวินิจฉัย

เมื่อพิจารณาแล้วเสร็จจะแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ไปยังท่านภายใน15 วัน หากท่านไม่เห็นด้วยกับคำวินิจฉัยอุทธรณ์สามารถยื่นฟ้องต่อศาลภาษีอากรได้ภายใน 30 วันนับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์

หากไม่ได้รับหนังสือแจ้งประเมินภาษีที่ดินฯต้องทำอย่างไร - ท่านที่ยังไม่ได้รับ ภดส.6 และ 7หรือ 8 ควรดำเนินการดังนี้ คือ 1.ตรวจสอบให้แน่ใจว่าไม่ได้รับหนังสือแจ้งประเมินจริงหรือไม่

ตามกฎหมายสำนักงานเขตหรือเทศบาล จะต้องส่งหนังสือแจ้งประเมินภาษีฯ(ภดส.6,7,8) ให้ท่านด้วยวิธีการต่างๆเช่น (1) ส่งให้ผู้เสียภาษีโดยตรง(by-hand) หรือ (2) ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับไปยังที่อยู่ของท่านโดยให้ผู้บรรลุนิติภาวะเซ็นต์รับเอกสารแทนได้หรือ (3) ปิดหนังสือ ภดส.6 ไว้ ณที่อยู่ของท่าน หรือ (4)ลงประกาศหนังสือพิมพ์ก็ได้ ทั้งนี้หากเจ้าหน้าที่ใช้วิธีการตาม (3) หรือ (4) จะถือว่าท่านได้รับหนังสือแจ้งประเมินในอีก7 วันถัดมา

นางสาวปรางค์ทิพย์ กล่าวอีกว่า กฎหมายอนุญาตให้เจ้าหน้าที่สามารถส่ง ภดส.6 ให้ท่านได้หลายวิธี   จึงขอให้ท่านตรวจสอบให้ดีเสียก่อนว่าเจ้าหน้าที่ได้ส่ง ภดส. 6 ให้ท่านแล้วหรือยัง โดยการตรวจสอบบ้านทุกหลังของท่านว่ามีจดหมายส่งถึงท่านหรือมีการปิดหนังสือหรือไม่ รวมถึงสอบถามเจ้าหน้าที่เขตหรือเทศบาลที่อสังหาริมทรัพย์ของท่านตั้งอยู่ด้วย

1.หากท้องถิ่นยังไม่ได้ออกหนังสือแจ้งประเมินฯต้องเสียภาษีหรือไม่ เมื่อได้ตรวจสอบแล้วชัดเจนว่าเขตหรือเทศบาลยังไม่ออกหนังสือแจ้งประเมินให้ท่าน ขอให้สบายใจได้ว่าท่านยังไม่มีหน้าที่ต้องเสียภาษีที่ดินฯเนื่องจากตามหลักการของกฎหมายรัฐต้องเป็นฝ่ายประเมินภาษีของท่านเสียก่อนภาระภาษีจึงจะเกิดขึ้นดังจะเห็นได้จากข้อความในหลายมาตราของพระราชบัญญัติภาษีที่ดินฯ ที่ระบุว่า "ให้ผู้เสียภาษีชำระภาษีตามแบบแจ้งการประเมิน...."กล่าวคือ เมื่อไม่ได้รับแบบแจ้งการประเมินก็ไม่มีหน้าที่ชำระภาษีนั่นเองกรณีจะต่างจากภาษีเงินได้ภาษีมูลค่าเพิ่ม ตามประมวลรัษฎากรที่ใช้หลักการประเมินตนเองซึ่งท่านต้องประเมินตนเองและเสียภาษีตามกำหนดเวลาในกฎหมายเสมอไม่ต้องรอให้เจ้าหน้าที่ประเมินภาษีของก่อน

2.เมื่อไม่ได้รับหนังสือแจ้งประเมินฯท่านควรไปแสดงตัวเพื่อเสียภาษีที่ดินฯหรือไม่ กรณีการที่ท่านไม่ได้รับหนังสือแจ้งประเมินฯ ภดส.6 จากสำนักงานเขตหรือเทศบาล มีความเป็นไปได้หลายกรณี  เช่น  ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างของท่านได้รับยกเว้นภาษี(โดยเจ้าหน้าที่อาจเห็นว่าเป็นที่ดินที่ประกอบการเกษตร หรือเป็นบ้านที่เจ้าของมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน)หรือเจ้าหน้าที่ยังสำรวจไม่พบ, ตรวจสอบไม่แล้วเสร็จ, หรือยังไม่ได้ตรวจสอบ,ออกแบบแจ้งประเมินฯ ไม่ทัน ฯลฯ  จึงทำให้ยังไม่ได้ออกหนังสือแจ้งประเมิน(ภดส.6) ส่งมาให้ท่าน กรณีนี้ท่านไม่จำเป็นต้องไปแสดงตัวเพื่อเสียภาษีแต่อย่างใดเพราะยังไม่มีแบบแจ้งประเมินให้ต้องเสียภาษี          

  

อย่างไรก็ดี มีความเป็นไปได้ว่าเขตหรือเทศบาลออกแบบแจ้ง ภดส.6 ส่งไปแล้ว แต่เกิดความผิดพลาด เช่น  ที่อยู่ผิด, ไม่มีคนรับหนังสือ, หนังสือแจ้งฯสูญหาย เสียหาย ระหว่างทาง,  ท่านขายบ้านไปแล้ว, หรือส่งไปยังที่อยู่ใดๆที่ไม่ใช่ที่อยู่ปัจจุบันของท่าน ฯลฯกรณีนี้เกิดปัญหาแน่นอน เนื่องจากระบบบัญชีของเขตหรือเทศบาลจะตั้งหนี้ว่าท่านมีหน้าที่ต้องเสียภาษีภาระภาษีของท่านจึงเกิดขึ้นแล้วในระบบเพื่อความสุจริตใจท่านจึงควรสอบถามเจ้าหน้าที่ให้แน่ใจว่าได้ "ออกแบบแจ้ง ภดส.6"ในชื่อของท่านแล้วหรือยัง หากได้ออกไปแล้วท่านก็ควรแสดงเจตนาเสียภาษีไปพลางก่อน(ขอคืนได้ถ้าพบว่าไม่มีหน้าที่เสียภาษี) เพื่อไม่ให้ต้องเสียเบี้ยปรับและเงินเพิ่มซึ่งจะเพิ่มขึ้นไปเรื่อยๆ เมื่อเวลาผ่านไป