Nation Story
10 มิ.ย. 2569 | ธีรวัฒน์ เจริญยศ
ในวันที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ตอบคำถามเราได้ภายใน 3 วินาที และเขียนบทความแทนเราได้ในเสี้ยวนาที คำถามสำคัญที่คนทำงานและคนเป็นพ่อแม่ยุคนี้ต้องหยุดคิดคือ "แล้วเราจะเหลือทักษะอะไรที่หุ่นยนต์แย่งไปไม่ได้?"
KEY
POINTS
เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2569 นายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภาและประธานสภาผู้แทนราษฎร ได้ตรวจเยี่ยมห้องสมุดรัฐสภา พร้อมมอบนโยบายครั้งสำคัญในการส่งเสริมให้ห้องสมุดเป็นแหล่งเรียนรู้เชิงรุกสำหรับทุกคน
แต่สิ่งที่น่าสนใจและกลายเป็นประเด็นชวนคิดของสังคมคือ การที่ท่านได้หยิบยกหลักธรรมโบราณอย่าง "สุ จิ ปุ ลิ" (ฟัง คิด ถาม เขียน) หรือ "หัวใจนักปราชญ์" ขึ้นมาเป็นเกราะป้องกันและอาวุธสำคัญในการต่อสู้กับการคุกคามของเทคโนโลยี AI ที่อาจกำลังทำให้ความเพียรพยายามและทักษะการค้นคว้าดั้งเดิมของมนุษย์ค่อย ๆ ลดน้อยถอยลงไป
.
เคยสังเกตไหมว่า เดี๋ยวนี้เมื่อเรามีเรื่องสงสัย เราแทบไม่ต้องพยายามค้นหาคำตอบเองเลย แค่พิมพ์ถาม AI ไม่กี่คำ คำตอบยาวเหยียดก็ปรากฏขึ้นตรงหน้า สะดวกสบาย รวดเร็ว และประหยัดเวลา
แต่ความสบายที่มากเกินไปนี้ กำลังเป็น "ดาบสองคม" ที่ทำลายทักษะการเรียนรู้เชิงลึกของมนุษย์หรือไม่?
ประธานโสภณ ได้แสดงความห่วงใยในประเด็นนี้อย่างชัดเจน โดยระบุว่าในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทอย่างล้นหลาม สิ่งที่มนุษย์กำลังสูญเสียไปคือ "ความเพียรพยายามในการค้นคว้าหาความรู้" ด้วยเหตุนี้ ท่านจึงเสนอให้หยิบยกหลักธรรม "สุ จิ ปุ ลิ" กลับมาปัดฝุ่นและประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและการทำงานอย่างจริงจัง
"ในยุคที่ AI เข้ามามีบทบาทมากขึ้น อาจทำให้ทักษะการค้นคว้าและความเพียรลดลง จึงต้องส่งเสริมหลัก 'สุ จิ ปุ ลิ' หรือ การฟัง การคิด การถาม และการเขียน ซึ่งเป็นหัวใจของนักปราชญ์ตามหลักพุทธศาสนา"
หากเราลองแยกแยะ "สุ จิ ปุ ลิ" ในบริบทโลกทำงานยุค AI จะพบว่านี่คือทักษะระดับ Premium ที่ปัญญาประดิษฐ์ไม่มีวันทำได้เทียบเท่ามนุษย์:
สุ (สุตะ - ฟัง/อ่าน): ไม่ใช่แค่การได้ยิน แต่คือการ "ฟังอย่างลึกซึ้ง (Deep Listening)" เพื่อเข้าใจความรู้สึกและความต้องการที่แท้จริงของเพื่อนมนุษย์ ซึ่ง AI ไม่มีวันมี "ความเห็นอกเห็นใจ (Empathy)" ได้
จิ (จินตะ - คิด): การคิดวิเคราะห์ ใคร่ครวญ และตรวจสอบข้อมูลอย่างมีวิจารณญาณ ไม่ตกเป็นเหยื่อของข่าวลวง หรือข้อมูลที่ AI "สุ่มสร้าง" ขึ้นมาโดยไร้ข้อเท็จจริง
ปุ (ปุจฉา - ถาม): ในยุคนี้ "คำถามสำคัญกว่าคำตอบ" คนที่รู้วิธีตั้งคำถามที่ดี (Prompt Engineering) คือคนที่จะควบคุม AI และได้เปรียบในโลกการทำงาน
ลิ (ลิขิต - เขียน): การเรียบเรียงความคิด ถ่ายทอดตัวตนและอารมณ์ความรู้สึกออกมาเป็นตัวอักษร ซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่หุ่นยนต์เลียนแบบไม่ได้
แล้วเราจะแปลงแนวคิด "สุ จิ ปุ ลิ" นี้ให้กลายเป็นการปฏิบัติที่จับต้องได้อย่างไรในโลกความเป็นจริง?
