บทบรรณาธิการ : 22 ปีไฟใต้ ละลายงบ 5 แสนล้าน ปี 2569 สูงสุดในรอบหลายปี เลี่ยงแผนหลัก ยัดไส้ ใช้ไม่ตรงปก

เหตุรุนแรงและการสร้างสถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เมื่อช่วงค่ำของวันเสาร์ 22 ส.ค.69 ที่ผ่านมา ซึ่ง กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า นับได้ 50 กว่าจุด แต่หน่วยข่าวนับได้มากถึง 91 จุด ในเวลาเพียง 1 วัน แม้ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต แต่ทำลายความเชื่อมั่นในการรักษาความปลอดภัยของหน่วยงานในพื้นที่อย่างมาก

 

นี่ถือเป็นการก่อเหตุช่วงปลายปีงบประมาณ 2569 ใกล้จะเริ่มเข้าสู่ปีงบประมาณ 2570 ซึ่งเป็นปีที่ฝ่ายรัฐ “ปักหมุด” ให้ไฟใต้ใกล้สงบ ต้องมีการส่งมอบภารกิจการรักษาความปลอดภัยพื้นที่ จากการใช้กำลังทหารหลัก ส่งไม้ต่อให้กับ อส. ซึ่งเป็นกำลังของฝ่ายปกครอง พร้อมทยอยเลิกการใช้ “กฎหมายพิเศษ” เพื่อคืนความปกติให้กับพื้นที่

 

ด้าน งบประมาณดับไฟใต้ 23 ปีงบประมาณ นับตั้งแต่ปี 2547 ถึง 2569 ซึ่งงบปี ผ่านสภาไปแล้ว มีการใช้จ่ายงบดับไฟใต้ไปทั้งสิ้น 534,617 ล้านบาท พูดง่ายๆ ก็คือประเทศไทยใช้งบประมาณ “ครึ่งล้านล้าน” แต่ความสงบและสันติสุขก็ยังไม่เกิดขึ้น มีระเบิด และเกิดเหตุรุนแรงขึ้นต่อเนื่อง ทำให้มีกำลังพลบาดเจ็บ เด็กเล็กก็ยังบาดเจ็บ

 

ก่อนหน้านี้ฝ่ายความมั่นคงออกมายอมรับแล้วว่า สถานการณ์ที่เป็นอยู่ ไม่สามารถส่งมอบภารกิจได้ แปลว่า “เป้าหมายล้มเหลว” การเกิดเหตุรุนแรงขนาดใหญ่ในห้วงเวลาเช่นนี้ จึงยิ่งตอกย้ำความล้มเหลวของรัฐอย่างชัดเจนที่สุด

 

23 ปีงบประมาณ ละลาย 5.3 แสนล้าน

 

“เนชั่นออนไลน์” ชวนดูงบประมาณดับไฟใต้ เฉพาะ 22 ปีงบประมาณ นับตั้งแต่ปี 2547 ถึง 2568 ที่รวบรวมผ่านระบบ GFMIS เอาไว้ พบว่า มีการใช้จ่ายงบดับไฟใต้ไปทั้งสิ้น 510,365 ล้านบาท โดยเป็นงบประมาณในแผนบูรณาการเชิงยุทธศาสตร์ในชื่อ “แผนงานบูรณาการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้” หรือเรียกสั้นๆ ว่า “แผนงานบูรณาการฯ ชายแดนภาคใต้” ที่เป็นแผนงานหลักของการแก้ปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้

 

ในขณะที่ งบประมาณในปี 2569 นี้ รัฐบาลได้จัดสรรงบ แผนงานบูรณาการฯ ชายแดนภาคใต้ น้อยลงกว่าเดิมมาก คือ จาก 8,640 ล้านบาท ลดเหลือ 1,475 ล้านบาท ลดลงถึง 82.9% ทีเดียว แต่เชื่อหรือไม่ว่าแท้จริงแล้ว งบประมาณดับไฟใต้ในปี 2569 ทั้งหมด กลับพุ่งสูงมากในรอบ 3 ปี สวนทางกับสิ่งที่ตั้งเป้าว่าชายแดนใต้จะสงบในเร็วๆ นี้

 

 

เว็บไซต์สำรวจงบประมาณ โดย WeVis ระบุว่า แม้งบแผนบูรณาการฯ ลดลง แต่กลับไปอยู่ใน 2 ส่วนสำคัญ คือ (1) งบที่ ผลผลิตหรือโครงการ มีคำว่าชายแดนใต้ แต่อยู่ใต้แผนงานอื่นๆ ที่มีความเกี่ยวข้อง จำนวน 16,441 ล้านบาท และ (2) งบที่ ชื่อรายการใช้จ่าย เกี่ยวกับชายแดนใต้ แต่อยู่ใต้แผนงานอื่นๆ ที่มีความเกี่ยวข้อง จำนวน 6,336 ล้านบาท เท่ากับว่า งบประมาณดับไฟใต้ในปี 2569 มากถึง 24,252 ล้านบาท

 

“ทำให้รวมงบประมาณดับไฟใต้ ตลอดระยะเวลา 23 ปีที่ผ่านมานั้น ประเทศไทยใช้งบประมาณไปแล้วกว่า 534,617 ล้านบาท”

 

การจัดสรรงบประมาณ โดยไป “ซุกเอาไว้” ที่งบย่อย ไม่ใช่งบหลักอย่างงบบูรณาการฯ นั้น เป็นผลผลิตที่ “รัฐบาล คสช.” ทำเอาไว้ ตั้งแต่ปี 2560 ก็ทำให้งบดับไฟใต้ก็ลดน้อยลงเป็นลำดับ จาก 30,512.80 ล้านบาท ในปี 2559 ลดเหลือ 12,510.11 ล้านบาท ในปี 2560 และลดลงตามลำดับ กระทั่งปี 2569 เหลือแค่ 1,475 ล้านบาทเท่านั้น

