ข่าว
25 พ.ค. 2569 | natthanan_chu
ผวา! วิกฤตสังคมไทย "บ้านพักคนชรา" รอคิวนาน ถึง 15 ปี เปิดรายงาน "สภาพัฒน์ฯ" ชี้ 3 ตอใหญ่ ระบบดูแลคนชราเหลว ผู้สูงอายุรายได้น้อยเข้าไม่ถึงระบบ
KEY
POINTS
วิกฤตบ้านบางแค รอคิวนาน 15 ปี: สภาพัฒน์ฯ เผยตัวเลขสุดช็อก "บ้านบางแค" มีผู้สูงอายุแห่ลงทะเบียนรอคิวพุ่งทะลุ 6,000 คน แต่ศักยภาพรองรับได้เพียง 250 คน ย้ำภาพไทยเข้าสู่ "สังคมสูงวัยระดับสุดยอด" อย่างเต็มรูปแบบ
3 ข้อจำกัดรุมเร้า-คนจนไร้ที่พึ่ง: รายงานไตรมาส 1/2569 ชี้ระบบดูแลผู้สูงอายุไทยติดล็อก 3 ด้าน ทั้งบริการกระจุกตัวในเมืองหลักจนผู้สูงอายุรายได้น้อยเข้าไม่ถึง, ปัญหาด้านจิตใจที่ขาดปฏิสัมพันธ์กับคนต่างวัย, และระบบรองรับในชุมชนยังไม่ครอบคลุม
จี้เร่งคลอด 3 มาตรการด่วนตามโมเดลโลก: สภาพัฒน์ฯ แนะถอดบทเรียนต่างประเทศ พร้อมเสนอทางออกเร่งด่วน ได้แก่ ส่งเสริมที่อยู่อาศัยหลากหลาย (ให้สิทธิภาษี/ดอกเบี้ยต่ำเอกชน), พัฒนาเครือข่ายชุมชน, และหนุนวิสาหกิจเพื่อสังคม (SE) ร่วมขับเคลื่อน
25 พฤษภาคม 2569 สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) แถลงรายงานสังคมไทย ไตรมาส 1/2569
โดยประเด็นที่น่าสนใจหนึ่ง คือการนำเสนอบทความ "บ้านพักผู้สูงวัย ความท้าทายของบั้นปลายชีวิต" ซึ่งเป็นการทำงานร่วมกับศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ (REIC)
เผยให้เห็นถึงวิกฤตการณ์ที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุในประเทศไทยที่กำลังเข้าขั้นวิกฤต หลังไทยก้าวสู่ "สังคมสูงวัยระดับสุดยอด" (Super-Aged Society) อย่างเต็มรูปแบบ
จากการตรวจสอบพบว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีโครงการที่อยู่อาศัยเพื่อผู้สูงอายุรวม 96 แห่ง รองรับได้เพียง 1.6 หมื่นคน ซึ่งสวนทางกับความต้องการจริงที่พุ่งสูงขึ้นอย่างมหาศาล
สะท้อนได้จาก "บ้านบางแค" ที่มีผู้สูงอายุรอคิวเข้าพักมากถึงกว่า 6,000 คน แต่ศักยภาพของสถานสงเคราะห์สามารถรองรับได้เพียง 250 คนเท่านั้น ส่งผลให้ระยะเวลาการรอคิวเฉลี่ยยาวนานถึง 15 ปี
3 ข้อจำกัดฉุดรั้งระบบดูแลผู้สูงอายุไทย
รายงานระบุว่า ระบบที่อยู่อาศัยเพื่อผู้สูงอายุในไทยกำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายและข้อจำกัดสำคัญ 3 ด้าน ประกอบด้วย
1.ข้อจำกัดในการเข้าถึงบริการ: หน่วยบริการส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในจังหวัดหัวเมืองหลัก ส่วนจังหวัดที่มีสัดส่วนผู้สูงอายุสูงและไม่ได้ทำงานในเมืองกลับมีหน่วยบริการรองรับน้อยมาก ที่สำคัญคือ กลุ่มผู้สูงอายุรายได้น้อย ยังไม่สามารถเข้าถึงที่อยู่อาศัยในระบบนี้ได้เนื่องจากค่าใช้จ่ายสูง
2.ข้อจำกัดด้านจิตใจและสังคม (Psychosocial): การย้ายเข้าที่อยู่อาศัยใหม่อาจทำให้ผู้สูงอายุขาดปฏิสัมพันธ์กับคนต่างวัย ส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตในระยะยาว และการออกแบบที่เน้นความปลอดภัยมากเกินไป อาจสร้างบรรยากาศคล้ายสถานพยาบาล จนทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกสูญเสียความเป็นอิสระในชีวิต
3.การขาดแคลนระบบรองรับในชุมชน: แม้ภาครัฐจะพยายามผลักดันแนวคิด "การสูงวัยในถิ่นที่อยู่" (Aging in Place) เพื่อให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตในชุมชนเดิมได้ แต่มาตรการสนับสนุนและระบบเครือข่ายดูแลในระดับท้องถิ่นยังไม่ครอบคลุม
ทางออก: โมเดลต่างประเทศ และการขับเคลื่อนสัญชาติไทย
บทความสภาพัฒน์ฯ ระบุว่า หากมองไปที่ต่างประเทศ มีการปรับตัวรับมือเรื่องนี้อย่างเป็นระบบ เช่น ฝรั่งเศส ใช้ระบบครอบครัวอุปถัมภ์, เนเธอร์แลนด์ เปิดให้เตียงพักแก่นักศึกษา เพื่อเข้ามาทำกิจกรรมร่วมกับผู้สูงอายุ และเยอรมนี ที่มีบ้านพบปะหลายช่วงวัย เพื่อลดความโดดเดี่ยว
สำหรับประเทศไทย เริ่มมีการตื่นตัวผ่านโมเดลต้นแบบ เช่น "ลำสนธิโมเดล" จังหวัดลพบุรี ที่พัฒนาระบบดูแลผู้สูงอายุในชุมชนผ่านความร่วมมือของภาคส่วนต่างๆ
รวมถึงวิสาหกิจเพื่อสังคม เช่น บริการรับส่งผู้สูงอายุ (Joy Ride) และบริการดูแลผู้สูงอายุระยะท้ายที่บ้าน (เยือนเย็น)
ทั้งนี้ สภาพัฒน์ฯ ได้เสนอแนวทางเร่งด่วนในการแก้ปัญหา 3 ด้าน คือ
1.ส่งเสริมที่อยู่อาศัยที่หลากหลาย โดยให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีและสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำแก่ภาคเอกชนที่เข้ามาช่วยพัฒนา
2.พัฒนาเครือข่ายดูแลผู้สูงอายุในชุมชน ให้ครอบคลุมทุกมิติสุขภาวะ
3.สนับสนุนวิสาหกิจเพื่อสังคม (Social Enterprise) ให้เข้ามาเป็นตัวกลางในการบริหารจัดการระบบที่อยู่อาศัยคนต่างวัย เพื่อสร้างความยั่งยืนในระยะยาว
#บ้านพักคนชรา #สังคมสูงวัยระดับสุดยอด #สภาพัฒน์ #บ้านบางแค #ผู้สูงอายุ #SuperAgedSociety #คุณภาพชีวิต #วิกฤตสังคมไทย
ข่าวล่าสุด
