ชาวอิหร่านใช้สิทธิเลือกตั้งทั่วไป ชี้วัดความชอบธรรมต่อผู้นำสูงสุด

อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ที่ดำรงตำแหน่งมานานกว่า 30 ปี เป็นคนแรกที่ใช้สิทธิเลือกตั้งที่หน่วยเลือกตั้งในกรุงเตหะรานในวันศุกร์ (1 มีนาคม) หลังจากหน่วยเลือกตั้งเปิดให้ลงคะแนนในเวลา 8.00 น. ตามเวลาท้องถิ่น หรือ 11.30 น. ตามเวลาไทย และมีระยะเวลาลงคะแนน 10 ชั่วโมง แต่สามารถขยายเวลาได้

การเลือกตั้งในปีนี้มีผู้มีสิทธิเลือกตั้งราว 61 ล้านคนจากประชากรมากกว่า 85 ล้านคนและต้องเลือกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 290 ที่นั่ง และสมาชิกสภาผู้เชี่ยวชาญ 88 คน ผลคะแนนเลือกตั้งอย่างเป็นทางการอาจประกาศได้ใน 3 วัน แต่คะแนนบางส่วนอาจทราบได้ในวันเสาร์

การเลือกตั้งครั้งนี้เปรียบเหมือนการสำรวจความเห็นประชาชนอย่างเป็นทางการครั้งแรก หลังอิหร่านเผชิญกระแสประท้วงรุนแรงทั่วประเทศในช่วงปี 2565-2566 ที่นำไปสู่ความวุ่นวายทางการเมืองครั้งเลวร้ายที่สุด นับตั้งแต่การปฏิวัติอิสลามในปี 2522

บรรดาผู้นำอิหร่านต้องการให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิให้มากที่สุดเพื่อแสดงถึงความชอบธรรมในการบริหารประเทศ หลังจากสูญเสียความไว้วางใจจากประชาชนอย่างมากจากการปราบปรามการประท้วงอย่างนองเลือด และคาเมเนอี กล่าวหลังใช้สิทธิเลือกตั้ง โดยเรียกร้องให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิโดยเร็ว และเตือนว่า ทั้งมิตรและศัตรูของอิหร่านกำลังจับตาจำนวนผู้ใช้สิทธิ

สภาผู้แทนราษฎรมีวาระดำรงตำแหน่ง 4 ปี และสภาผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งมีวาระดำรงตำแหน่ง 8 ปี มีหน้าที่สำคัญในการเลือกผู้นำสูงสุด ที่มีอำนาจการตัดสินใจเรื่องสำคัญ เช่น เสรีภาพทางสังคม และการบริหารเศรษฐกิจ

ขณะที่สื่อและนักการเมือง คาดว่า ปีนี้จะมีจำนวนผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งเพียงประมาณ 30% ซึ่งจะต่ำที่สุดในประวัติศาสตร์นาน 45 ปีของสาธารณรัฐอิสลาม ส่วนการเลือกตั้งประธานาธิบดีในปี 2564 มีผู้ใช้สิทธิ 49% ส่วนการเลือกตั้งสมาชิกรัฐสภาในปี 2563 มีผู้ใช้สิทธิ 42%

การเลือกตั้งครั้งนี้จัดขึ้นท่ามกลางกระแสความไม่พอใจต่อวิกฤตเศรษฐกิจ ที่มีอัตราเงินเฟ้อราว 50% และความไม่ไว้วางใจทางการเมือง หลังจากการเสียชีวิตของสาวคนหนึ่งที่ถูกจับกุมเพราะสวมฮิญาบอย่างไม่เหมาะสมในปี 2565 จุดชนวนให้เกิดการประท้วงรุนแรง และเกิดการปราบปรามนองเลือด ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายร้อยคน และผู้บาดเจ็บหลายพันคน และอีกจำนวนมากถูกจับกุมและยังอยู่ในเรือนจำ ขณะที่บางคนได้รับโทษประหารชีวิต