นับถอยหลังสู่วันเลือกตั้ง "สว." กับทิศทางการเมืองจะหันฝั่งใด

แน่นอนว่า สว. ชุดปัจจุบัน ดูจะเป็นไม้เบื่อไม้เบากับรัฐบาล เพราะถูกสร้างขึ้นไม่ให้กลายเป็นสภา "สามี-ภรรยา" เหมือนถูกที่กล่าวขานกันมาอย่างในอดีต

โดย สว.ชุดนี้ ตามรัฐธรรมนูญ 2560 คือ มีอำนาจในการเลือกนายกรัฐมนตรี ตามมาตร 272 ซึ่งกลายเป็นหอกข้างแคร่ให้กับพรรคการเมือง จะเห็นได้ชัดกับการเลือกตั้งปี 60 ที่เพื่อไทยได้เสียงเลือกตั้งเป็นอันดับหนึ่ง แต่ไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาล เพราะ สว. ไม่ให้ความเห็นชอบแคนดิเดตนายกฯ จากเพื่อไทย

ซึ่งประเด็นดังกล่าวมีความพยายามจากฝั่ง สส. มาอย่างต่อเนื่อง เพื่อต้องการปิดสวิตช์ สว. 

แต่เมื่อเวลาถูกทอดยาวมาจนกระทั่ง สว. ต้องอำลาการทำหน้าที่ในสภาผู้แทนราษฎร จึงทำให้คอการเมืองต่างมอง "วุฒิสภา" ชุดใหม่ ที่จะเข้ามานั้นส่งผลให้การเมืองถูกขยับปรับเปลี่ยนไปในทิศทางใด

เพราะต้องไม่ลืมว่าสนามนี้ไม่มีปูพรหมแดง ให้กับพรรคใหญ่เหมือนครั้งก่อน ๆ โดยเฉพาะกับเพื่อไทย อีกทั้ง ต้องเจอเสี้ยนหนาม อย่าง ก้าวไกล ซึ่งโชว์ผลงานเลือกตั้งท้องถิ่นในหลาย ๆ ครั้ง ให้เห็นมาแล้วถึงความนิยมชมชอบ
 

และการเลือกตั้ง สว. รอบนี้ จะแตกต่างจากครั้งที่ผ่านมาที่แบ่ง 3 กลุ่มหลัก ประกอบด้วย

• กลุ่มที่เป็น สว. โดยตำแหน่งประกอบด้วยผู้นำเหล่าทัพ จำนวน 6 คน
• กลุ่มที่เลือกกันเอง ก่อนให้ คสช. เลือกอีกครั้งในขั้นตอนสุดท้าย จำนวน 50 คน
• กลุ่มที่ คสช. เลือกทั้งหมด 194 คน

ซึ่งการเลือกตั้ง สว. รอบใหม่ จะจำแนกออกเป็น 20 กลุ่มด้วยกัน คือ

1.กลุ่มการบริหารราชการแผ่นดินและความมั่นคง ได้แก่ ผู้เคยเป็นข้าราชการ เจ้าหน้าที่รัฐ หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

2.กลุ่มกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม ได้แก่ ผู้เป็นหรือเคยเป็นผู้พิพากษา อัยการ ตำรวจ ผู้ประกอบวิชาชีพกฎหมาย หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

3.กลุ่มการศึกษา ได้แก่ ผู้เป็นหรือเคยเป็นครู อาจารย์ นักวิจัย ผู้บริหารสถานศึกษา บุคลากรทางการศึกษา หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

4.กลุ่มสาธารณสุข ได้แก่ ผู้เป็นหรือเคยเป็นแพทย์ทุกประเภท เทคนิคการแพทย์ สาธารณสุข พยาบาล เภสัชกร หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

5.กลุ่มอาชีพทำนา ปลูกพืชล้มลุก หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

6.กลุ่มอาชีพทำสวน ป่าไม้ ปศุสัตว์ ประมง หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

7.กลุ่มพนักงานหรือลูกจ้างของบุคคล ซึ่งไม่ใช่ราชการหรือหน่วยงานรัฐ ผู้ใช้แรงงาน หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

