OPINION : ช็อก! ใส่ “ซอส-น้ำจิ้ม” ทุกมื้อ เพิ่มเสี่ยง “มะเร็งลำไส้” ?

จริงๆ แล้วเครื่องปรุงเหล่านี้ ที่หลายคน รวมถึงพลอยชอบใส่ ส่งผลอันตรายถึงขนาดนั้นเลยเชียวหรือ? มาหาคำตอบกันค่ะ

ข้าวสวยร้อนๆ กับน้ำพริกนิดหนึ่ง ก๋วยเตี๋ยวต้องเติมซอส หมูกระทะต้องมีน้ำจิ้ม หรือสลัดก็ขอราดน้ำสลัดให้ฉ่ำหน่อย ฟังดูเป็นเรื่องปกติที่เราคุ้นชินใช่ไหมคะ แต่ถ้าซอสกลายเป็นสิ่งที่เราเติมทุกมื้อ สิ่งที่เพิ่มเข้ามาอาจไม่ใช่แค่รสชาติ แต่รวมถึง “โซเดียม น้ำตาล และพลังงาน” ที่สูงขึ้นแบบไม่ทันสังเกต

🔵 [“ซอส” เพิ่มอรรถรส แต่ “โซเดียม” พุ่ง?!]

ซอสถั่วเหลือง เต้าเจี้ยว น้ำปลา ซอสหอยนางรม และซอสหมักหลายชนิดมีโซเดียมค่อนข้างสูง การกินโซเดียมมากเกินไปมีหลักฐานชัดเจนเรื่องความดันโลหิตและโรคหัวใจ แต่สำหรับ “มะเร็งลำไส้” หลักฐานยังไม่ได้บอกว่าซอสเค็มทำให้เกิดมะเร็งโดยตรงค่ะ

แนวทางป้องกันมะเร็งของ IARC แนะนำให้จำกัดอาหารที่มีเกลือสูงในภาพรวม เพราะรูปแบบอาหารที่มีผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสีมากกว่า และมีอาหารเค็ม เนื้อแดง เนื้อแปรรูปน้อยกว่า มีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์สุขภาพที่ดีกว่าค่ะ

สำหรับคนไทย วิธีง่ายที่สุดคือ ชิมก่อนปรุง และดูฉลากโซเดียม โดยเฉพาะถ้าวันนั้นกินอาหารสำเร็จรูป บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ของหมัก หรืออาหารแปรรูปอยู่แล้ว

🔵 [“ซอสหวาน” กินมากก็ไม่ดี?]

ซอสพริกหวาน เทอริยากิ ซอสบาร์บีคิว แยม หรือซอสสำเร็จรูปบางชนิดอาจมีน้ำตาลสูง งานวิจัยปัจจุบันพบว่า การกินน้ำตาลเติมสูงอาจเปลี่ยนองค์ประกอบของจุลินทรีย์ในลำไส้ได้ ขณะเดียวกัน มีงานวิจัยใหม่สนใจความสัมพันธ์ระหว่างฟรุกโตสสูง โดยเฉพาะจากเครื่องดื่มหวาน กับมะเร็งลำไส้ในคนอายุน้อย แต่เรื่องนี้ก็ยังต้องศึกษาเพิ่มค่ะ 

ส่วนพวก น้ำสลัดครีม ซอสงา ซอสถั่ว หรือมายองเนสให้พลังงานค่อนข้างสูง เพราะมีไขมันเป็นส่วนประกอบหลัก อาหารที่มีพลังงานสูงมาก หากกินเกินความต้องการบ่อยๆ อาจนำไปสู่น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งลำไส้   

สรุปง่ายๆ คือ ไม่ต้องถึงขั้นโยนซอสทิ้งทั้งบ้านค่ะ แค่ใช้เป็น “เครื่องปรุง” ไม่ใช่ “พระเอกของมื้อ” ชิมก่อนเติมดีที่สุด  ถ้าเป็นไปได้ให้เลือกสูตรโซเดียมหรือน้ำตาลต่ำ และให้รสชาติหลักมาจากวัตถุดิบจริงมากขึ้น เช่น มะนาว กระเทียม พริก สมุนไพร หรือเครื่องเทศ เพราะสิ่งที่สำคัญกับสุขภาพลำไส้จริงๆ ไม่ได้อยู่ที่ซอสแค่หนึ่งช้อนในวันเดียว แต่คือการกินที่เราทำซ้ำทุกวันเป็นปีๆ ค่ะ เอาเป็นว่าใครทำอยู่ เลี่ยงได้เลี่ยงน้า!

 

อ้างอิง : 医生呼吁：马上停用3种调味酱，它是肠癌催化剂！再下饭也别沾