Nation Story
14 ก.ค. 2569 | NATESAIY
หากไม่มีการปฏิรูปโครงสร้างภายในและทุบทำลายกำแพงเก่าเพื่อขยายพื้นที่ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 โลกอาจจะไม่มีวันได้รับรู้ความจริงอันดำมืด ว่าเบื้องหลังกำแพงของ "เรือนจำเกเซล เฮซาร์" (Ghezel Hesar Prison) ในอิหร่าน ซุกซ่อนวิธีการจัดการนักโทษการเมืองที่วิปริตและน่าสะพรึงกลัวที่สุดเอาไว้
รายงานขององค์การนิรโทษกรรมสากล (Amnesty International) ช่วงปี 1987-1990 และบันทึกประวัติศาสตร์บอกเล่าอย่าง "The Voices of Iran" (1980) ได้ตีแผ่การละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงหลังการปฏิวัติอิสลามปี 1979 โดยเฉพาะการกำจัดนักโทษการเมืองหลายพันคนนอกกระบวนการยุติธรรม ทว่าสิ่งที่ทำให้เรือนจำเกเซล เฮซาร์ โหดเหี้ยมเกินกว่าคำบรรยาย ไม่ใช่แค่การซ้อมทรมานหรือขังเดี่ยว แต่มันคือการทรมานที่ทำให้มนุษย์ "สูญเสียความเป็นมนุษย์อย่างช้าๆ ก่อนจะสิ้นใจไปเอง"
วิธีการทรมานที่โหดร้ายที่สุดของเรือนจำแห่งนี้คือการนำนักโทษการเมืองไปไว้ใน "Standing Cell Between Two Walls" หรือช่องแคบๆ ระหว่างกำแพงคอนกรีตคู่ขนาน
เมื่อถูกผลักเข้าไป แผ่นหลังของนักโทษจะแนบติดกับกำแพงด้านหลัง ส่วนหน้าอกจะชนพอดีกับกำแพงด้านหน้า พื้นที่แคบจนไม่สามารถย่อตัวลงนั่งหรือแม้แต่ยกแขนขึ้นมาลูบหน้าได้ ห้องขังสุดวิปริตนี้ตั้งอยู่ในห้องโถงใต้ดินที่มืดมิด หนาวเย็น อับชื้น และไร้อากาศถ่ายเท
ความโหดร้ายทวีคูณขึ้นเมื่อนักโทษไม่ได้ยืนอยู่ลำพัง แต่ถูกผลักให้เข้าไปยืนเรียงต่อๆ กันแบบเบียดเสียด ในความมืดสนิทที่มองไม่เห็นแม้แต่หน้าตัวเอง พวกเขาทำได้เพียงกระซิบถามชื่อกันและกัน รับรู้การมีอยู่ของเพื่อนร่วมชะตากรรมผ่านเสียงลมหายใจรดต้นคอ และเสียงโซ่ตรวนที่กระทบพื้น
การที่กล้ามเนื้อขาต้องแบกรับน้ำหนักตัวตลอด 24 ชั่วโมงโดยขยับไม่ได้ ส่งผลให้เกิดอาการเกร็งและตะคริวขั้นรุนแรง ความปวดร้าวจะแล่นจากปลายเท้าขึ้นสู่แผ่นหลัง เมื่อเวลาผ่านไปถึงวันที่ 3 ความหิวและกระหายจะเริ่มโจมตี ในขณะที่เส้นเลือดบริเวณขาจะบวมเป่งเพราะเลือดไม่สามารถไหลเวียนกลับสู่หัวใจได้
ท่ามกลางความมืดมิดและเงียบสงัด นักโทษจะเริ่มมีอาการทางจิต เกิดภาพหลอน และพูดคุยกับกำแพง เมื่อเข้าสู่สัปดาห์ที่ 2 อวัยวะภายในจะเริ่มล้มเหลวทีละระบบ