8.กลุ่มผู้ประกอบอาชีพด้านสิ่งแวดล้อม ผังเมือง อสังหาริมทรัพย์ สาธารณูปโภค ทรัพยากรธรรมชาติ พลังงาน หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

9.กลุ่มผู้ประกอบกิจการขนาดกลางและขนาดย่อยตามกฎหมาย หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

10.กลุ่มผู้ประกอบกิจการอื่นนอกจากกิจการตามกลุ่มที่9 
 

11.กลุ่มผู้ประกอบธุรกิจหรืออาชีพด้านการท่องเที่ยว ได้แก่ มัคคุเทศก์ ผู้ประกอบกิจการหรือพนักงานโรงแรม หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

12.กลุ่มผู้ประกอบอุตสาหกรรม หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

13.กลุ่มผู้ประกอบอาชีพด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี การสื่อสาร การพัฒนานวัตรกรรม หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

14.กลุ่มสตรี

15.กลุ่มผู้สูงอายุ คนพิการหรือทุพพลภาพ กลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มอัตลักษณ์อื่น หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

16.กลุ่มศิลปะ วัฒนธรรม ดนตรี การแสดงและบันเทิง นักกีฬา หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

17.กลุ่มประชาสังคม กลุ่มองค์กรสาธารณประโยชน์ หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

18.กลุ่มสื่อสารมวลชน ผู้สร้างสรรค์วรรณกรรม หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

19.กลุ่มผู้ประกอบวิชาชีพอิสระ หรืออื่นๆ ในทำนองเดียวกัน

20.กลุ่มอื่นๆ

ศึก "อุดมการณ์-ผลประโยชน์"  

โดย "ศ.ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์" ประธานสถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา มองถึงประเด็นนี้ว่า ที่ผ่านมาทั้งสองพรรคมีคะแนนเสียงที่ใกล้เคียงกันพอสมควร และคะแนนเสียงของทั้งสองพรรคยังมีการสลับไปมาอยู่ระหว่างกัน ดังนั้น เป็นไปไม่ได้ว่าทั้งสองพรรค จะเป็นมิตรแท้กันอย่างถาวร

อย่างไรก็ตาม การคัดเลือก สว.ในครั้งนี้ ก็สำคัญมากสำหรับทั้งสองพรรค แม้ สว.ชุดต่อไปไม่มีอำนาจในการเลือกนายกรัฐมนตรี แต่ก็ยังมีอำนาจในรเลือกคณะกรรมการในองค์กรอิสระ เช่น ป.ป.ช. และศาลรัฐธรรมนูญ ดังนั้น สว.ที่ถูกคัดเลือกเข้ามาจึงมีความสำคัญกับแต่ละพรรคมากเช่นเดียวกัน จึงอาจจะนำมาซึ่งการบล๊อกโหวต

"ในอดีตการบล็อกโหวตจะเกิดขึ้นกับกลุ่ม สว. ที่มีใจฝักใฝ่ในเรื่องของผลประโยชน์ กับ สว.ที่มีการฝักใฝ่ในอุดมการณ์ ซึ่งการที่จะบล๊อกโหวตในฝั่งของผลประโยชน์ง่ายมาก ก็แค่อัดผลประโยชน์มาให้เต็มเหยียด ยิ่งมีการโหวตไขว้ข้ามสายอาชีพ เราไม่สามารถรู้ได้เลยว่าใครจับฉลากเข้ามาให้แท่งของเราบ้าง ดังนั้น การที่จะบล๊กโหวต ก็ต้องทุ่มผลประโยชน์มหาศาล"

ขณะเดียวกัน ฝั่ง สว.อุดมการณ์ จะต้องมีเครือข่ายอุดมการณ์เดียวกัน การจะสร้างเครือข่ายที่มากขนาดบล๊อกโหวตได้ในเวลาที่จำกัด ก็เป็นการบ้านที่ท้าทาย 

ทั้งหมดเป็นเรื่องต้องจับตาถึงการห้ำหั่นกันในสนามนี้ จะมีมากน้อยเพียงใดเหมือนสนามการเมืองระดับชาติอย่างเช่น สส. หรือไม่ เมื่อ สว. จากชุดคณะรักษาความสงบแห่งชาติ นับถอยหลังหมดวาระ แล้วอำนาจนั้นจะตกอยู่กับฝั่งใด