30 ปีที่รอคอย! "ดร.สามารถ" ฉะมหากาพย์ "รถไฟฟ้าเชียงใหม่" มีแต่รายงานไร้ขบวนวิ่ง

ดร.สามารถ ราชพลสิทธิ์ อดีตรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) อดีตรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวตั้งคำถามถึงความล่าช้าของโครงการ รถไฟฟ้าเชียงใหม่ ที่ผ่านพ้นมานานกว่า 30 ปี นับตั้งแต่แผนแม่บทฉบับแรกในปี 2539 แต่จนถึงปัจจุบันสิ่งที่คน เชียงใหม่ ได้รับมีเพียงแค่ "รายงานการศึกษา" แต่ยังไม่มีรถไฟฟ้าวิ่งจริงแม้แต่ขบวนเดียว พร้อมระบุว่าเชียงใหม่ไม่ใช่เมืองเล็กหรือเมืองทางผ่านที่จะต้องถูกปล่อยให้รอไปเรื่อยๆ ขณะที่รัฐบาลทุ่มงบประมาณมหาศาลลงทุนรถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ และปริมณฑลนับล้านล้านบาท

ปัจจุบันโครงการที่อยู่ในการดูแลของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) คือ รถไฟฟ้าสายสีแดง (โฮงยาไทย-แม่เหียะ) ระยะทาง 15.8 กิโลเมตร วงเงินลงทุนประมาณ 3 หมื่นล้านบาท ซึ่งเป็นเส้นทางยุทธศาสตร์ผ่านย่านเศรษฐกิจและแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ แม้จะมีกำหนดเปิดใช้ในปี 2574 แต่ ดร.สามารถ ตั้งข้อสังเกตว่าหากไม่มีการเร่งรัดตัดสินใจอย่างจริงจังในวันนี้ กำหนดการดังกล่าวอาจเป็นเพียงคำสัญญาที่จับต้องไม่ได้

รัฐต้องลงทุนเพื่อกำไรทางสังคมเลิกมองแค่รายได้ค่าโดยสาร

ดร.สามารถ ได้เสนอแนะแนวทางเพื่อให้โครงการรถไฟฟ้าเชียงใหม่เกิดขึ้นได้จริง โดยเน้นย้ำถึงบทบาทของภาครัฐและความเป็นธรรมในการกระจายงบประมาณ ดังนี้

• เลิกถามเรื่องกำไรขาดทุน: โครงการรถไฟฟ้าไม่ควรถูกมองแค่ความคุ้มค่าจากค่าโดยสารเพราะเอกชนแบกรับความเสี่ยงไม่ไหว แต่รัฐต้องมอง "กำไรทางสังคม" ทั้งการประหยัดเวลาเดินทาง ลดรถติด ลดฝุ่น PM 2.5 และมลพิษ

• สิทธิขั้นพื้นฐานของเมืองใหญ่: เชียงใหม่เติบโตจนโครงสร้างพื้นฐานตามไม่ทัน ไม่ต่างจากกรุงเทพฯ การที่เมืองหลวงมีรถไฟฟ้าเกือบทุกสีแต่เชียงใหม่ไม่มีเลย ถือเป็นความเหลื่อมล้ำที่รัฐต้องแก้ไข

• หัวใจของการท่องเที่ยว: รถไฟฟ้าจะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวทั้งในเชียงใหม่และจังหวัดใกล้เคียง ซึ่งรายได้จะกลับมาหล่อเลี้ยงเศรษฐกิจไทยในภาพรวม

• หยุดสร้างรายงานและเริ่มตัดสินใจ: ปัญหาตลอด 30 ปีไม่ใช่การขาดแผนงาน แต่คือการขาด "การตัดสินใจ" จากฝ่ายนโยบาย วันนี้คนเมืองต้องการการลงมือทำจริงไม่ใช่เล่มรายงานฉบับใหม่

ท้ายที่สุด ดร.สามารถ ทิ้งท้ายด้วยการตั้งคำถามถึงความเท่าเทียมว่า "ถึงเวลาของคนเชียงใหม่หรือยัง?" เพราะรถไฟฟ้าไม่ใช่เรื่องความฟุ่มเฟือย แต่คือความจำเป็นในการยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่และรองรับสถานะเมืองท่องเที่ยวระดับโลก โครงการนี้จึงไม่ใช่การ "แย่งงบประมาณ" แต่คือการกระจายความเจริญอย่างสมเหตุสมผล เพื่อให้คนเชียงใหม่ได้เข้าถึงระบบขนส่งมวลชนที่มีประสิทธิภาพเสียทีหลังจากรอคอยมานานกว่า 3 ทศวรรษ