ไชยชนก ยัน TH-AI Passport ไร้ยอดผี แจงผลเพี้ยนเพราะเลือกโมเดลผิด

3 กันยายน 2569 ไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดีอี ชี้แจงกรณีดรามา TH-AI Passport ที่ถูกฝ่ายค้านตั้งคำถามเรื่องความโปร่งใสของตัวเลขผู้ใช้งาน โดยยืนยันระบบมีผู้ลงทะเบียนจริงแล้วกว่า 1.3 ล้านคน ไม่มียอดผี แน่นอน พร้อมชี้แจงสาเหตุที่ AIเพี้ยน ตอบคำถามไม่ตรงปก เกิดจากการเลือกใช้ โมเดลAI ผิดประเภท เตรียมปรับระบบให้ดึงประสิทธิภาพโมเดลระดับโปรมาใช้ฟรี พร้อมเร่งจับมือกระทรวง อว. ลดค่าอินเทอร์เน็ตแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงเทคโนโลยีของนักเรียนและครู

 

ที่อาคารรัฐสภา นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) กล่าวถึงตัวเลขยอดผู้ใช้งาน TH-AI Passport ที่ไม่มีการอัปเดตตัวเลขมาสามวันแล้วว่า เท่าที่ตรวจสอบ มียอดผู้ใช้ ประมาณ 5 แสนกว่าคน แต่ตัวเลขที่ น.ส.รักชนก ศรีนอก สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน พูดถึง เป็นเพียงตัวเลขผู้ใช้งานช่วง 9-10 โมง ของวันที่เปิดใช้งาน อย่างไรก็ตาม ทางทีมงานกำลังอัปเดตให้เป็นยอดปัจจุบัน

 

เมื่อถามว่า สส.ฝ่ายค้านตั้งคำถามถึงยอดตัวเลข Active User ที่ไม่มีการเปิดเผย อาจจะมีการทำยอดผี หรือตกแต่งตัวเลขหรือไม่ เพราะค่าใช้จ่ายต้องถูกไปคำนวณตามผู้ใช้งานจริง

 

นายไชยชนก กล่าวว่า ทุกอย่างตรวจสอบได้ ไม่มีเรื่องยอดผีแน่นอน เรื่องนี้ทีมงานกำลังดำเนินการอยู่ ต้องมีการแสดงผลให้ติดตาม ซึ่งปัจจุบันมียอดลงทะเบียนทั้งหมด 1,300,000 กว่าคน แต่ยอมรับว่าช่วงนี้มีการชะลอการลงทะเบียน ซึ่งทำให้เราเห็นปัญหาหลักอย่างหนึ่ง ที่รัฐบาลต้องการทำลายกำแพงความเหลื่อมล้ำ นอกจากรัฐบาลทำให้เข้าถึง AI โปรฟรีแล้ว ก็พบว่ายังมีความเหลื่อมล้ำเรื่องค่าอินเทอร์เน็ต ซึ่งพบว่ายอดการลงทะเบียนส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในเมืองเป็นหลัก ยังไม่ออกไปสู่เป้าหมาย คือประชาชนที่ด้อยโอกาส ซึ่งพบว่าเรื่องค่าอินเทอร์เน็ต เป็นปัญหาหลักอย่างหนึ่งของกลุ่มนักศึกษาและครู อยู่ระหว่างการหาทางแก้ปัญหา ที่ต้องการให้เข้าถึง ค่าสัญญาณอินเทอร์เน็ตในราคาถูก อยู่ระหว่างการหารือร่วมกันเพื่อทำให้ค่าบริการอินเทอร์เน็ตถูกลง

 

อย่างไรก็ตาม ตนได้ประสานกับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) ได้คุยกับนายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.อว. แล้ว นายยศชนันบอกว่า เยี่ยมมากเลย เดี๋ยวจะช่วยขับเคลื่อนผ่านกระทรวง อว.

