การโจมตีแบบบิ๊กเซอร์ไพรส์ของฮามาส - ความล้มเหลวของข่าวกรองอิสราเอล

- จับชาวอิสราเอลเป็นตัวประกันอย่างน้อย 50 คน และพาตัวกลับไปที่กาซา และเอาตัวไปขังไว้ในอุโมงค์ใต้ดิน
- จับแม้กระทั่งหญิงชราบังคับพาขึ้นรถกอล์ฟเข้าไปในกาซา
- มีระดับผู้บัญชาการทหารถูกจับเป็นตัวประกันด้วย  
- กลุ่มฮามาสบอกว่า ตัวประกันเหล่านี้จะใช้ในการเจรจาต่อรอง เพื่อให้อิสราเอลปล่อยตัวนักโทษชาวปาเลสไตน์ทั้งหมด 
- ผู้เชี่ยวชาญด้านตะวันออกกลางชี้ เป็นความล้มเหลวด้านข่าวกรองครั้งประวัติศาสตร์ของอิสราเอล 

หลายชั่วโมงหลังแทรกซึมเข้าไปโจมตีบนแผ่นดินอิสราเอลแล้ว กลุ่มติดอาวุธฮามาสยังคงยิงปะทะอยู่ตามชุมชนของอิสราเอลใกล้กับกาซา โดยนับเป็นสถานการณ์ความรุนแรงที่ยกระดับขึ้น ระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มติดอาวุธในปาเลสไตน์ในเวสต์ แบงค์ ที่เมื่อรวมกับฉนวนกาซาแล้วก็เป็นส่วนหนึ่งของดินแดน ที่ชาวปาเลสไตน์พยายาม "สถาปนาให้เป็นรัฐ" มาเป็นระยะเวลาอันยาวนาน ทั้งยังมีขึ้นในช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในอิสราเอล ที่ได้รับการกระทบกระเทือนจากความแตกแยกอันร้าวลึก กรณีการเคลื่อนไหวเพื่อยกเครื่องระบบตุลาการในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา 

เดวิด คัลฟา ผู้อำนวยการร่วมที่หอสังเกตการณ์ตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือ (North Africa and Middle East Observator) ของสถาบันคลังสมอง "ฟงเดสิยง ฌอง-โชแฮส์" (Fondation Jean-Jaures) ในฝรั่งเศส ให้ความเห็นว่าฮามาสฉวยโอกาสตอนที่อิสราเอลกำลังเปราะบางด้วยเรื่องการเมืองภายใน มาใช้ปฏิบัติการนองเลือด "ยุทธการพายุอัล-อัคซอ" (Operation Al-Aqsa Storm) โดยเป็นการโจมตีที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ทั้งในแง่ของ "ขนาด" และ "ความซับซ้อน" นับตั้งแต่สงคราม "วันยมคิปปูร์" (Yom Kippur) เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม ปี 2516 ที่แนวร่วมอาหรับนำโดยกองกำลังอียิปต์กับซีเรีย เปิดฉากการโจมตีอิสราเอลอย่างไม่คาดฝันในวันสำคัญของศาสนายูดาย และบังเอิญตรงกับวันรอมฎอนของชาวมุสลิม ซึ่งอิสราเอลไม่เคยเจอการบุกทางภาคพื้นดินเต็มรูปแบบเช่นนี้มาก่อน

ปฏิบัติการของฮามาส ได้ใช้หน่วยคอมมานโด-กองกำลังเฉพาะกิจ บุกเข้าไปในดินแดนอิสราเอล ด้วย "วิถีแห่งกองทัพที่แท้จริง" มีความแข็งแกร่งจากการได้รับการฝึกฝน และติดตั้งทรัพยากรทางยุทธวิธีที่ทันสมัย จึงไม่น่าประหลาดใจที่พวกเขาใช้ "ร่มร่อน" หรือ "ฟลายอิ้ง พาราไกลเดอร์ไ (Flying Paragliders) ไปลงในพื้นที่เป้าหมาย และกระจายกำลังเข้าต่อสู้ในหลายพื้นที่ในเวลาเดียวกัน ด้วยการส่งรถปิคอัพ 8 คัน แต่ละคนมีหน่วยรบของฮามาสราว 8 คน ลาดตะเวนไปตามถนนในเมืองและหมู่บ้านทางใต้ของอิสราเอล สังหารพลเรือนในระยะประชิดและจับคนทั้งหมู่บ้านเป็นตัวประกัน รวมทั้งผู้หญิงกับเด็ก

