RECAP : "นับใหม่" ทำไมถึงยาก? เมื่อความรู้สึกค้านสายตา ปะทะ หลักนิติศาสตร์

Nation Story ชวนถอดรหัสเรื่องนี้ผ่านมุมมองของ คุณศักดา นพสิทธิ์ นักวิเคราะห์การเมือง ที่ได้ร่วมพูดคุยในรายการ Nation Live Talk เพื่อให้เราเข้าใจ "กติกา" ก่อนตัดสินกันด้วย "อารมณ์" 

 

🔵[ความรู้สึก vs หลักนิติศาสตร์: เส้นขนานที่ต้องหาจุดบรรจบ] 

คุณศักดา นพสิทธิ์ ชี้ให้เห็นว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นคือการปะทะกันของ 2 สิ่ง คือ "ความรู้สึกเชิงกายภาพ" ของประชาชนที่มองเห็นความไม่ปกติ (เช่น หีบไม่เรียบร้อย, เอกสารหลุดไปอยู่ผิดที่) กับ "หลักเกณฑ์ทางกฎหมาย" การขอนับคะแนนใหม่ไม่ได้ทำได้เพียงเพราะ "ความรู้สึกว่าไม่โปร่งใส" แต่ต้องมีเหตุผลทางกฎหมายรองรับอย่างหนักแน่น

 

🔵["ช่วงเวลา" คือกุญแจสำคัญ: หน้าหน่วย vs หลังปิดหีบ] 

 

ความยากง่ายของการสั่งนับใหม่ ขึ้นอยู่กับ "ไทม์ไลน์"  

❎ ก่อนปิดหีบ (หน้าหน่วย) : หากมีการทักท้วงระหว่างนับคะแนน เช่น ขานบัตรผิด หรือไฟดับแล้วคะแนนเปลี่ยน คณะกรรมการประจำหน่วย (กปน.) สามารถสั่งนับใหม่ได้ทันที

❎ หลังปิดหีบ (ส่งหีบแล้ว) : เมื่อกระบวนการจบ หีบถูกซีลและเคลื่อนย้ายออกจากหน่วย อำนาจไม่ได้อยู่ที่หน้างานอีกต่อไป แต่จะกลายเป็นอำนาจของ "คณะกรรมการการเลือกตั้ง (7เสือ กกต.)" เท่านั้น ซึ่งถือเป็นเรื่องใหญ่ที่ต้องพิจารณาอย่างละเอียด

 

🔵[ต้องมี "เหตุแห่งความสงสัย" ที่ระบุเจาะจง ในทางกฎหมาย] 

การร้องขอต้องระบุได้ชัดเจนว่า "หน่วยไหน" ผิดปกติ และผิดอย่างไร เช่น คะแนนเขย่ง หรือจำนวนบัตรไม่ตรงกับยอดผู้ใช้สิทธิ์ การเหมาเข่งขอนับใหม่ทั้งหมดโดยไม่มีหลักฐานชี้ชัดรายหน่วยจึงเป็นเรื่องที่ กกต. ต้องพิจารณาจาก "บันทึกเหตุการณ์" ว่ามีการทักท้วงไว้เป็นลายลักษณ์อักษรหรือไม่

🔵[ทางออกคืออะไร?] 

 

แม้กฎหมายจะเขียนไว้เข้มงวด แต่คุณศักดาได้ให้มุมมองที่น่าสนใจว่า กกต. ควรใช้ดุลยพินิจโดยคำนึงถึง  "ความเป็นธรรม" และความสบายใจของประชาชนด้วย แทนที่จะปฏิเสธทันที กกต. สามารถเรียกสอบพยานบุคคลในหน่วยที่มีปัญหา หรือสุ่มตรวจหน่วยที่มีข้อพิรุธชัดเจน เพื่อพิสูจน์ความโปร่งใส หากการเปิดนับใหม่ไม่ได้ทำให้ใครเสียสิทธิ์ แต่ช่วยกู้ศรัทธาและความเชื่อมั่นกลับคืนมา ก็เป็นสิ่งที่ควรพิจารณา 

 

บทสรุปของเรื่องนี้คงต้องรอทาง กกต. พิจารณาข้อเท็จจริงภายในกรอบเวลาที่กำหนด แต่สิ่งสำคัญคือ ในฐานะประชาชน การรู้ทันข้อกฎหมายจะช่วยให้การเรียกร้องสิทธิ์ของเรามีน้ำหนักและเป็นไปตามครรลองของระบอบประชาธิปไตย