 

เมื่อถามว่า ปัญหาการใช้งาน ซึ่งพบว่ายังมีข้อมูลบางอย่างที่ผิดเพี้ยนและไม่อัปเดต

 

นายไชยชนก กล่าวว่า หากพูดถึงความผิดเพี้ยน ที่ป้อนภาษาไทยไป แต่ผลลัพธ์ได้ภาษาอื่นเท่านั้น ต้องบอกว่าตัวนี้คือแพลตฟอร์ม และแพลตฟอร์มนี้เป็นการนำโมเดล AI ที่ใช้นอกแพลตฟอร์ม TH-AI Passport มาใช้ในแพลตฟอร์ม ยืนยันว่า แพลตฟอร์มไม่ได้สร้างโมเดลขึ้นมา แต่เป็นการนำโมเดลของเอกชน เข้ามาให้บริการในแพลตฟอร์ม โดยมีหลายโมเดลที่ฟรี

 

นายไชยชนก กล่าวว่า หากถามว่าทำไมรัฐบาลไม่สร้าง AI ที่ดีกว่าที่มีอยู่ของเอกชน ต้องยอมรับว่าเป็นเรื่องยากมาก ที่เราจะทำโมเดลของไทยเอง และดีกว่า OpenAI, Gemini หรือค่ายอื่นๆ จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้เรานำโมเดลของเอกชนมาใช้งาน ซึ่งเหตุผลที่ทำให้ผลลัพธ์การสร้างออกมาผิดเพี้ยน ไม่ได้เกิดจากระเบียบของแพลตฟอร์ม แต่มันอยู่ที่สมรรถนะของ AI ด้วย

 

เมื่อถาม ถึงกรณีที่ประชาชนได้ทดลองใช้และนำไปเปรียบเทียบกับโมเดล AI ที่ใช้งานฟรี และพบว่าของฟรีได้ผลลัพธ์ดีกว่า

 

นายไชยชนก กล่าวว่า ต้องถามก่อนว่าฟรีอันไหน โปรอันไหน ไม่ดีกว่าหรือดีกว่าแบบไหน ถ้าบอกว่าแบบฟรี มันปรับให้เข้ากับเรามากกว่า ตอบในภาษาที่เราชอบมากกว่า มันเป็นเพราะว่าตอนเราใช้ AI ไม่ว่าจะแบบไหน จะฟรีหรือไม่ฟรี มันก็จะเข้าใจ เพื่อปรับให้เข้ากับเรา มันเป็นผู้ช่วยส่วนตัว

 

นายไชยชนก ยกตัวอย่างว่า หากมีการใช้ AI ฟรีมา 3 ปี มันก็จะเข้าใจว่าคุณมีความชอบหรือคำตอบแบบไหน ก็จะสร้างขึ้นมาให้ตอบโจทย์กับผู้ใช้มากกว่า แต่เมื่อเริ่มมาใช้กับแพลตฟอร์มของรัฐบาล ก็จะเป็นการเริ่มใหม่ ดังนั้นคำตอบก็จะมีความแตกต่าง อย่างไรก็ตาม ต้องมีชุดคำสั่ง วิธีการ และสิ่งที่เคยสร้าง มาเชื่อมกับ AI ฟรีที่ผู้ใช้งานเคยใช้ นำเข้ามาใส่เพื่อประมวลผล หากไม่ทำแบบนี้ คำตอบที่ได้จะต่างกัน

 

นายไชยชนก กล่าวว่า ส่วนกรณีที่บอกว่าตัวโปรใช้งานไม่ดีเท่าของฟรี ต้องไปดูว่าคุณใช้งานตัวโปรอันไหน ทำเรื่องอะไร และเปรียบเทียบกับตัวฟรีอย่างไร เพราะโมเดลทุกอันที่เข้าไปอยู่ในแพลตฟอร์ม ล้วนแต่เป็นโมเดลที่มีรายละเอียดแตกต่างกันไป อาทิ Seedance, Nano Banana, Grok หรือ GPT ซึ่งมีความสามารถและความเก่งไม่เหมือนกัน แต่ละโมเดลมีความเฉพาะทาง เช่น หากต้องการโมเดลที่เก่งเรื่องการทำ มาเปรียบเทียบกับโมเดลที่เก่งด้านการสร้างรูป แน่นอนว่าเป็นการใช้อุปกรณ์ผิด จึงทำให้เกิดผลลัพธ์ที่แตกต่าง

