ทำความรู้จัก "มะเร็งปอด"
"มะเร็งปอด" เป็นภัยร้ายคร่าชีวิตอันดับต้นๆ ของคนไทย ส่วนมากผู้ป่วยโรคมะเร็งปอดจะไม่ค่อยมีอาการแสดงในระยะแรก แต่สัญญาณเตือนของจะปรากฎเมื่อมะเร็งเจริญเติบโตมากขึ้นแล้ว ซึ่งมะเร็งปอดสามารถรักษาให้หายได้ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
มะเร็งปอด เกิดจากการเจริญเติบโตของเซลล์ที่ผิดปกติอย่างรวดเร็วและไม่สามารถควบคุมได้ เซลล์ที่เสียหายเกิดจากการกลายพันธุ์ (Mutation) พัฒนาเป็นมวลหรือก้อนเนื้อร้ายที่ไปขัดขวางกระบวนการการทำงานของอวัยวะและระบบต่าง ๆ ของร่างกาย โดยทั่วไปแล้วมะเร็งปอดจะเริ่มเกิดขึ้นเป็นจุดเล็ก ๆ ที่ปอด โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณถุงลมขนาดเล็กภายในปอด แล้วจึงลุกลามแพร่กระจายไปยังอวัยวะส่วนอื่น ๆ โดยรอบ
สำหรับ มะเร็งปอด แบ่งออกเป็น 2 ชนิด ได้แก่
- มะเร็งปอดชนิดเซลล์เล็ก (Small Cell Lung Cancer) : เซลล์เจริญเติบโตและแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็วทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตรวดเร็ว ซึ่งพบได้ 10 – 15%
- มะเร็งปอดชนิดไม่ใช่เซลล์เล็ก (Non-Small Cell Lung Cancer) : แพร่กระจายได้ช้ากว่าและสามารถรักษาให้หายได้โดยการผ่าตัด หากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกๆ โดยมะเร็งชนิดนี้พบได้ประมาณ 85 – 90%
ปัจจัยเสี่ยง "มะเร็งปอด"
การสูบบุหรี่
- ปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดมะเร็งปอด รวมถึงมะเร็งชนิดอื่นๆ โดยผู้ที่สูบบุหรี่จะมีความเสี่ยงเป็นมะเร็งปอดมากถึง 10 เท่า ของผู้ที่ไม่สูบบุหรี่ ผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ว่ากว่า 80% ของการเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งปอดเกี่ยวข้องโดยตรงกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่
ควันบุหรี่มือสอง
- แม้จะไม่ได้สูบบุหรี่ แต่การได้รับควันบุหรี่มือสอง มือสาม จากกาสูดหายใจเข้าไปจะทำให้มีสารพิษตกค้างซึ่งก่อให้เกิดมะเร็ง
การทำงานในอุตสาหกรรมที่มีสารก่อมะเร็ง
- การสัมผัสสารก่อมะเร็ง เช่น โครเมียม ไรแย่หิน แร่เรดอน นิกเกิล เป็นต้น
สภาวะแวดล้อมที่มีฝุ่นพิษ
- จากการศึกษาพบว่า ฝุ่นพิษ PM2.5 ทำให้มีความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งปอดได้มากถึง 1 – 1.4 เท่า ซึ่งถือว่ามีความร้อนแรงเทียบเท่ากับการสูบบุหรี่
- เมื่อเร็ว ๆ นี้ ผลการวิจัยที่ ESMO congress 2022 พบว่า มลพิษ PM2.5 กระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันในเซลล์ของระบบทางเดินหายใจอย่างมีนัยสำคัญ การกลายพันธุ์ของยีนจากมลพิษ PM2.5 เป็นกลไกนำไปสู่การเกิดโรคมะเร็งปอดได้ในเวลาสั้น ซึ่งพบว่าผู้ที่ได้รับ PM2.5 ป่วยโรคมะเร็งปอด แม้ไม่มีประวัติการสูบบุหรี่มาก่อน
พันธุกรรม
- แม้โรคมะเร็งปอดจะไม่ได้ถ่ายทอดทางพันธุกรรมโดยตรง แต่พบว่าหากมีประวัติบุคคลในครอบครัวเป็นมะเร็งปอดตั้งแต่อายุน้อยๆ สมาชิกในครอบครัวก็มีความเสี่ยงที่สูงขึ้นด้วยเช่นกัน
อาการเบื้องต้น มะเร็งปอด
สำหรับการสังเกตุอาการต่างๆของรางกายเป็นเรื่องสำคัญ มะเร็งปอดในระยะเริ่มต้น ผู้ป่วยมักไม่แสดงอาการ แต่เมื่อโรคลุกลามแล้วมักมีอาการแสดงให้เห็น โดยอาการต่างมี ดังนี้
- ไอเรื้อรัง เป็นระยะเวลาต่อเนื่อง ยาวนาน
- ไอมีเสมหะปนเลือด
- หายใจสั้น หอบถี่ หายใจมีเสียงหวีด
- หายใจลำบาก หอบเหนื่อย
- เจ็บหน้าอกตลอดเวลา หรือเจ็บบริเวณหน้าอกส่วนบน
- เสียงแหบ เสียงเปลี่ยน
- ปอดติดเชื้อบ่อย
- เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย
- รู้สึกเบื่ออาหาร
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- ปวดบริเวณไหล่
- ปวดกระดูก
- มีอาการบวมที่บริเวณใบหน้า ลำคอ และแขน
ขอบคุณข้อมูล