เพื่อไม่ให้เรื่องนี้เป็นเพียงแค่ทฤษฎีบนหน้ากระดาษ ประธานสภาฯ เตรียมเปลี่ยนห้องสมุดรัฐสภาให้กลายเป็น "ลานประลองปัญญา" โดยจัดกิจกรรมและการประกวดต่าง ๆ ที่มุ่งเน้นการฝึกฝนทักษะพื้นฐานเหล่านี้ เช่น การฟังบรรยายแล้วสรุปเนื้อหา การประกวดเขียนเรียงความ การถาม-ตอบปัญหาเชาว์ และที่น่าสนใจที่สุดคือ "การประกวดคัดลายมือ"
หลายคนอาจมองว่าในยุคที่ทุกคนพิมพ์ผ่านคีย์บอร์ดหรือสั่งงานด้วยเสียง การคัดลายมือด้วยปากกาหรือดินสอยังจำเป็นอยู่จริงหรือ?
"การเขียนเป็นเอกลักษณ์เป็นการสื่อสารความเป็นไทย ซึ่งอักษรไทยมีความสวยงามหลายรูปแบบ วันนี้บรรพบุรุษเราสร้างเรื่องที่ดีไว้ เราต้องช่วยกันรักษาเอกลักษณ์ของความเป็นไทย และช่วยกันรักษาทุกเรื่อง ถ้าเราลืมรากเหง้าเอกลักษณ์ที่ดีๆ เราก็จะถูกกลืนไปกับการเปลี่ยนแปลงพลวัตโลก ถ้าเรารักษาสิ่งเหล่านี้ไว้ ก็จะทำให้ความเป็นไทยอยู่ตลอดไป" — ประธานสภาฯ เน้นย้ำ
การคัดลายมือและการเขียนด้วยมือ ไม่ใช่เพียงแค่เรื่องของความสวยงาม แต่คือจิตวิทยาในการสร้าง "สมาธิ" และ "ความจดจ่อ" ซึ่งเป็นสิ่งที่มีค่าและหาได้ยากยิ่งในยุคแห่งการแจ้งเตือนพรั่งพรู (Notification) บนหน้าจอมือถือ
นอกเหนือจากการสร้างคนด้วยปัญญาแล้ว อีกมิติหนึ่งที่น่าจับตามองคือ การเปลี่ยนภาพลักษณ์ของ "รัฐสภา" ยุคใหม่ให้กลายมาเป็นองค์กรเชิงรุกที่จับต้องได้และพึ่งพาได้จริงของประชาชน
นายโสภณ ได้เปิดเผยถึงวิสัยทัศน์การทำงานนอกกรอบเดิม ๆ ว่า ประธานสภาฯ ยุคนี้จะไม่ใช่แค่ผู้นั่งเคาะค้อนในห้องประชุม แต่ต้องทำงานเชิงรุกลงพื้นที่แก้ปัญหาจริง เช่น ปัญหายาเสพติด ซึ่งเป็นภัยคุกคามระดับชาติที่ทำลายอนาคตของครอบครัวไทยมากมาย
แม้อำนาจในการออกกฎหมายจะเป็นของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) และพรรคการเมือง แต่ในฐานะประธานสภาฯ ท่านพร้อมทำหน้าที่เป็น "โซ่ข้อกลาง" ดึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้เชี่ยวชาญมาร่วมกันร่าง พ.ร.บ.ยาเสพติดฉบับใหม่ เพื่อแก้ไขปัญหาอย่างเบ็ดเสร็จและยั่งยืน
นี่คือภาพสะท้อนของการนำ "สุ จิ ปุ ลิ" มาใช้อย่างเป็นรูปธรรม นั่นคือการ ฟัง เสียงความเดือดร้อนของประชาชน คิด หาทางแก้ไข ถาม ความเห็นจากผู้รู้ และ เขียน ออกมาเป็นกฎหมายที่ใช้ได้จริง
🔵 [คุณคิดอย่างไร? ในยุคที่ AI แย่งงานมนุษย์ เราควรเตรียมตัวอย่างไรไม่ให้ถูกกลืน]
"สุ จิ ปุ ลิ" หรือ หัวใจนักปราชญ์ อาจฟังดูเป็นเรื่องเก่าแก่ แต่เมื่อนำมาวางเคียงข้างกับเทคโนโลยีล้ำสมัยอย่าง AI มันกลับกลายเป็น "เข็มทิศ" ชั้นยอดที่ช่วยเตือนสติเราว่า
อย่าปล่อยให้ความสบายจากเทคโนโลยี มาพรากพลังในการคิดวิเคราะห์และการพยายามแสวงหาความรู้ด้วยตัวเองไป
ในฐานะคนทำงานที่ต้องปรับตัวอยู่ตลอดเวลา และในฐานะพ่อแม่ผู้ปกครองที่ต้องเตรียมพร้อมลูกหลานสู่อนาคตที่คาดเดาไม่ได้...
คุณคิดว่าทักษะ "สุ จิ ปุ ลิ" (ฟัง คิด ถาม เขียน) ข้อไหนที่สำคัญที่สุดในยุค AI นี้? และเราจะช่วยกันบ่มเพาะความพียรพยายามนี้ให้เกิดขึ้นในตัวเยาวชนรุ่นใหม่ได้อย่างไรในสังคมที่ทุกอย่างสำเร็จรูปเพียงแค่ปลายนิ้ว?
ข่าวล่าสุด
