โควิด ยังไม่หยุดกลายพันธุ์ พบ "โอมิครอน" สายพันธุ์ใหม่ “BA.2.X” ในแอฟริกาใต้

เตือน โควิดกลายพันธุ์ โดย ศูนย์จีโนมทางการแพทย์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี โพสต์ข้อความเตือนโควิดกลายพันธุ์ ผ่านเพจเฟซบุ๊ก "Center for Medical Genomics" โดยระบุว่า

เหตุที่ศูนย์จีโนมฯ ต้องออกมาเตือนเกี่ยวกับการกลายพันธุ์ของโควิด-19 มีคำตอบและเหตุผลเดียวกับที่ทำไมเราจำเป็นต้องมีระบบเตือนภัยคลื่นยักษ์สึนามิ ซึ่งทำงานโดยอัตโนมัติ 24/7 คอยตรวจจับคลื่นยักษ์หลังการเกิดแผ่นดินไหว

ทั้งนี้ การถอดรหัสพันธุกรรม โควิด-19 ทั้งจีโนมก็เช่นเดียวกัน เพื่อติดตามการกลายพันธุ์ที่อาจส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในการแพร่เชื้อ ความรุนแรงของอาการ ประสิทธิภาพของชุดตรวจ และประสิทธิผลของยาต้านไวรัสและวัคซีน ต้องมีการติดตามอย่างใกล้ชิดและตอบสนองอย่างรวดเร็วด้วยมาตรการต่างๆโดยภาครัฐ  เอกชน และแต่ละบุคคลเพื่อลดผลกระทบของโรคระบาดอย่างรวดเร็วแบบเรียลไทม์ 

วัตถุประสงสำคัญเพื่อให้ประชาชนตระหนักรู้มิใช่ตื่นตระหนก ช่วยให้ประชาชนมีข้อมูลเพื่อประเมินและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป เช่น จะใส่หน้ากากอนามัยหรือไม่ในที่ชุมชน หรือจะฉีดวัคซีนต่อไปหรือเปล่าในกลุ่มเปราะบาง เมื่อโควิด-19 ยังกลายพันธุ์ต่อเนื่อง และภาวะลองโควิดยังไม่ลดลง ในขณะที่มีรายงานบางกรณีผู้ที่ได้รับวัคซีนเกิดผลข้างเคียง"ลองแวกซ์(Long Vax)" ขึ้นได้เช่นกัน   

ทั้งเมื่อวันที่ 2 ก.พ.ที่ผ่านมา ศูนย์จีโนมฯ ระบุถึงการกลายพันธุ์ของ โควิด-19 ว่า..

ด่วน! พบ โอมิครอนกลายพันธุ์ สายพันธุ์ใหม่ “BA.2.X” ในแอฟริกาใต้
มีการกลายพันธุ์ทั้งจีโนมต่างจากบรรพบุรุษโอมิครอนดั้งเดิม BA.2 กว่า 100 ตำแหน่ง กลายพันธุ์ส่วนหนามต่างจากโอมิครอน BA.2  มากกว่า  30 ตำแหน่ง น่าจะเป็นสายพันธุ์ที่กลายพันธุ์ไปมากที่สุด (divergence lineage) ในปี 2567 และเป็นไปได้ว่าจะมีการระบาดเข้ามาแข่งกับโอมิครอน JN.1 

เมื่อ 24 ชั่วโมงที่ผ่านมาฐานข้อมูลโควิดโลกจีเสส (GISAID) ได้เผยแพร่รหัสพันธุกรรมทั้งจีโนมของโอมิครอนกลายพันธุ์สายพันธุ์ใหม่ “โอมิครอน BA.2.X” (ชื่ออย่างไม่เป็นทางการ) จากผู้ติดเชื้อโควิดที่ประเทศแอฟริกาใต้จำนวน 8 ราย

ตัวอย่างถูกจัดเก็บจากผู้ติดเชื้อโควิด-19 ระหว่างเดือนกันยายนถึงพฤศจิกายน พ.ศ. 2566 จากเมืองกัวเต็ง มปูมาลังกา และ ลิมโปโป (Gauteng, Mpumalanga & Limpopo) ประเทศแอฟริกาใต้

ระบบคอมพิวเตอร์ของ “เน็กซ์เคลด (NextClade)” ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มโอเพนซอร์สสำหรับการวิเคราะห์ลำดับพันธุกรรมของไวรัสกำหนดให้อยู่ในสายตระกูล (clade)  21L 

ระบบเว็บแอปพลิเคชัน “Pangolin” ที่ใช้ในการกำหนดสายวิวัฒนาการของไวรัส SARS-CoV-2 ได้กำหนดให้ไวรัสกลายพันธุ์สายพันธุ์ใหม่นี้อยู่ในกลุ่มสายตระกูล “BA.2” 

จีโนมส่วนที่สร้างหนามมีลำดับเบสขาดหายไป 2 ช่วงยาว คือ del_15-27 และ del_136-146 

ส่วนหนามบริเวนที่เข้ายึดเกาะกับผิวเซลล์ (Receptor-Binding Domain ของไวรัสโควิด-19: RBD) มีการกลายพันธุ์ต่างไปจากโอมิครอนสายพันธุ์อื่นคือ Spike:K417T, Spike:K444N, Spike:V445G และ spike :L452M 

รหัสพันธุกรรมของ โอมิครอนกลายพันธุ์ สายพันธุ์ใหม่ “BA.2.X” แตกแขนงออกมาจากโอมิครอน(บรรพบุรุษ) ดั้งเดิม BA.2  โดยเมื่อเปรียบเทียบกับโอมิครอนดั้งเดิม BA.2 มีการกลายพันธุ์บริเวณหนามต่างไปมากกว่า 30 ตำแหน่ง มีบางส่วนของจีโนมขาดหายไป 7 ตำแหน่ง อยู่ในส่วนหนาม 3 ตำแหน่ง

• โอมิครอน BA.2.X กลายพันธุ์ทั้งจีโนมต่างไปจาก โอมิครอน BA.2 มากกว่า 100 ตำแหน่ง
• โอมิครอน BA.2.X กลายพันธุ์บริเวณหนามต่างไปจากโอมิครอน BA.2  มากกว่า 30 ตำแหน่ง

สายวิวัฒนาการของโอมิครอนของ BA.2.X แตกกิ่งวิวัฒนาการโดยตรงมาจาก BA.2 ดั้งเดิมไม่ได้กลายพันธุ์มาจากโอมิครอน BA.2.86 หรือ JN.1

ยังไม่มีข้อมูลว่าหลบเลี่ยงภูมิคุ้มกันและจับกับผิวเซลล์ได้ดีหรือแย่กว่าโอมิครอน JN.1 ยังไม่ทราบอาการทางคลินิกและยังไม่พบในไทย


อ้างอิง : 8 new BA.2 sequences with private mutations from south africa