ยังวุ่นไม่จบ! “กกต.”สั่ง “ดีอีเอส” ศูนย์กลางประสานรายงานผลเลือกตั้ง

7 กุมภาพันธ์ 2566 ผู้สื่อข่าวรายงานว่ากรณี คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ไม่เห็นชอบที่จะให้สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) จัดทำโปรแกรมการรายงานผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการ และการสมัครรับเลือกตั้ง ส.ส.แบบออนไลน์ ตามที่สำนักงาน กกต.เสนอแผนงาน

ล่าสุด มีรายงานว่า แม้สำนักงาน กกต. มีข้อสรุปว่าในการเลือกตั้งที่จะมีขึ้น จะต้องมีระบบรายงานผลการเลือกตั้ง ส.ส. อย่างไม่เป็นทางการ แต่ก็ยังไม่เป็นที่ยุติว่าจะดำเนินการในรูปแบบใด เพราะหลังจาก กกต.ไม่เห็นชอบแผนงานที่จะให้ สจล.เข้ามาดำเนินการ ทางสำนักงานได้มีการประชุม และวางทางออกโดยจะยึดรูปแบบการรายงานผลไม่เป็นทางการเช่นในอดีต คือหลังปิดการนับคะแนนที่หน่วยเลือกตั้งและติดประกาศใบรายงานผลการนับคะแนน ส.ส. แบบแบ่งเขต หรือ ส.ส.5/18 ที่หน้าหน่วยเลือกตั้งแล้ว 

กรรมการประจำหน่วยจะนำผลคะแนนส่งมายังคณะอนุกรรมการประจำอำเภอ ที่จะทำการคีย์ข้อมูลของแต่ละหน่วยเลือกตั้งเข้าสู่ระบบ โดยข้อมูลคะแนนจะมาปรากฎที่คณะอนุกรรมการประจำเขตเลือกตั้ง ซึ่งก็จะทำการรวมคะแนนและส่งข้อมูลที่เป็นผลคะแนนเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการของแต่ละเขต โดยจะลิงก์ต่อไปยังสำนักงาน กกต. จังหวัดและสำนักงาน กกต. ส่วนกลาง 

อย่างไรก็ตาม ขณะที่กำลังจัดทำระบบอยู่ กลับมีกระแสข่าวว่า กกต.เปลี่ยนใจต้องการให้มีการจัดทำระบบรายงานผลการเลือกตั้งแบบไม่เป็นทางการในรูปแบบของแอพพลิเคชั่น โดยให้เอกชนที่มีความเป็นมืออาชีพเข้ามาช่วยดำเนินการ ซึ่งในส่วนของสำนักงานได้พยายามยืนยันว่า รูปแบบที่สำนักงานเตรียมการไว้ เคยใช้ในการเลือกตั้งในอดีตที่ผ่าน แม้ว่าการรายงานผลคะแนนอาจจะไม่รวดเร็ว แต่ค่อนข้างถูกต้อง ความเสี่ยงที่ระบบจะถูกโจมตี หรือแฮกข้อมูลมีน้อย

นอกจากนี้ มีข้อจำกัดเรื่องเวลาที่อีกไม่นาน จะมีการเลือกตั้ง การจะให้เอกชนเข้ามาดำเนินการอาจมีปัญหาทั้งเรื่องงบประมาณ และการจัดจ้าง  

ทั้งนี้ พบว่าในการประชุม กกต. เมื่อวันที่ 31 มกราคม แม้ที่ประชุมจะรับทราบความคืบหน้าแผนการจัดทำระบบรายงานผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการของสำนักงาน แต่ กกต. กลับมีมติให้สำนักงานไปพิจารณาดำเนินการเพื่อให้กระทรวงดิจิทัล เป็นศูนย์กลางสำหรับการรายงานผลการเลือกตั้งและประสานงานกับสถานีวิทยุโทรทัศน์ช่องหลัก ให้มีผู้สื่อข่าวรายงานผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการ ร่วมกับสำนักงาน กกต. ทำให้สำนักงานเกิดความกังวล

เพราะก่อนหน้าที่สำนักงาน กกต.จะให้ สจล.เข้ามาศึกษาและเสนอแผนงาน ได้เคยมีการประสานไปยังสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (สพร.) องค์การมหาชน หน่วยงานในกำกับของรัฐและเป็นผู้จัดทำระบบรายงานผลการเลือกตั้ง ส.ส.ปี 2562 อย่างไม่เป็นทางการผ่านแอพพลิเคชั่น Rapid Report ให้เข้ามาดำเนินการ  

โดยนำแอพพลิเคชั่น Rapid Report มาพัฒนาและปรับปรุง ได้รับการยืนยันว่าไม่มีความพร้อมเรื่องบุคลากร รวมถึงควรทำแอพพลิเคชั่นใหม่มากกว่าปรับปรุงของเดิม ประกอบกับระยะเวลาที่เหลืออยู่อีกไม่นาน จะมีการเลือกตั้ง หากยังไม่มีความชัดเจน อาจเกิดปัญหาดำเนินการไม่ทัน หรือเกิดความไม่สมบูรณ์ของระบบได้