สธ. เชิดชูเกียรติ 5 นักการสาธารณสุขดีเด่น ผู้ได้รับ “รางวัลชัยนาทนเรนทร” ประจำปี 2568 มุ่งถอดบทเรียนความสำเร็จ ยกระดับระบบสุขภาพไทยอย่างยั่งยืน ในเวทีประชุมวิชาการประจำปี 2569

พิธีเชิดชูเกียรติดังกล่าว จัดขึ้นเป็นส่วนหนึ่งของโครงการประชุมวิชาการกระทรวงสาธารณสุข ประจำปี พ.ศ. 2569 ภายใต้หัวข้อ “สุขภาพดีทุกช่วงวัย สร้างเศรษฐกิจไทย ด้วยนวัตกรรมและภูมิปัญญา” เพื่อร่วมสืบสานพระปณิธานสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร อธิบดีกรมสาธารณสุขพระองค์แรก ผ่านการยกย่องบุคลากรและภาคประชาชนที่มีการอุทิศตนเพื่อระบบสุขภาพไทยที่ยั่งยืน

ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เภสัชกรภักดี โพธิศิริ ประธานมูลนิธิสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร ได้กล่าวถึงความสำคัญสูงสุดของรางวัลนี้ว่า “นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้าล้นกระหม่อมหาที่สุดมิได้ ที่ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้อัญเชิญพระนาม 'ชัยนาทนเรนทร' มาเป็นชื่อรางวัลอันทรงเกียรติ ซึ่งนับเป็นความภาคภูมิใจและเป็นมงคลสูงสุดของมูลนิธิฯ รางวัลชัยนาทนเรนทร จึงถือเป็นรางวัลพระราชทานสูงสุดด้านการสาธารณสุขของประเทศไทย ที่มอบให้แก่บุคคลและองค์กรผู้ทุ่มเท เสียสละ และสร้างคุณูปการอย่างแท้จริงต่อระบบสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชน ไม่ว่าจะอยู่ในภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ ภาคประชาสังคม หรือระดับชุมชน

ตลอดเกือบ 6 ทศวรรษที่ผ่านมา นับตั้งแต่ก่อตั้งมูลนิธิฯ เมื่อปี พ.ศ. 2510 มูลนิธิฯ ได้ทำหน้าที่สืบสานพระปณิธานขององค์พระบิดาแห่งการแพทย์และการสาธารณสุขไทย ในการดูแลสุขภาพของประชาชนอย่างครบวงจร ทั้งการส่งเสริม การป้องกัน การรักษา และการฟื้นฟู เคียงข้างกระทรวงสาธารณสุขมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้รางวัลนี้เป็นเครื่องหมายแห่งคุณค่า ความดี และความเป็นแบบอย่าง โดยเกียรติยศอันสูงสุดในชีวิตของผู้ได้รับรางวัล คือการได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทเพื่อรับพระราชทานโล่รางวัลจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว”

ด้าน นายแพทย์สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ในฐานะประธานคณะกรรมการรางวัล ได้เปิดเผยถึงกระบวนการคัดเลือกและคุณค่าของรางวัลว่า “สมเด็จฯ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร ทรงเป็นผู้วางรากฐานสำคัญให้กับวงการแพทย์และสาธารณสุขไทย จนได้รับการขนานพระนามว่า 'พระบิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบันและการสาธารณสุขของไทย' รางวัลนี้จึงเป็นเกียรติยศสูงสุดระดับชาติ กระบวนการคัดเลือกจึงดำเนินไปด้วยความเข้มข้น โปร่งใส รอบคอบ และเที่ยงธรรมอย่างที่สุด โดยคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจากหลายภาคส่วนจะพิจารณาจากผลงานเชิงประจักษ์ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 5 ปีซึ่งผู้ได้รับรางวัลทั้ง 5 ประเภท ไม่ว่าจะเป็นนักบริหาร นักวิชาการ ผู้ให้บริการ หรือผู้นำชุมชนและประชาชน คือกระจกที่สะท้อนถึง 'หัวใจของการอุทิศตนและความเสียสละ' รางวัลนี้ไม่ใช่จุดหมายปลายทาง แต่คือผลลัพธ์ของการทำงานหนักเพื่อประชาชน และจะเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่ได้เจริญรอยตาม เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนระบบสุขภาพของประเทศให้มีความเข้มแข็งและยั่งยืนสืบไปครับ”

ขณะที่ นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวเพิ่มเติมว่า ระบบสุขภาพของประเทศในปัจจุบันกำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายสำคัญหลายด้าน ทั้งการเข้าสู่สังคมสูงวัย ภาระโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรคอุบัติใหม่ ข้อจำกัดด้านกำลังคนและทรัพยากร ตลอดจนความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการและการเติบโตอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีดิจิทัล กระทรวงสาธารณสุขจึงมุ่งหวังให้เวทีวิชาการและพิธีเชิดชูเกียรตินี้ เป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในการเปลี่ยนองค์ความรู้และการปฏิบัติงานเชิงประจักษ์ของผู้ได้รับรางวัลไปสู่การใช้งานจริงในหน่วยบริการและชุมชนทั่วประเทศ เพื่อส่งมอบบริการที่มีคุณภาพ ปลอดภัย รวดเร็ว และเป็นธรรมแก่ประชาชนทุกคน

สำหรับปี พ.ศ. 2568 มีนักการสาธารณสุขดีเด่นที่ได้รับรางวัลอันทรงเกียรติใน 5 ประเภทผลงาน ประกอบด้วย:

1. ประเภทบริหาร: ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.นพ.วิชัย เทียนถาวร (อธิการบดีสถาบันพระบรมราชชนก) ผู้นำการขับเคลื่อนสร้างสุขภาวะชุมชนอย่างยั่งยืน ผ่านการจัดทำบัตรสร้างสุขภาพ “สบช.โมเดล 1 วิทยาลัย : 1 ชุมชน” และคิดค้นนวัตกรรม "ปิงปองจราจรชีวิต 7 สี" เพื่อการเฝ้าระวังโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงในชุมชน ซึ่งได้รับการยอมรับด้วยรางวัลระดับโลก Sasakawa Health Prize ประจำปี 2566
2. ประเภทบริการ: แพทย์หญิงภัททิรา ทางรัตนสุวรรณ (ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสายบุรี จังหวัดปัตตานี) แพทย์ผู้เปี่ยมด้วยการอุทิศตน ปฏิบัติงานในพื้นที่กันดารและเสี่ยงภัยชายแดนใต้อย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 30 ปี ริเริ่มจัดตั้งโรงงานทำขาเทียมประจำโรงพยาบาลชุมชนแห่งแรกในจังหวัดชายแดนใต้ พัฒนาโครงการปรับพฤติกรรมช่วยผู้ป่วยเบาหวานให้หยุดยาสำเร็จ รวมถึงโครงการต่อบ้านเติมสุข และโครงการอาชาบำบัดในเด็กออทิสติก
3. ประเภทวิชาการ: รองศาสตราจารย์ (พิเศษ) นายแพทย์ทวี โชติพิทยสุนนท์ (สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี) อาจารย์แพทย์ผู้เป็นเสาหลักวิชาการด้านโรคติดเชื้อในเด็กของประเทศไทย ผลิตตำราและบทความวิชาการกว่า 80 เรื่อง และเป็นผู้ได้รับรางวัล Charles C. Shepard Science Award จากผลงานวิจัยระดับโลกในการป้องกันการติดเชื้อ HIV จากแม่สู่ลูกด้วยยาน้ำเชื่อม ZDV ช่วยชีวิตเด็กทารกทั่วประเทศ