 

และน่าสนใจว่างบในแผนงานอื่นนี้เพิ่มขึ้นเกือบทุกปี มากกว่าแผนงานบูรณาการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็น “แผนหลัก” เสียอีก จุดเริ่มต้นจาก รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา สมัยแรก ซึ่งคาดหมายกันว่าไฟใต้น่าจะดับมอดลงได้ เนื่องจากแกนนำรัฐบาลล้วนเป็นนายทหารที่เชี่ยวชาญสมรภูมิสามจังหวัดชายแดน แต่การณ์กลับตรงกันข้าม

 

มาจนถึงรัฐบาล นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ที่ปวารณาตัวเองเดินตามรอยรัฐบาลพลเอกประยุทธ์ นั้น กลับเจอปัญหาที่หนักกว่า และไร้ทิศทางในการแก้ปัญหาไฟใต้อย่างสิ้นเชิง ในยามที่สังคมต้องการยุทธศาสตร์ในการบริหารประเทศก่อนไทยจะเป็น “รัฐล้มเหลว” ในอนาคต

 

 

เยียวยา 4.7 พันล้าน ดับพุ่ง 6 พันศพ - พิการ 914 ราย

 

งบประมาณทั้งหมดนี้ ส่วนหนึ่งคือ “งบเยียวยา” ที่ใช้ชดเชยเพื่อดูแลเหยื่อไฟใต้ ทั้งที่ได้รับผลกระทบทางกาย เสียชีวิต บาดเจ็บ ทุพพลภาพ รวมถึงผลกระทบทางทรัพย์สิน คือ ทรัพย์สินเสียหาย ไม่ว่าจะเป็นบ้านที่อยู่อาศัย ร้านค้า หรือยานพาหนะ และพืชผลทางการเกษตร (เพราะมีปฏิบัติการโค่นต้นยาง ทำลายสวนผลไม้ของชาวบ้านด้วย)

 

เชื่อหรือไม่ว่า ตลอด 22 ปีไฟใต้ ข้อมูลถึงวันที่ 31 กรกฎาคม 2569 มีการจ่ายเยียวยาเหยื่อไฟใต้ไปแล้ว 4,775.9 ล้านบาท เป็นการจ่ายเยียวยาช่วยเหลือด้านชีวิตและร่างกายมากที่สุด 3,468.3 ล้านบาท ที่เหลือ 1,307.6 ล้านบาท เป็นทรัพย์สินที่เสียหาย

 

ซึ่งจากยอดเงินเยียวยา สามารถย้อนกลับไปดูตัวเลขความสูญเสียได้ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2547 ประกอบด้วย

 

• ผู้เสียชีวิตจากไฟใต้ 6,028 ราย แยกเป็นประชาชนตาดำๆ 3,666 ราย และเจ้าหน้าที่ทหาร ตำรวจ อส. ฝ่ายปกครอง 2,362 ราย

 

• ผู้บาดเจ็บจากไฟใต้ 13,129 ราย แยกเป็นประชาชน 6,442 ราย เจ้าหน้าที่รัฐ 6,687 ราย

 

ในจำนวนนี้มีผู้ที่ต้องกลายเป็นคนพิการ ทุพพลภาพ มากถึง 914 ราย แยกเป็นประชาชน 469 ราย และเจ้าหน้าที่ 445 ราย

 

ภาพรวมความรุนแรงรูปแบบต่างๆ เกิดขึ้น 10,222 ครั้ง มีผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ รวมทั้งสิ้น (ทั้งบาดเจ็บ เสียชีวิต ทุพพลภาพ) 20,679 ราย

 

 

“อนุทิน” ยังเชื่อ แก้ปัญหาไฟใต้มาถูกทาง

 

ด้าน นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ให้สัมภาษณ์ไว้เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2569 ว่าเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นในช่วงนี้ เพราะ ที่ผ่านมามีปฏิบัติการในการนำตัวผู้กระทำผิดกฎหมายมาลงโทษ การตรวจค้นการยึดทรัพย์ การปราบปรามอย่างเข้มข้น ต่อขบวนการทำผิดกฎหมายทุกอย่าง ไม่ใช่เฉพาะผู้ก่อการร้าย แต่รวมไปถึงเรื่องการปราบปรามยาเสพติดอย่างรุนแรง รวมทั้งของเถื่อน เช่น บุหรี่ จึงมีการตอบโต้จากฝ่ายตรงข้ามบ้าง

 

“การข่าวมีมาโดยตลอด แต่จากรูปแบบที่ไม่ได้มุ่งไปที่ชีวิต แต่เป็นการก่อกวน เป็นการส่งสัญญาณ และเป็นการโต้ตอบกับฝ่ายเรา แต่ทางการไม่ได้ถือว่าสิ่งเหล่านี้ จะต้องเปลี่ยนแปลงแนวทางการดำเนินงาน”

 

ในขณะที่การเจรจาสันติสุขชายแดนใต้ นายกรัฐมนตรี กล่าวว่า เป็นขั้นตอนที่เรามีความพยายามเจรจาอยู่แล้ว แต่ถ้าหากฝั่งของเขาไม่หยุดก่อเหตุ เรื่องของการเจรจา ก็เป็นเรื่องการเจรจาไป ส่วนเรื่องของการป้องกันประชาชน การต่อสู้ ก็จะดำเนินการในแนวทางของเรา