 

เมื่อถามว่า ผู้ใช้งานจะรู้ได้ไงว่า AI ตัวไหนมีความสามารถอะไร

 

นายไชยชนก กล่าวว่า ในแพลตฟอร์มมีแนะนำอยู่แล้ว ว่าโมเดลไหนควรใช้สำหรับอะไร และที่สำคัญ เจตนาของโครงการนี้ คือต้องการให้รู้ว่าโมเดลนี้เหมาะสมที่จะใช้หรือไม่ ซึ่งต้องไปทดลองดูว่าโมเดลไหน เหมาะเหมาะสมกับการใช้งานของผู้ใช้ โดยไม่ต้องเสียเงิน และพอหมดโครงการไปก็จะได้รู้ว่า เราควรใช้โมเดลไหนสำหรับแนวทางการทำงานของเรา ซึ่งนี่คือจุดประสงค์ของโครงการ

 

ดังนั้น การที่ประชาชนเข้ามาใช้งาน และได้รู้ว่าโมเดลไหนไม่เหมาะกับเรื่องไหน ก็ถือว่าตรงตามเป้าหมายของโครงการ

 

เมื่อถามว่า จะต้องมีการรณรงค์ให้ประชาชนรู้หรือไม่ว่าโมเดลไหนเหมาะกับเรื่องไหน

 

นายไชยชนก กล่าวว่า อีกประเด็นหนึ่งที่ตนได้แจ้งกับทีมงานไว้ว่า หากเข้าไปในแพลตฟอร์ม จะพบว่า โมเดลที่ให้ใช้เป็นโมเดลพื้นฐาน ซึ่งถูกติดตั้งไว้เป็นค่าเริ่มต้น ดังนั้นหากไม่ได้เปลี่ยนโมเดล และมีการสร้างอะไรต่างๆ จะถูกสร้างโดยโมเดลแบบฟรีอยู่ จึงได้แจ้งทีมงานไปว่า ควรติดตั้งให้ใช้โมเดลสูงสุดไปเลย

 

เมื่อถามว่า หากปรับเป็นโมเดลสูงสุดจะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นหรือไม่

 

นายไชยชนก กล่าวว่า เรื่องนี้ไม่ใช่ปัญหาของประชาชน แต่เป็นปัญหาของคู่สัญญาที่ต้องไปรับมือ ซึ่งเป็นสิ่งที่รัฐบาลต้องการอยู่แล้ว

 

นายไชยชนก กล่าวทิ้งท้ายว่า สำหรับคนที่ใช้งานแล้วบอกว่าไม่ได้ผลลัพธ์เหมือนกับ Gemini หรือ ChatGPT อยากให้เข้าไปเอาข้อมูลที่เคยใช้ใน AI ฟรี แล้วสร้างเป็นลิงก์ แล้วนำมาเชื่อมกับแพลตฟอร์มของรัฐบาล เพื่อให้แพลตฟอร์มนำข้อมูลใน AI ฟรี มาเป็นฐานข้อมูล เชื่อว่าจะทำให้การใช้งานในแพลตฟอร์ม สนุกอย่างแน่นอน นอกจากนี้ อยากให้ทุกคนเข้าไปดูเรื่องของชุดคำสั่ง เพื่อให้มีการใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น และอยากให้ตรวจสอบว่าใช้งานตัวโมเดลพื้นฐานหรือโปร อยากให้เราใช้หลายโมเดล เพราะความตั้งใจของรัฐบาลคือ ต้องการให้เข้าถึงและทดลอง ขอให้ทุกคนลองใช้ต่อไปเรื่อยๆ เชื่อว่าจะดีขึ้น