สถานการณ์แบบนี้ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนโดยสิ้นเชิง เป็นเซอร์ไพรส์ครั้งใหญ่และเป็นการโจมตีแบบประสานงานที่ต้องใช้ข่าวกรองและการเตรียมตัวมาอย่างดี และอาจได้รับการสนับสนุนด้านโลจิสติกส์ จากกลุ่มมุสลิมญีฮัดฝั่งหนึ่ง กับกลุ่มฮิซบุลเลาะห์และอิหร่านอีกฝั่งหนึ่ง 

สิ่งที่เป็นคำถามอยู่ ณ เวลานี้ คือ เหตุใดหน่วยข่าวกรองอิสราเอลจึงไม่ได้พบความผิดปกติใด ๆ เดวิด คัลฟา บอกว่ามันเป็นความล้มเหลวครั้งใหญ่ของหน่วยข่าวกรองอิสราเอล เป็นความล้มเหลวครั้งประวัติศาสตร์ที่ไม่ใช่การกล่าวเกินจริง และอาจเปรียบเทียบได้กับเหตุการณ์เมื่อปี 2516



ที่ผ่านมาอิสราเอลเป็นประเทศที่มีการตื่นตัวถาวร มีความพร้อมรบทุกเวลา แต่ครั้งนี้ชัดเจนว่าอยู่ในระดับของ "การไม่เตรียมความพร้อม" อาจเป็นข้อผิดพลาดในการวิเคราะห์และการประเมินในส่วนของหน่วยข่าวกรอง รวมถึงการเตรียมพร้อมของกองกำลังเฉพาะกิจด้วย จึงถูกโจมตีในลักษณะนี้ และทำให้อิสราเอลตกอยู่ในอากาศช็อกทั้งประเทศ ต้องตกอยู่ใน "หมอกแห่งสงคราม" ขณะที่ความสำเร็จของฮามาสขึ้นอยู่กับการโจมตี 3 ทิศทาง ทางบก ทางเรือและทางอากาศ 

อิสราเอลเป็นประเทศที่พึ่งพาเทคโนโลยี ในการคาดการณ์ภัยคุกคามและขัดขวางก่อนที่จะเกิดขึ้น เห็นได้ชัดว่ามีปัญหาเกี่ยวกับความคาดหวัง และอาจมีปัญหาในการวิเคราะห์ระดับภัยคุกคาม จากการที่หน่วยข่าวกรองอิสราเอลคาดการณ์ไว้ คือการบุกจากทางเหนือผ่านพื้นที่ของกลุ่มฮิซบุลเลาะห์ ทางตอนใต้ของเลบานอน แต่ครั้งนี้ฮามาสบุกทางใต้ ทำให้ข่าวกรองตกอยู่ในสภาพ "ตาบอด" คือ มองไม่เห็น...



ทำไมฮามาสถึงเลือกโจมตีเวลานี้

สำหรับฮามาสนี่คือช่วงเวลาที่เหมาะสม เพราะอิสราเอลกำลังเผชิญกับวิกฤตทางการเมืองที่เกี่ยวข้องกับสถาบันศาลและตุลาการอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ทั้งยังเป็นวิกฤตด้านอัตลักษณ์จากการแตกแยกทางสังคมและแตกขั้วในวงกว้าง ซึ่งฮามาสก็ไม่เคยปกปิดความตั้งใจที่จะฉวยประโยชน์จากความอ่อนแอของอิสราเอลในช่วงนี้ และเชื่อว่าฮามาสได้รอเวลาที่อิสราเอลสั่นคลอน เผชิญการประท้วงทุกสัปดาห์ จนกระทั่งถึงวาระครบรอบ 50 ปี สงครามยมคิปปูร์ เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม เพื่อปฏิบัติตามรอยแนวร่วมอาหรับในอดีต ที่เด่นชัดทั้งเชิงสัญลักษณ์, การสื่อสารด้วยความมุ่งมั่นที่จะโจมตีอย่างรุนแรงและรวดเร็ว