และสิ่งที่สะเทือนขวัญที่สุดคือ เมื่อมีใครทนไม่ไหวและขาดใจตาย ร่างกายของพวกเขาจะยังคง "ยืน" อยู่ที่เดิม เพราะความแคบของกำแพงพยุงร่างเอาไว้ คนที่ยังมีลมหายใจต้องทนรับรู้ถึงอุณหภูมิร่างกายของเพื่อนข้างๆ ที่ค่อยๆ เย็นชืดลง ตามมาด้วยกลิ่นของการย่อยสลาย โดยไม่อาจคาดเดาได้เลยว่า "วันของตัวเอง" จะมาถึงเมื่อใด
จากปากคำของผู้รอดชีวิตและเจ้าหน้าที่รัฐที่กลับใจยืนยันว่า การทรมานนี้คือรูปแบบหนึ่งของการ "ประหารชีวิตที่ไม่ง้อหลักฐาน"
เริ่มตั้งแต่การทำลายเอกสารรายชื่อของนักโทษตั้งแต่วันแรกที่เหยียบเข้าเรือนจำ พวกเขาถูกทำให้กลายเป็นบุคคลไร้ตัวตน การปล่อยให้สิ้นใจไปเองในซอกกำแพงมืด ไม่ทิ้งรอยกระสุน ไม่ทิ้งรอยเชือก และไม่ต้องเบิกจ่ายอุปกรณ์ใดๆ เป็นเพียงการปล่อยให้กลไกร่างกายล้มเหลวไปตามธรรมชาติ
ไม่มีใครทราบตัวเลขที่แน่ชัด แต่นักโทษการเมือง ปัญญาชน และผู้ประท้วงหลายร้อยชีวิตต้องจบชีวิตลงในท่ายืนช่วงปี 1981-1988 ศพของพวกเขาถูกลำเลียงออกไปในความมืดมิดเพื่อฝังรวมในหลุมศพนิรนามนอกกรุงเตหะราน ทิ้งให้ครอบครัวเฝ้ารอคอยอย่างไม่มีวันสมหวัง
ความจริงถูกซ่อนไว้จนกระทั่งช่วงปลายทศวรรษ 1990 เมื่อมีการทุบกำแพงเก่าเพื่อขยายพื้นที่เรือนจำ คนงานก่อสร้างถึงกับตกตะลึงเมื่อพบ "รอยขูดขีดนับร้อยรอย" บนผนังด้านในของกำแพงคู่ขนาน มันคือรอยเล็บที่เกิดจากการดิ้นรนเอาชีวิตรอดเฮือกสุดท้าย... และยังมี "เศษกระดูกนิ้วมือ" หักคาฝังอยู่ในเนื้อคอนกรีต
ปัจจุบัน บริเวณดังกล่าวถูกฉาบปูนทับและปิดตายเพื่อลบร่องรอยความโหดร้าย มีผู้รอดชีวิตจากกำแพงนี้เพียงไม่กี่คน ซึ่งทุกคนล้วนบอบช้ำทางจิตใจอย่างแสนสาหัส พวกเขาเล่าว่าทุกครั้งที่หลับตา ยังคงได้ยินเสียงโซ่ตรวนและเสียงกระซิบอันแผ่วเบาของเพื่อนนิรนามลอยออกมาจากซอกกำแพงเสมอ
แม้กำแพงมรณะจะถูกปิดตายไปแล้ว แต่สถานการณ์ในเรือนจำเกเซล เฮซาร์ ปัจจุบันก็ยังคงเข้าขั้นวิกฤต ทั้งสภาพความเป็นอยู่ที่แออัด การขาดแคลนอาหารอย่างหนัก และภาวะทุพโภชนาการที่นำไปสู่การแพร่ระบาดของโรคติดต่อ
องค์กรสิทธิมนุษยชนอย่าง Iran Human Rights (IHRNGO) ยังคงออกรายงานตีแผ่ความโหดร้ายของเรือนจำแห่งนี้อย่างต่อเนื่อง เช่น
เกเซล เฮซาร์ จึงไม่ได้เป็นเพียงแค่เรือนจำ แต่เป็นสัญลักษณ์แห่งความโหดร้ายที่สะท้อนให้เห็นว่า เมื่ออำนาจปราศจากการตรวจสอบ มนุษย์สามารถกระทำต่อเพื่อนมนุษย์ด้วยกันได้อำมหิตเพียงใด
