Nation Story
06 ส.ค. 2569 | กองบรรณาธิการ Nation STORY
ในสมรภูมิการค้ายุคใหม่ ตัวเลขกำไรขาดทุนอาจไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุดเสมอไป เมื่อต้องนำมาเปรียบเทียบกับ "อำนาจในการควบคุม" โครงสร้างพื้นฐานของชาติ... ท่ามกลางศึกเจรจาการค้าป่วนโลกกับรัฐบาลสหรัฐฯ ทำไมกระทรวงพาณิชย์ไทยถึงยอมเป็น "กระสอบทราย" ปฏิเสธดีล Starlink เพื่อรักษาอธิปไตยดิจิทัล?
กระทรวงพาณิชย์ของไทยกำลังเตรียมความพร้อมอย่างเข้มข้นก่อนที่โต๊ะเจรจาการค้ากับรัฐบาลประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ จะกลับมาเริ่มต้นอีกครั้งในช่วงปลายเดือนนี้ โดยปัจจุบันไทยตกอยู่ภายใต้มาตรการภาษี 12.5% ตามการไต่สวนมาตรา 301 ของสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ซึ่งครอบคลุม 60 ประเทศในประเด็นการจำกัดสินค้าที่ใช้แรงงานบังคับ ควบคู่กับการถูกไต่สวนแยกต่างหากในเรื่องการผลิตสินค้าเกินความต้องการ (Overcapacity)
ดร.กิริฎา เภาพิจิตร ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงพาณิชย์ เผยถึงเป้าหมายหลักของไทยในการเจรจาครั้งนี้ว่า คือการรักษาระดับภาษีศุลกากรโดยรวมให้อยู่ในระดับที่ต่ำกว่าอัตรา 19% ซึ่งเป็นอัตราที่เคยตกลงไว้เมื่อปีที่แล้ว ก่อนที่ศาลฎีกาสหรัฐฯ จะมีคำพิพากษาคัดค้านนโยบายการค้าของทรัมป์ จนนำไปสู่การเปิดไต่สวนมาตรา 301 เพื่อฟื้นฟูอำนาจต่อรองด้านภาษีของสหรัฐฯ อีกครั้ง
ท่ามกลางแรงกดดันมหาศาลจากสหรัฐฯ ที่ต้องการให้ไทยเปิดเสรีเพื่อแลกกับแต้มต่อทางภาษี ดร.กิริฎา ได้ระบุถึงเส้นแดสำคัญที่ไทยจะไม่ยอมถอยว่า…
"มีเพียงภาคส่วนเดียวที่ฉันคิดว่าเราไม่ต้องการให้พวกเขาลงทุน นั่นคือบริการโทรคมนาคมวงโคจรต่ำ นั่นเป็นเรื่องอธิปไตย โดยพื้นฐานแล้ว มีเพียงบริษัทเดียวในสหรัฐฯ ที่ต้องการสิ่งนี้จริงๆ นั่นคือ SpaceX"
เป้าหมายสำคัญของสหรัฐฯ คือการผลักดันให้ SpaceX ของ อีลอน มัสก์ (ซึ่งเพิ่งนำบริษัทเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ไปเมื่อเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา) สามารถนำเสนอบริการอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม Starlink ในประเทศไทยได้อย่างเต็มรูปแบบ โดยสหรัฐฯ พยายามบีบให้ไทยยอมยกเว้นกฎหมายเพื่ออนุญาตให้ต่างชาติถือหุ้นได้ 100% แต่กฎหมายโทรคมนาคมของไทยระบุไว้อย่างเด็ดขาดว่า ต่างชาติสามารถถือหุ้นในโครงสร้างพื้นฐานโทรคมนาคมได้ไม่เกิน 49% เท่านั้น
ข้อแลกเปลี่ยนเรื่อง Starlink ยิ่งกลายเป็นประเด็นร้อนเมื่อมองไปยังเพื่อนบ้านอย่างเวียดนาม ที่เพิ่ง "ไฟเขียว" ให้ Starlink นำอุปกรณ์เข้ามาติดตั้งล็อตแรกถึง 600,000 เครื่อง พร้อมอนุญาตให้ก่อสร้างสถานีเกตเวย์ (Gateway Stations) ถึง 4 แห่งในประเทศ
แต่สำหรับประเทศไทย กฎหมายถือหุ้น 49% ไม่ใช่แค่เรื่องผลประโยชน์หรือเงินปันผล แต่คือ "กุญแจอธิปไตย" ในการควบคุมข้อมูลและความมั่นคงของชาติในระยะยาว หากไทยยอมยกอำนาจบริหารให้ต่างชาติแบบเบ็ดเสร็จ ย่อมต้องแบกรับความเสี่ยงทางความมั่นคงที่ไม่อาจประเมินค่าได้
เมื่อโทรคมนาคมเป็นเรื่องอธิปไตยที่แลกไม่ได้ กระทรวงพาณิชย์ไทยจึงเตรียมยุทธศาสตร์การค้าใหม่เพื่อใช้เป็น "ข้อเสนอทางเลือก" โดยไทยพร้อมที่จะเพิ่มการนำเข้าและผ่อนปรนการค้าในหลายด้านเพื่อชดเชย ได้แก่
✈️ ยานยนต์และพลังงาน: เพิ่มการจัดซื้อเครื่องบิน และก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) จากสหรัฐฯ
🌾 วัตถุดิบทางการเกษตร: เพิ่มปริมาณการนำเข้าถั่วเหลืองและข้าวโพด
🍷 ปรับภาษีนำเข้าเป็น 0%: พร้อมเปิดทางและยอมรับมาตรฐานสหรัฐฯ สำหรับการนำเข้าเนื้อวัว เนื้อแกะ และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
🚫 สองจุดยืนที่ไม่ยอมแลก: ไทยยังคงยืนหยัดปฏิเสธการเปิดเสรีนำเข้า "เนื้อหมู" จากสหรัฐฯ เพื่อปกป้องเกษตรกรไทย และปฏิเสธการให้สิทธิถือหุ้น 100% ใน "โทรคมนาคมดาวเทียม" อย่างสิ้นเชิง
วิสัยทัศน์นี้สอดคล้องกับแนวนโยบายของ ศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ที่เน้นย้ำถึงการรักษาผลประโยชน์สูงสุดของประเทศ โดยเคยเปรยไว้ว่า
"ต้องยอมเป็นกระสอบทรายให้สังคม (ที่อาจยังไม่เข้าใจ) ดีกว่าปล่อยให้ประเทศเพลี่ยงพล้ำ"
การเจรจาการค้าระหว่างไทยและสหรัฐฯ ในรอบนี้ ไม่ใช่แค่เรื่องการต่อรองตัวเลขภาษีให้ต่ำกว่า 19% แต่คือบทพิสูจน์ความยืนหยัดในอธิปไตยของชาติ ภายใต้การขับเคลื่อนของทีมกระทรวงพาณิชย์ เลือกที่จะรักษา "กุญแจบ้าน" ไว้ในมือคนไทย พร้อมเสนอทางออกอื่นที่สร้างสรรค์และไม่สั่นคลอนรากฐานความมั่นคง
เพราะในยุคที่ข้อมูลคืออำนาจ การตัดสินใจรักษาอธิปไตยดิจิทัลในวันนี้ คือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดเพื่ออนาคตของคนไทยทุกคน
